Obrazek prymicyjny
Obrazek prymicyjny – w Kościele katolickim niewielkich rozmiarów bloczek z grubszego papieru z nadrukowanym z jednej strony motywem religijnym (np. zdjęciem kielicha i pateny, świętego patrona, Dobrego Pasterza), z drugiej ze specjalnym okolicznościowym napisem, który neoprezbiterzy lub usługujący wręczają wiernym przy udzielaniu błogosławieństwa prymicyjnego. W językoznawstwie obrazek prymicyjny stanowi gatunek mowy – typ użytkowej wypowiedzi religijnej[1].
W typowym wzorcu obrazka prymicyjnego, w ramach części tekstowej znajdują się:
- religijny cytat, który stanowi ważne dla duchownego motto (np. fragment z Biblii, tekstów świętych i błogosławionych, modlitw i pieśni religijnych, ale także tekstów literatury pięknej);
- informacja o intencji i typie działania, to jest o woli ofiarowania obrazka na pamiątkę święceń oraz o błogosławieństwie, np. formuła: „na pamiątkę dnia w którym Chrystus uczynił mnie swoim kapłanem z błogosławieństwem prymicyjnym” (słowa o ofierze i pamiątce często ulegają elipsie, w wyniku której następuje redukcja do wypowiedzi takiej jak: „z kapłańskim błogosławieństwem”);
- autoprezentacja neoprezbitera, realizowana przez umieszczenie jego imienia i nazwiska, względnie z wyszczególnieniem imienia zakonnego i wskazaniem na stan życia („ksiądz” lub „ojciec”) oraz zgromadzenie do którego duchowny należy;
- lokalizacja przestrzenno-temporalna, obejmująca datę, niekiedy uzupełnioną o wyznaczniki „tempus sacrum” (np. „w Jubileuszowym Roku Odkupienia”), oraz miejsce święceń, formacji lub zamieszkania duchownego (rzadziej miejsca samych prymicji);
- formuła finalna, zawierająca podziękowania oraz prośby[1].
Ks. Waldemar Chrostowski podarował Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego obrazki prymicyjne: ks. Stefana Wyszyńskiego i ks. Karola Wojtyły (Jana Pawła II). Na obrazku ks. S. Wyszyńskiego jest odręcznie zmieniona data i miejsce prymicji, a powodem było przesunięcie święceń z powodu choroby (gruźlica), a tym samym dnia i miejsca odprawienia pierwszej mszy[2].
Przypisy
- 1 2 Małgorzata Nowak, O pewnym typie religijnych tekstów pamiątkowych (Obrazek prymicyjny), „Białostockie Archiwum Językowe” (5), uwb.edu.pl, Lublin 2005, s. 75–87, DOI: 10.15290/baj.2005.05.07. [dostęp 2026-07-11].
- ↑ Jak wyglądają obrazki prymicyjne ks. K. Wojtyły i ks. S. Wyszyńskiego [online], eKAI, 9 kwietnia 2020 [dostęp 2021-02-06].