Obserwatorium Las Campanas
 Obserwatorium Las Campanas - widok z południa | |
| Inne nazwy |
LCO |
|---|---|
| Państwo | |
| Region | |
| Położenie |
Las Campanas, Atakama |
| Wysokość |
2400 m n.p.m. |
| Zarządzający |
Carnegie Institution for Science |
| Kod obserwatorium |
304 |
| Teleskopy | |
| |
Położenie na mapie Chile  | |
 29°00′35″S 70°42′06″W/-29,009722 -70,701667 | |
| Strona internetowa | |
Obserwatorium Las Campanas – amerykańskie obserwatorium astronomiczne należące do Carnegie Institution of Washington, położone w chilijskich Andach w pobliżu miasta La Serena. W odległości 27 kilometrów na południe znajduje się Obserwatorium La Silla.
Powstanie obserwatorium
W 1969 amerykański Carnegie Institution for Science na pustkowiu południowej pustyni Atakamy w Las Campanas zaczął tworzyć obserwatorium. Naukowcy od dawna chcieli zbudować obserwatorium na południowej półkuli, aby móc prowadzić obserwacje obiektów niedostępnych z Ameryki Północnej. Obserwatorium leży na wysokości prawie 2400 m n.p.m. Najbliższe miasto, La Serena, znajduje się w odległości 100 km, więc niebo jest idealnie ciemne. W 1986 dotychczasowe obserwatorium Carnegiego na Mount Wilson zaczęło odczuwać skutki zanieczyszczenia światłem. Odtąd Las Campanas stało się najważniejszą placówką obserwacyjną Instytutu.
Teleskopy
Pierwszy teleskop zaczął działać w 1971 roku. Był to instrument w systemie Ritcheya-Chrétiena, o jednometrowym zwierciadle i światłosile f/7.
- Teleskopy Magellana – bliźniacze teleskopy, każdy o średnicy zwierciadła 6,5 metra. Oba nazywane są Magellanami, chociaż mają również własne nazwy - jeden nosi imię Waltera Baadego, a drugi Landona Claya – amerykańskiego biznesmena i fundatora Clay Mathematics Institute. W planach jest także kolejny Magellan - będzie się składał z siedmiu zwierciadeł, każde o średnicy 8,4 m. W sumie zbiorą tyle światła co 24,5-metrowe zwierciadło.
- Teleskop Cassegraina – imienia Irénée du Pont o średnicy zwierciadła 2,5 metra. Działa od 1977 roku. Jednym z wykorzystywanych na nim instrumentów jest CAPSCam - kamera służąca do pomiarów astrometrycznych, zaprojektowana do poszukiwania planet pozasłonecznych. Inna, RetroCam, służy do wykonywania obrazów w bliskiej podczerwieni, a zbudowano ją na potrzeby prowadzonego przez Carnegie Institution programu obserwacji supernowych.
- Teleskop Henrietty Swope - imienia Henrietty Swope, amerykańskiej astronom z Carnegie Institution, która współpracowała z Walterem Baadem. Średnica zwierciadła 1 metr. Za pomocą tego teleskopu potwierdzono odkrycie supernowej SN 1987A w Wielkim Obłoku Magellana.
- Dzięki staraniom prof. Bohdana Paczyńskiego został tu postawiony także teleskop Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego o średnicy zwierciadła 1,3 metra. Polski teleskop działa od 1996 roku i przyczynia się do sukcesów projektu OGLE. Wcześniej, w latach 1992-1995, polscy astronomowie wykorzystywali teleskop Swope.
Widok na Obserwatorium od strony drogowskazu na polski teleskop
Teleskop Irénée du Pont
Teleskopy Magellana
Teleskop Clay
Teleskop polskiego projektu OGLE
Kopuła teleskopu OGLE
Teleskop Swope
Bibliografia
- Ewa Zegler-Poleska: Kosmos. Obserwatorium Las Campanas.. Poznań: Oxford Educational Sp. z o.o., 2011, s. 20-21. ISBN 978-83-252-1267-4.
Linki zewnętrzne
- Strona domowa Las Campanas Observatory (ang.)
- Zobacz na WikiMapii
- Zdjęcie na Google Maps (ang.)
- Historia Obserwatorium Las Campanas [online], carnegiescience.edu, 14 listopada 2025 [dostęp 2025-11-17] (ang.).