Olej arsynowy

Olej arsynowy, olej arsenowy[1] (niem. Arsinöl, A-Öl) – parzący bojowy środek trujący z grupy sternitów będący mieszaniną 50% fenylodichloroarsyny, 35% difenylochloroarsyny, 5% trifenyloarsyny i 5% trichlorku arsenu[2.1]. Stosowany był także w mieszaninie z iperytem siarkowym[3] w celu obniżenia temperatury krzepnięcia[4][5].

Olej arsynowy produkowany był w czasie I wojny światowej przez Niemcy[2.1]. W 1935 roku III Rzesza rozpoczęła budowę fabryki, która ukończona została w 1938 roku. Jej zdolność produkcyjna wynosiła 270 ton oleju arsynowego miesięcznie i do marca 1944 roku wyprodukowano w niej 7500 ton tego środka[4]. Według różnych szacunków III Rzesza w latach 1933–1945 wyprodukowała od 7500 ton[6][7] do 12 600 ton oleju arsynowego[4].

Po wojnie, zapasy broni chemicznej były zatapiane przez aliantów powodując skażenie chemiczne wody. W 1947 roku Radziecka Administracja Wojskowa w Niemczech nakazała zatopienie 11 000 ton bojowych środków trujących w rejonie Basenu Bornholmskiego, z czego 18% stanowił olej arsynowy. W grudniu tego samego roku lokalne gazety podawały informacje o wyrzucaniu na brzeg pojemników z adamsytem i olejem arsynowym, co wskazuje na znaczne rozprzestrzenienie się skażenia tymi środkami od miejsca ich zatopienia[5].

W 1957 roku w Jarosławcu znaleziono w okolicy plaży cysternę zawierającą najprawdopodobniej 60 m³ oleju arsynowego z czasów I wojny światowej. Zbiornik ten został następnie wysadzony przez saperów wywołując potencjalnie skażenie pobliskiego terenu[2.2].

Przypisy

  1. ↑ Jan Szyszko, Odpowiedź ministra środowiska na interpelację nr 82 w sprawie bojowych środków trujących na dnie Bałtyku, Warszawa, 20 grudnia 2005 [dostęp 2011-08-07].
  2. Leszek Konopski, Historia broni chemicznej, Warszawa: Bellona, 2009, ISBN 978-83-11-11643-6.
    1. 1 2 S. 53.
    2. ↑ S. 187.
  3. ↑ Rainer Haas, Alfred Krippendorf, Determination of chemical warfare agents in soil and material samples. Gas chromatographic analysis of phenylarsenic compounds (sternutators) (1st communication), „Environmental Science and Pollution Research”, 4 (3), s. 123–124, DOI: 10.1007/BF02986314 (ang.).
  4. 1 2 3 William R. Cullen, Is Arsenic an Aphrodisiac? The Sociochemistry of an Element, Royal Society of Chemistry, 2008, s. 232, 240, ISBN 978-0-85404-363-7 (ang.).
  5. 1 2 Tine Missiaen, Martin Söderström, Irina Popescu, Paula Vanninen, Evaluation of a chemical munition dumpsite in the Baltic Sea based on geophysical and chemical investigations, „Science of The Total Environment”, 408 (17), 2010, s. 3536–3553, DOI: 10.1016/j.scitotenv.2010.04.056 (ang.).
  6. ↑ Aase Mari Opstad i inni, Investigation of Ships loaded with Chemical ammunition scuttled in Skagerrak, Forsvarets forskningsinstitutt [dostęp 2011-08-07] [zarchiwizowane z adresu 2016-08-18] (ang.).
  7. ↑ Lev A. Fedorov, Introduction to Chemical Armament in the War Against People (the Russian’s tragic experience), „Journal of Medical, Chemical, Biological and Radiological Defense”, 7, 2009, ISSN 1540-6709 (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.