Olga Śmiechowicz
![]() | |
| Państwo działania | |
|---|---|
| Data urodzenia | |
| doktor nauk humanistycznych | |
| Specjalność: teatrologia | |
| Alma Mater | |
| Doktorat | |
| Uczelnia | |
Olga Paulina Śmiechowicz (ur. w 1987 r.[1]) – polska filolog klasyczna, historyk i teoretyk teatru, teatrolog, tłumacz, doktor nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa, adiunkt w Katedrze Teatru i Dramatu Uniwersytetu Jagiellońskiego. Doktoryzowała się w 2015 r. na Uniwersytecie Jagiellońskim. Doktorat na podstawie rozprawy zatytułowanej Recepcja komedii Arystofanesa w Wielkiej Brytanii, Rosji i Polsce[2].
Edukacja
Stypendystka m.in. Oxford University, L’Université Paris-Sorbonne, University of Cambridge, Universität Wien.
Badania oraz gościnne wykłady prowadziła również, m.in. na uniwersytetach w Amsterdamie, Cambridge, Heidelbergu, Kijowie, Londynie, Lwowie, Oxfordzie, Pradze, Sankt-Petersburgu oraz Wiedniu.
Stale współpracuje z Études théâtrales l’Université Paris Nanterre.
Zainteresowania naukowe Olgi Śmiechowicz obejmują historię teatru starogreckiego (szczególnie komedię Arystofanesa), recepcję teatru antycznego oraz formy współczesnego teatru polskiego (zwłaszcza twórczość Krystiana Lupy, Krzysztofa Warlikowskiego i Jana Klaty)[3].
Jako dramaturg współpracuje m.in. z Janem Klatą, Radkiem Stępniem oraz z Kingą Dębską[4].
Wyróżnienia i nagrody
- Laureatka Nagrody Naukowej Polityki w dziedzinie nauk humanistycznych (2019).
- Nagrody Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego.
- Stypendystka Fundacji z Brzezia Lanckorońskich.
- Wyróżnienie „Najwyższa jakość kształcenia 2022/2023” przyznawane najlepszym wykładowcom Uniwersytetu Jagiellońskiego.
- Nagroda na 49. Opolskich Konfrontacjach Teatralnych „Klasyka Żywa” za przekład „Państwa” Platona.
- Nagrody Krakowa Miasta Literatury UNESCO.
Publikacje
Publikacje książkowe
- Poeci sceniczni w komediach Arystofanesa, Wydawnictwo Bezkresy Wiedzy 2014.
- Arystofanes, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Sub Lupa 2015.
- Arystofanes w Oxfordzie, Wydawnictwo Naukowe Sub Lupa 2018.
- Lupa, Warlikowski, Klata. Polski teatr po upadku komunizmu, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 2018.
- Polish Theatre after the Fall of Communism. Dionysus since ’89, Cambridge Scholars Publishing 2018.
- Didaskalia do historii. Teatr starożytnej Grecji i jego kontekst polityczny, Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych "Universitas" 2018.
- Trojanki Jana Klaty, Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych "Universitas" 2019.
- Arystofanes, Chmury, Teologia polityczna 2021 (przekład).
- Arystofanes, Lizystrata, Wydawnictwo Biblioteki Śląskiej 2022 (przekład)
- Arystofanes, Żaby, Wydawnictwo Biblioteki Śląskiej 2023 (przekład).
Rozprawy i artykuły
- "Dlaczego zmarłym nie dajesz być zmarłymi"? Dramatologiczna analiza wizji zaświatów w "Demach" Eupolisa, w: Nowy Filomata. R. 13, nr 3 (2009), s. 183-195.
- Ważniejsze wystawienia komedii Arystofanesa w teatrze greckim po II wojnie światowej, w: Nowy Filomata. R. 16, nr 1 (2012), s. 61-66.
- Wyzwolenie od antyku. Wpływ komedii staroattyckiej na dramat "Aristophanes at Oxford", w: Szkice Humanistyczne (Olsztyn). T. 13, nr 4 (2013), s. 181-194.
- "Lizystrata dla dekadenckiej epoki": wprowadzenie komedii Arystofanesa do kultury czytelniczej w okresie Młodej Polski, w: Scripta Classica. Vol. 11 (2014), s. 91-100.
- Demokrata na dworze tyrana. Polityczne znaczenie twórczości tragediopisarskiej Ajschylosa na Sycylii, w: Nowy Filomata. R. 21, nr 2 (2017), s. 153-162.
- If Cloud Cuckoo Land were conquered by the Nazis…, w: Scripta Classica. Vol. 15 (2018), s. 85-97.
- Arystofanes w walonkach. Cz. 1. Przekłady na język rosyjski, w: Meander. R. 73 (2018), s. 147-160.
- Arystofanes w walonkach. Cz. 2. Pożar wiśniowego sadu: komedie Arystofanesa na scenach rosyjskich, w: Meander. R. 74 (2019), s. 87-103.
- Skrzydlaty "homo academicus". Portret Tadeusza Zielińskiego w sto sześćdziesiątą rocznicę urodzin, w: Meander. R. 74 (2019), s. 123-135.
- Strauss, Arystofanes i Sokrates: Żyd, łysy i brzydal, w: Kronos: metafizyka – kultura – religia. 2019, nr 2, s. 302-314.
- Dramaturg pod Troją: praca nad tekstem "Trojanek" w reżyserii Jana Klaty, w: Meander. R. 75 (2020), s. 219-230.
Rozdziały w publikacjach zbiorowych
- “When Medea became Amy Winehouse” [w:] Medea in world artistic culture, red. I. Darchia, L. Gordeziani, L. Gordeziani, Tbilisi 2018, s. 373-379.
- „Gdy herosi zawiedli na scenę wychodzą kobiety mężnego serca - odwaga oraz tchórzostwo na greckiej scenie teatralnej” [w:] Heroica. Bohaterstwo i tchórzostwo w literaturze i kulturze europejskiej, red. A. Gawarecka, W. Szturc, E. Wesołowska, Poznań 2019, s. 67-86.
- „Nazistowska, staroattycka komedia utopijna – Julian Tuwim i „Ptaki” Arystofanesa” [w:] Ślady teatru. Księga ofiarowana Joannie Walaszek, red. D. Jarząbek-Wasyl, T. Kornaś, Kraków 2020, s. 187-201.
- „Mitologia i polityka na antycznej scenie” [w:] Nowe światy. Sztuki performatywne jako polityczne przestrzenie konfliktu, dialogu i troski, red. nauk. K. Kurek, M. Rewerenda, A. Siwiak, Poznań 2022, s. 295-312.
- „Ὕβρις intelektualnej elity w tekstach komedii staroattyckiej” [w:] Superbia. Aspekty, efekty, obrzeża, red. nauk. M. Puk, W. Szturc, E. Wesołowska, Poznań 2022, s. 13-24.
- "Homo theatralis" [w:] Protagonista Księga ofiarowana Profesorowi Jackowi Popielowi, red. T. Kornaś, O. Śmiechowicz, Kraków 2025, s. 33-38.
Wywiady
- Żabi skok w antyk rozmawia Agnieszka Krzemińska, Polityka 29 października 2019 [5]
- Komedia z przypisami rozmawia Maciej Stroiński, Przekrój, 25 stycznia 2021 [6]
- Lizystrata - game changer rozmawia Maciej Stroiński, Teatr, 18 lutego 2023 https://teatr-pismo.pl/19969-lizystrata-game-changer/
- Die Auferstehung der Wrote, D. Široká, Theater Magazin, 1 maja 2024[7]
- Театр — мабуть, останнє місце, де ще лишилося щось справжнє, 5 listopada 2025, Український Театр[8]
- L’Antiquité a dépassé la modernité, A.Zgieb, Théâtre/Public, no. 258, 2026
- Dlaczego współczesny teatr tak często wraca do starożytnego dramatu?, Radio Kraków Kultura[9]
Multimedia
Przypisy
- ↑ Olga Śmiechowicz laureatką Nagród Naukowych POLITYKI 2019 [online], www.polityka.pl [dostęp 2021-06-01].
- ↑ Dr Olga Paulina Śmiechowicz, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2021-06-01].
- ↑ Olga Śmiechowicz laureatką Nagród Naukowych POLITYKI 2019 [online].
- ↑ Komedia z przypisami. Rozmowa z Olgą Śmiechowicz [online].
- ↑ https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/nauka/1929894,1,zabi-skok-w-antyk.read
- ↑ https://przekroj.pl/kultura/komedia-z-przypisami-rozmowa-z-olga-smiechowicz-maciej-stroinski
- ↑ https://www.nationaltheater-mannheim.de/download/9846/ntm_theatermagazin_05_2024.pdf?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTAAAR0Fnm1RzSbFrMPDQjhstDOC5wK5qUVelhO38cHYlGJ7_H1WyUDPsMAZ_Dc_aem_ARsCGZQiHdofJTfyx1LsR7HTy8twBfSxi2Qq-dB-qRP8lRy2KfJJyNLPoUlgXDaShwxP4EasX8qx9ymCeGg5cfK0
- ↑ Польська театрознавиця, драматургиня Ольга Смехович: «Театр — мабуть, останнє місце, де ще лишилося щось справжнє» [online], theatermag.com.ua [dostęp 2026-04-27] (ukr.).
- ↑ Dlaczego współczesny teatr tak często wraca do starożytnego dramatu? [online], rkk.pl [dostęp 2026-04-27] (ang.).
- ↑ https://www.youtube.com/watch?v=aD6uiEee1XY
- ↑ https://www.youtube.com/watch?v=7VNTkO7uHTw
- ↑ https://www.youtube.com/watch?v=_aKZoCHqZsg
- ↑ 𝗦𝗭𝗧𝗨𝗞𝗔 𝗧𝗘𝗔𝗧𝗥𝗨 𝗢𝗗𝗖. 𝟳 „𝗦𝗶ł𝗮 𝗸𝗼𝗺𝗲𝗱𝗶𝗶”. Teatr Klasyki Polskiej 2026-03-27. [dostęp 2026-04-27].
Linki zewnętrzne
- Artykuł "Lizystrata dla dekadenckiej epoki" – wprowadzenie komedii Arystofanesa do kultury czytelniczej w okresie Młodej Polski
- Artykuł Skrzydlaty "homo academicus". Portret Tadeusza Zielińskiego w sto sześćdziesiątą rocznicę urodzin
- Szkic Dramaturg pod Troją: praca nad tekstem "Trojanek" w reżyserii Jana Klaty
