Olga Malinkiewicz

Olga Malinkiewicz

Olga Malinkiewicz (2017)
Państwo działania	Polska
Data urodzenia	26 listopada 1982
doktor nauk fizycznych
Alma Mater	Uniwersytet Warszawski Politechnika Katalońska w Barcelonie
Doktorat	2017 Uniwersytet w Walencji
Odznaczenia

Olga Malinkiewicz (ur. 26 listopada 1982) – polska fizyk, wynalazczyni taniej metody wytwarzania drukowanych ogniw słonecznych na bazie perowskitów^[1]. Była współzałożycielką Saule Technologies, gdzie objęła stanowisko chief technology officer^[2][3]; w maju 2025 odwołana z zarządu tej spółki^[4][5][6].

Rozpoczęła studia na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie uzyskała licencjat w 2005 roku^[7]. Studia magisterskie ukończyła na Politechnice Katalońskiej w Barcelonie (Universitat Politècnica de Catalunya) w 2010 roku^[8]. Jeszcze w czasie studiów, w 2009 roku rozpoczęła pracę w instytucie ICFO (The Institute of Photonic Studies), a następnie na Uniwersytecie w Walencji. W tej uczelni w 2017 obroniła doktorat (w The Institute for Molecular Science)^[9][10][11].

Za opracowanie niskotemperaturowej technologii wytwarzania elastycznych ogniw fotowoltaicznych na bazie perowskitów Olga Malinkiewicz otrzymała 28 marca 2014 roku z rąk wiceprzewodniczącej Komisji Europejskiej Neelie Kroes główną nagrodę w prestiżowym konkursie naukowym Photonics21^[9][10][12].

W 2015 roku Olga Malinkiewicz otrzymała jako pierwsza Polka tytuł „Innovator of the Year” w konkursie „Innovators Under 35” organizowanym przez „MIT Technology Review” – najstarszy magazyn poświęcony technice, którego wydawcą jest Massachusetts Institute of Technology^[13].

11 listopada 2016 roku prezydent Andrzej Duda odznaczył Olgę Malinkiewicz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski „za wybitne zasługi dla rozwoju nauki polskiej”^[14][15].

W marcu 2020 roku Olga Malinkiewicz została wyróżniona przez magazyn Amerykańskiego Towarzystwa Chemicznego i uznana za jedną z najważniejszych kobiet w świecie nowoczesnych technologii^[16].

W 2021 roku została uhonorowana nagrodą Planety Lema w dziedzinie technologii za wynalezienie i komercjalizację drukowanych ogniw słonecznych na bazie perowskitów^[17].

W lipcu 2024 roku Olga Malinkiewicz, jako pierwsza Polka w historii, otrzymała podwójną Nagrodę Europejskiego Wynalazcy (European Inventor Award). Pierwsza z nich przyznana została przez Europejski Urząd Patentowy w kategorii SME (z ang. small and medium-sized enterprises), a drugą była nagroda publiczności (Popular Prize). Malinkiewicz wraz z zespołem została doceniona za wizjonerski pomysł i technologię, która może zmienić świat^[18].

Olga Malinkiewicz, w czasie pracy w Hiszpanii, opracowała metodę pozwalającą na zastosowanie materiału perowskitowego na dowolnym podłożu, np. folii PET^[19]. Jest współtwórczynią wynalazku objętego patentem, tj. ogniwa słonecznego na bazie perowskitu o architekturze umożliwiającej niskotemperaturowe wytwarzanie, kompatybilne m.in. z foliami PET^[20].

W 2014 roku, wraz z Arturem Kupczunasem i Piotrem Krychem, założyła spółkę Saule sp. z o.o., nazwana tak na cześć bałtyjskiej bogini słońca Saule (działającą pod nazwą Saule Technologies, a następnie Saule SA). Formalnie została wiceprezeską zarządu spółki i przyjęła tytuł Chief Technology Officer. W ramach tej spółki Malinkiewicz zajmowała się dalszym rozwijaniem nowej technologii ogniw perowskitowych^{[21][22][23][24]}. Celem było opracowanie lekkich, elastycznych ogniw perowskitowych o wysokiej sprawności, drukowanych na cienkich foliach oraz taniego procesu produkcyjnego, który umożliwi komercjalizację produktu na masową skalę^[25].

W grudniu 2014 roku Saule Technologies zaprezentowała w Bostonie pierwszy na świecie drukowany perowskit^[12].

W 2020 roku akcjonariuszem została doświadczona w branży OZE spółka Columbus Energy obejmując ok. 20% udziałów^[26].

W 2021 r. Saule Technologies wygrała konkurs Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOSiGW), uzyskując 84 mln zł na skalowanie produkcji, czyli przejście od laboratoryjnego prototypu i małoseryjnej produkcji testowej do dużej, powtarzalnej i opłacalnej produkcji przemysłowej. Jednak, aby otrzymać te środki Saule musiało wyłożyć wkład własny w wysokości 40 mln zł. Saule napotkało problemy ze sfinansowaniem tego wkładu w 2022 roku, kiedy to część inwestorów się wycofała (m.in. z powodu wybuchu wojny w Ukrainie)^[26].

W połowie 2023 roku Piotr Kurczewski zgodził się udzielić Saule Technologies pożyczkę na brakującą kwotę. Pożyczka została zabezpieczona zastawem na całym majątku spółki, łącznie z prawami własności intelektualnej (patentami), a miliarder miał dostać prawo weta. Co więcej, na dzień przed podpisaniem umowy dopisano punkt, który sprawiał, że zabezpieczeniem pożyczki miał być również prywatny majątek Olgi Malinkiewicz. Naukowczyni twierdzi, że mimo to podpisała umowę ze względu na potrzebę wypłacenia zaległych wypłat, nieutracenia finansowania z NFOSiGW i ratowania firmy. Pieniądze nie zostały w pełni wypłacone, co doprowadziło do odejścia części zespołu badawczego^[27].

W 2025 roku w maju Olga Malinkiewicz została odwołana z zarządu, następnie nowy zarząd uznał, że technologia jest niedopracowana i nie nadaje się do komercyjnego zastosowania^[4]. Spółka Columbus Energy oszacowała, że aby dotrzeć do tego punktu, należy zainwestować 1,2 mld zł oraz 10 lat badań (poprzedni zarząd twierdził, że jest to kwestia 4 lat i 100 mln złotych)^[5].

• Strona spółki Saule Technologies
• Strona Platformy Photonics21
• Artykuły popularnonaukowe w miesięczniku „Delta” [dostęp 2021-09-01].