Olga San Juan
![]() Olga San Juan w filmie „Variety Girl” z 1947 roku | |
| Imię i nazwisko |
Olga Mercedes San Juan |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| Data i miejsce śmierci | |
| Lata aktywności |
1943–1960 |
Olga San Juan (ur. 16 marca 1927 w Brooklynie, zm. 3 stycznia 2009 w Burbank) – amerykańska aktorka filmowa i teatralna, piosenkarka, tancerka i aktorka komediowa pochodzenia portorykańskiego. Znana z występów w musicalach hollywoodzkich lat 40. oraz roli w broadwayowskim musicalu Paint Your Wagon (1951). Współpracowała z takimi gwiazdami jak Fred Astaire i Bing Crosby[1][2].
Wczesne lata
Olga San Juan urodziła się 16 marca 1927 roku w Brooklynie jako córka portorykańskich imigrantów[2]. Gdy miała trzy lata, jej rodzina przeniosła się do Portoryko, gdzie zamieszkali w mieście Santurce[3]. Po trzech latach pobytu w Portoryko rodzina powróciła do Nowego Jorku i osiedliła się w dzielnicy Spanish Harlem[3][4].
Rozpoczęła naukę tańca w wieku czterech lat. W wieku siedmiu lat dołączyła do zespołu tanecznego „Infantile Ballet Valencia” , z którym zatańczyła fandango dla prezydenta Franklina Delano Roosevelta w Białym Domu[3]. Jako nastolatka została zaangażowana przez słynnego perkusistę jazzowego Tito Puente do występów w jego zespole w klubach nocnych[2]. Karierę rozpoczęła w Nowym Jorku w teatrze i radiu, występując również w prestiżowych klubach nocnych, takich jak El Morocco i Copacabana na Manhattanie[1]. Stworzyła własny kabaretowy numer zatytułowany „Olga San Juan and Her Rumba Band”, który przyciągnął uwagę łowców talentów z Paramount Pictures[3].
Kariera filmowa
Lata 40.
W 1943 roku San Juan podpisała pięcioletni kontrakt z Paramount Pictures[2]. Była znana z przydomku „Puerto Rican Pepperpot” - w Hollywood symbolizował on jej niewielki wzrost i żywiołowy temperament[3].
San Juan zadebiutowała w krótkometrażowym musicalu Caribbean Romance (1943)[2]. Jej drugi film krótkometrażowy, Bombalera (1945), w którym występowała jako „Kubański Cyklon”, otrzymał nominację do Oscara w kategorii najlepszy film krótkometrażowy. W trzecim filmie krótkometrażowym, The Little Witch (1945), zagrała główną rolę piosenkarki klubowej[3].
Pełnometrażowy debiut aktorski San Juan nastąpił w filmie Rainbow Island (1944) z udziałem Dorothy Lamour. Największym sukcesem w jej karierze była rola w musicalu Blue Skies (1946) u boku Binga Crosby'ego i Freda Astaire'a z muzyką Irvinga Berlina. W tym filmie zaśpiewała utwór „You'd Be Surprised”, wykonała w duecie z Crosbym piosenkę „I'll See You in C-U-B-A” oraz zaśpiewała fragment „Heat Wave” przed słynną solówką taneczną Astaire'a. Jej rola w filmie miała charakter komediowy[2].
W filmie Variety Girl (1947) San Juan zagrała rolę Amber La Vonne, aspirującej aktorki pragnącej zrobić karierę w Hollywood[5]. Jej numer „He Can Waltz” był kulminacyjnym punktem tego filmu[2]. Zagrała również w obu wersjach (radiowej i filmowej) produkcji Duffy’s Tavern (film)[1].
Po zakończeniu współpracy z Paramount Pictures San Juan przeszła do studia Universal Pictures. Zagrała główną rolę u boku Donalda O'Connora w musicalu Are You with It? (1948). W filmie One Touch of Venus (1948) zagrała u boku Avy Gardner i Eve Arden, wykonując wspólnie trzyosobowy utwór „That's Him”. Film oparty na sztuce Kurta Weilla i Ogden Nasha został poddany znacznym cięciom i zmianom. W tym samym roku zagrała w komedii The Countess of Monte Cristo z łyżwiarką figurową Sonja Henie, gdzie zagrała filmową statystkę podającą się za arystokratkę. Ostatnim znaczącym filmem San Juan w latach 40. była komedia westernowa The Beautiful Blonde from Bashful Bend (1949) w reżyserii Preston Sturgesa, w którym zagrała u boku Betty Grable jako jej przyjaciółka[2].
Broadway
Po wysłuchaniu San Juan śpiewającej na prywatnym przyjęciu, Alan Jay Lerner zaproponował jej główną rolę w musicalu Paint Your Wagon z muzyką Fredericka Loewe'a i tekstami Lernera. W roli Jennifer Rumson, córki poszukiwacza złota Bena Rumsona (granego przez Jamesa Bartona), San Juan zaśpiewała dwa ważne numery: „What's Going On Here?” i „How Can I Wait?”[2].
Premiera spektaklu odbyła się 12 listopada 1951 roku, a grano go do 19 lipca 1952 roku; San Juan występowała w nim do 29 marca 1952 roku[6]. Jej występ spotkał się z uznaniem krytyków[6]. Brooks Atkinson z The New York Times nazwał ją „najświeższym zjawiskiem, jakie pojawiło się na scenie Broadwayu w tym sezonie”[2]. Za swoją kreację San Juan otrzymała nagrodę Donaldson Award za najlepszy debiut aktorski[1]. Opuściła obsadę przed zakończeniem przedstawień, gdy zaszła w ciążę po raz drugi[5].
Zakończenie kariery
Po występie na Broadwayu San Juan zdecydowała się wycofać z kariery aktorskiej i poświęcić rodzinie[2]. W 1952 roku zagrała w radiowym programie „Musical Comedy Theater” w produkcji The Kissing Bandit u boku aktora Johna Conte[3]. W późniejszych latach sporadycznie pojawiała się w programach telewizyjnych, w tym w „The Rosemary Clooney Show” (1957) i „The Lux Show” (1958)[7]. Powróciła na ekran w niewielkich rolach w dwóch filmach swojego męża. Pierwszym był The Barefoot Contessa (1954), za rolę w którym jej mąż otrzymał Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego[2]. Ostatnim filmem San Juan był thriller The 3rd Voice (1960) w reżyserii Huberta Cornfielda, w którym zagrała niewielką rolę[5].
Życie prywatne
W 1948 roku San Juan poznała aktora Edmonda O'Briena na imprezie promocyjnej filmu The Beautiful Blonde from Bashful Bend i poślubiła go w tym samym roku[2]. Mieli troje dzieci, z których wszystkie znalazły się w branży rozrywkowej[1][8]. Maria O'Brien (ur. 14 sierpnia 1950) i Brendan O'Brien (ur. 9 maja 1962) zostali aktorami, natomiast Bridget O'Brien Adelman została producentką telewizyjną[1]. Małżeństwo zakończyło się rozwodem w 1976 roku[2].
San Juan zmarła 3 stycznia 2009 roku po długiej chorobie w wieku 81 lat i została pochowana na cmentarzu San Fernando Mission w Los Angeles[1][4]. W późniejszych latach została uhonorowana za swój wkład w dziedzictwo artystyczne Latynosów w amerykańskiej branży rozrywkowej, otrzymując SAG/AFTRA Heritage Award[1].
Nagrody i wyróżnienia
Filmografia
| Rok | Tytuł | Rola | Uwagi |
|---|---|---|---|
| 1943 | Caribbean Romance | ||
| 1944 | Rainbow Island | Miki | |
| 1945 | Bombalera | Rose „La Bomba” | nominacja filmu do Oscara w kategorii najlepszego filmu krótkometrażowego |
| 1945 | Out of This World | członkini Glamourette | |
| 1945 | Duffy’s Tavern | Gloria | Wersja radiowa i filmowa |
| 1945 | Hollywood Victory Caravan | ona sama | |
| 1945 | The Little Witch | Guadalupe | |
| 1946 | Cross My Heart | tancerka | |
| 1946 | Blue Skies | Nita Nova | |
| 1947 | Variety Girl | Amber La Vonne | |
| 1948 | Are You with It? | Vivian Reilly | |
| 1948 | One Touch of Venus | Gloria | |
| 1948 | The Countess of Monte Cristo | Jenny Johnsen | |
| 1949 | The Beautiful Blonde from Bashful Bend | Conchita | |
| 1954 | The Barefoot Contessa | niewielka rola | |
| 1957 | The Rosemary Clooney Show | ona sama | występ gościnny w telewizji |
| 1958 | The Lux Show | ona sama | występ gościnny w telewizji |
| 1960 | The 3rd Voice | niewielka rola |
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Olga San Juan dies at 81. Variety, 2009-01-06. [dostęp 2025-11-17].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Vallance, Tom: Olga San Juan: Actress who starred alongside Fred Astaire. The Independent, 2009-02-20. [dostęp 2025-11-17].
- 1 2 3 4 5 6 7 Dinneen, Marcia B.: Olga San Juan. EBSCO Research Starters, 2022. [dostęp 2025-11-17].
- 1 2 Olga San Juan dies at 81; actress sang and danced with Bing Crosby, Fred Astaire. Los Angeles Times, 2009-01-09. [dostęp 2025-11-17].
- 1 2 3 Olga San Juan - Biography. IMDb. [dostęp 2025-11-17].
- 1 2 Olga San Juan. IBDB. [dostęp 2025-11-17].
- ↑ Olga San Juan. The Movie Database. [dostęp 2025-11-17].
- ↑ Olga San Juan. Filmweb.pl. [dostęp 2025-11-17].
