OpenMoko

Openmoko – zakończony projekt stworzenia rodziny otwartych smartfonów, obejmujący zarówno specyfikację sprzętu w duchu Open Hardware, jak i oparty na Linuxie system operacyjny Openmoko Linux. Projekt prowadziła tajwańska spółka Openmoko Inc., wydzielona z firmy First International Computer (FIC); w jego ramach powstały telefony Neo 1973 (2007) i Neo FreeRunner (2008)[1][2]. W odróżnieniu od większości ówczesnych platform telefonicznych urządzenia Openmoko od początku projektowano tak, by użytkownik końcowy mógł swobodnie modyfikować system operacyjny i cały stos oprogramowania[3].

W kwietniu 2009 roku firma porzuciła prace nad trzecim telefonem (GTA03), a w czerwcu 2009 roku zakończyła produkcję telefonów w ogóle[4][5]. Rozwój sprzętu kontynuowała społeczność – niemiecka firma Golden Delicious Computers wydała w 2011 roku zmodernizowaną płytę GTA04, pasującą do obudowy FreeRunnera[6].

Historia

Projekt ogłoszono 7 listopada 2006 roku podczas konferencji Open Source in Mobile w Amsterdamie; nazwa jest skrótem od Open Mobile Kommunikations[7]. Pierwotny zespół tworzyli Sean Moss-Pultz oraz programiści związani ze społecznością wolnego oprogramowania, m.in. Harald Welte, Werner Almesberger i Michael Lauer[3]. Oznaczenie kodowe serii telefonów, GTA, pochodzi od głównych podzespołów: GSM, układów Texas Instruments i modułu AGPS[8].

Przeznaczony dla programistów Neo 1973 był sprzedawany od 9 lipca 2007 do lutego 2008 roku, a jego następca, Neo FreeRunner, trafił do masowej sprzedaży pod koniec czerwca 2008 roku[2][9]. Firma nie zdołała jednak osiągnąć sukcesu rynkowego: do początku 2009 roku sprzedano około 10 tysięcy FreeRunnerów, a problemy finansowe zmusiły Openmoko do zwolnienia połowy załogi i ogłoszonego 2 kwietnia 2009 roku zawieszenia prac nad trzecim modelem o kodzie GTA03[4]. W czerwcu 2009 roku firma zwolniła większość pozostałych pracowników i wycofała się z produkcji telefonów, koncentrując się na czytniku WikiReader[5].

Sprzęt

Sprzęt Openmoko aspirował do miana otwartego sprzętu: krótko przed premierą FreeRunnera firma opublikowała pliki CAD i schematy obu telefonów na licencji Creative Commons BY-SA 3.0[10]. Żaden z telefonów nie miał wbudowanego aparatu fotograficznego.

Neo 1973 (GTA01)

Neo1973
Ilustracja
Producent

FIC

Typ

smartfon

System operacyjny

Openmoko Linux

Procesor

Samsung S3C2410 (ARM9) @ 266 MHz

Pamięć

128 MB RAM SDRAM
64 MB NAND Flash

Wyświetlacz

2,8″ VGA (480×640) TFT

Połączenie

GSM 900/1800/1900
Bluetooth 2.0
GPRS
AGPS
USB 1.1
wyjście audio 2,5 mm jack

Kamera

brak

Karty flash

microSD

Wejścia/wyjścia

ekran dotykowy
2 przyciski na obudowie
kodek Wolfson Microsystems WM8753

Bateria

wymienna 1200 mAh (ładowana przez USB)

Wymiary

120,7 × 62 × 18,5 mm

Masa

185 g

Dostępność

lipiec 2007

Strona internetowa

Pierwszy telefon projektu, przeznaczony wyłącznie dla programistów, sprzedawany był przez stronę openmoko.com w cenie 300 dolarów (450 dolarów za zestaw z narzędziami do pracy ze sprzętem)[11]. Człon „Neo” w nazwie oznacza „nowy”, a liczba 1973 upamiętnia rok, w którym Martin Cooper, konstruktor telefonu komórkowego, wykonał pierwsze połączenie[11]. Wczesne dostawy opóźniały braki komponentów u dostawców oraz trudności konstrukcyjne niewielkiego zespołu[12].

Na telefon przeniesiono z czasem także inne systemy, m.in. Qt Extended, Debiana i Androida, a społeczność uruchamiała na nim jądra NetBSD, FreeBSD i mikrojądra rodziny L4; platformę można też emulować w QEMU[13].

Neo FreeRunner (GTA02)

Następca Neo 1973, przeznaczony już dla użytkowników końcowych, trafił do sprzedaży 24 czerwca 2008 roku w cenie 250 dolarów[2]. Względem poprzednika otrzymał szybszy procesor Samsung S3C2442 (400 MHz), akcelerator grafiki SMedia 3362, Wi-Fi 802.11 b/g, dwa przyspieszeniomierze i 256 MB pamięci flash; zachował 2,8-calowy ekran VGA, wymienną baterię i złącze microSD[14].

Telefon pojawił się w kulturze popularnej: w powieści Zero History Williama Gibsona (2010) FreeRunnera używa jeden z bohaterów.

Dash Express

Na bazie konstrukcji GTA01 powstało urządzenie nawigacyjne Dash Express, zapowiedziane 2 stycznia 2008 roku – sprzęt zaprojektowało Openmoko Inc., a system oparto na jądrze z łatkami Openmoko[15].

3D7K (GTA03)

Trzeci telefon, oznaczany 3D7K lub GTA03, miał otrzymać szybszy układ SoC, pojemnościowy ekran dotykowy i aparat fotograficzny; powstały trzy prototypy, ale 2 kwietnia 2009 roku prace zawieszono z powodów finansowych[4].

WikiReader

Ostatnim produktem Openmoko Inc. był WikiReader – kieszonkowy czytnik artykułów Wikipedii działający bez połączenia z internetem, korzystający z danych na karcie pamięci[16].

Oprogramowanie

Openmoko Inc. rozwijało własny system operacyjny Openmoko Linux (w skrócie Om), oparty na jądrze Linux, serwerze X.Org i pakietach budowanych w środowisku OpenEmbedded. Pierwsza wersja, Om 2007, używała biblioteki GTK i menedżera okien Matchbox; wydana w sierpniu 2008 roku Om 2008 dodała obsługę Qt i środowiska Enlightenment 17. Żadna z nich nie osiągnęła stabilności, dlatego rozpoczęto prace nad Om 2009 opartą na warstwie pośredniej projektu freesmartphone.org – tej wersji również nie ukończono i w kwietniu 2009 roku firma zakończyła rozwój oprogramowania[5][13].

Rozwój przejęła społeczność, która utrzymywała własne dystrybucje i porty innych systemów. Na telefonach Openmoko działały m.in. SHR (Stable Hybrid Release), QtMoko, Debian, Gentoo, Android, Qt Extended w wersji społecznościowej, a nawet Inferno i OpenWrt[13][17].

Kontynuacje

Po wycofaniu się Openmoko Inc. z produkcji telefonów rozwój sprzętu kontynuowała niemiecka firma inżynierska Golden Delicious Computers. Jej płyta główna GTA04 – z procesorem ARM Cortex-A8 taktowanym do 1 GHz, modułem UMTS, Wi-Fi, Bluetoothem, GPS-em i zestawem czujników – została zaprojektowana tak, by zmieścić się w obudowie Neo FreeRunnera (lub Neo 1973) i współpracować z jego wyświetlaczem. Pierwsza partia GTA04A3 trafiła do odbiorców 10 października 2011 roku, wersja GTA04A4 – 31 stycznia 2012 roku, a produkcję rewizji GTA04A5 sfinansowano społecznościowo; kompletny telefon oferowano pod nazwą OpenPhoenux[6][18].

W 2016 roku, w dziesiątą rocznicę ogłoszenia projektu, jego współtwórca Harald Welte podsumował dziedzictwo Openmoko, wskazując, że mimo komercyjnej porażki był to pierwszy telefon tworzony w całości w duchu wolnego oprogramowania i otwartego sprzętu[19].

Przypisy

  1. ↑ [openmoko-announce Free Your Phone]. lists.openmoko.org, 2007-01. [dostęp 2026-08-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-03-19)]. (ang.).
  2. 1 2 3 Open source phone goes mass-market. LinuxDevices.com, 2008-06-25. [dostęp 2026-08-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-06-22)]. (ang.).
  3. 1 2 Cheap, hackable Linux smartphone due soon. LinuxDevices.com, 2006-11. [dostęp 2026-08-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-02-15)]. (ang.).
  4. 1 2 3 Kamil Sojecki: OpenMoko: nie będzie GTA03. OSnews.pl, 2009-04-06. [dostęp 2026-08-21]. (pol.).
  5. 1 2 3 Openmoko kończy z telefonami. OSnews.pl, 2009-06-04. [dostęp 2026-08-21]. (pol.).
  6. 1 2 [Gta04-owner ANN GTA04A3: Milestone reached!]. lists.goldelico.com, 2011-10-07. [dostęp 2026-08-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-05-14)]. (ang.).
  7. ↑ Open Moko Announces the World's First Integrated Open Source Mobile Communications Platform. Openmoko, 2006-11-07. [dostęp 2026-08-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-08-07)]. (ang.).
  8. ↑ GTA03 or 3d7k?. lists.openmoko.org, 2009-04. [dostęp 2026-08-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-07-23)]. (ang.).
  9. ↑ OpenMoko w sprzedaży masowej od 4 lipca. LinuxNews.pl, 2008-07. [dostęp 2026-08-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-06-08)]. (pol.).
  10. ↑ openmoko.com – Download. Openmoko, 2009. [dostęp 2026-08-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-08-22)]. (ang.).
  11. 1 2 Neo1973. Openmoko Wiki. [dostęp 2026-08-21]. (ang.).
  12. ↑ Sean Moss-Pultz: Some light ahead.... lists.openmoko.org, 2007-04-25. [dostęp 2026-08-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-07-02)]. (ang.).
  13. 1 2 3 A first look at the OpenMoko Neo1973. LWN.net, 2007-08. [dostęp 2026-08-21]. (ang.).
  14. ↑ Sean Moss-Pultz: New Oceans. lists.openmoko.org, 2007-06-28. [dostęp 2026-08-21]. (ang.).
  15. ↑ Openmoko Extends Mobile Phone to Power Next-Generation Dash GPS. Reuters, 2008-01-02. [dostęp 2026-08-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-01-10)]. (ang.).
  16. ↑ WikiReader Official Website. [dostęp 2026-08-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-12-20)]. (ang.).
  17. ↑ Android – Openmoko Wiki. Openmoko Wiki. [dostęp 2026-08-21]. (ang.).
  18. ↑ [Gta04-owner GTA04A4 starts shipping tomorrow]. lists.goldelico.com, 2012-01-30. [dostęp 2026-08-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-05-14)]. (ang.).
  19. ↑ Harald Welte: Ten years anniversary of Openmoko. 2016-09-20. [dostęp 2026-08-21]. (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.