Ophiocordyceps

Maczużniczek
Ilustracja
Podkładki grzyba Ophiocordyceps entomorrhiza na porażonym owadzie
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

workowce

Klasa

Sordariomycetes

Rząd

rozetkowce

Rodzina

maczużniczkowate

Rodzaj

maczużniczek

Nazwa systematyczna
Ophiocordyceps Petch
Trans. Br. mycol. Soc. 16(1): 73 (1931)
Typ nomenklatoryczny

Ophiocordyceps blattae (Petch) Petch 1931

Ophiocordyceps Petch (maczużniczek) – rodzaj grzybów z rodziny maczużniczkowatych (Ophiocordycipitaceae). Należy do niego około 140 gatunków[1] grzybów entomopatogenicznych będących pasożytami owadów[2].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Ophiocordycipitaceae, Hypocreales, Hypocreomycetidae, Sordariomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].

Rodzaj Ophiocordyceps utworzył Thomas Petch w 1931 r. Gatunkiem typowym jest Ophiocordyceps blattae (Petch) Petch 1931[1]. Polską nazwę rodzaju nadała w 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego[3]. Synonimy:

  • Cordycepioideus Stifler 1941
  • Paraisaria Samson & B.L. Brady 1983
  • Syngliocladium Petch 1932[4]

Gatunki występujące w Polsce:

  • Ophiocordyceps clavulata (Schwein.) Petch 1933
  • Ophiocordyceps ditmarii (Quél.) G.H. Sung, J.M. Sung, Hywel-Jones & Spatafora 2007 – maczużniczek błonkoskrzydłych
  • Ophiocordyceps entomorrhiza (Dicks.) G.H. Sung, J.M. Sung, Hywel-Jones & Spatafora 2007 – maczużniczek biegaczowatych
  • Ophiocordyceps forquignonii (Quél.) G.H. Sung, J.M. Sung, Hywel-Jones & Spatafora 2007
  • Ophiocordyceps myrmecophila (Ces.) G.H. Sung, J.M. Sung, Hywel-Jones & Spatafora 2007
  • Ophiocordyceps sinensis (Berk.) G.H. Sung, J.M. Sung, Hywel-Jones & Spatafora 2007 – tzw. kordyceps chiński
  • Ophiocordyceps sphecocephala (Klotzsch ex Berk.) G.H. Sung, J.M. Sung, Hywel-Jones & Spatafora 2007 – tzw. maczużnik osi
  • Ophiocordyceps stylophora Berk. & Broome G.H. Sung, J.M. Sung, Hywel-Jones & Spatafora 2007
  • Ophiocordyceps unilateralis (Tul. & C. Tul.) Petch 1931

Niektóre inne:

  • Ophiocordyceps larvicola (Quél.) Van Vooren 2009 – maczużniczek larwolubny

Nazwy naukowe według Index Fungorum[1], wykaz gatunków na podstawie internetowego zestawienia[5]. Polskie nazwy zarekomendowała Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego w 2021 r.[6][3].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Index Fungorum [online] [dostęp 2020-12-23].
  2. ↑ Joanna Marcinkowska, Oznaczanie rodzajów grzybów sensu lato ważnych w fitopatologii, Warszawa: PWRiL, 2012, s. 251, ISBN 978-83-09-01048-7.
  3. 1 2 Rekomendacja nr 6 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-05-21] (pol.).
  4. ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2020-12-23].
  5. ↑ Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2023-01-27].
  6. ↑ Rekomendacja nr 1/2021 Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów, 20 lutego 2021.