Orientallactaga

	Orientallactaga
	Shenbrot, 1984
	; Alaktaga syberyjska (O. sibirica)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Nadgromada	żuchwowce
Gromada	ssaki
Infragromada	łożyskowce
Rząd	gryzonie
Podrząd	Supramyomorpha
Infrarząd	myszokształtne
Nadrodzina	skoczkowce
Rodzina	skoczkowate
Podrodzina	alaktagi
Rodzaj	Orientallactaga
	Typ nomenklatoryczny
	Yerbua sibirica J.R. Forster, 1778
Gatunki
	3 gatunki – zobacz opis w tekście
	3 gatunki – zobacz opis w tekście

Orientallactaga – rodzaj ssaków z podrodziny alaktag (Allactaginae) w obrębie rodziny skoczkowatych (Dipodidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Azji^[2]^[3].

Charakterystyka

Długość ciała (bez ogona) 120–180 mm, długość ogona 155–240 mm, długość ucha 29–52 mm, długość tylnej stopy 58–79 mm; masa ciała 63–170 g^[4]^[5].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1984 roku rosyjsko-izraelski teriolog Georgij Szenbrot w artykule zatytułowanym Budowa zębów trzonowych i filogeneza alaktag (skoczków pięciopalczastych) z podrodziny Allactaginae (Rodentia, Dipodidae), opublikowanym w czasopiśmie „Sbornik trudow Zoołogiczeskogo muzieja MGU”^[1]. Autor wymienił trzy gatunki – Allactaga nataliae Sokolov, 1981 (= Allactaga bullata balikunica Hsia Wuping & Fang Xiyeh, 1964), Allactaga bullata G.M. Allen, 1925 i Yerbua sibirica J.R. Forster, 1778 – z których gatunkiem typowym jest Gatunkiem typowym jest Yerbua sibirica J.R. Forster, 1778.

Etymologia

Orientallactaga: łac. orientalis ‘wschodni, orientalny’, od oriens, orientis ‘wschód’^[6]; rodzaj Allactaga F. Cuvier, 1837.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki^[7]^[5]^[2]^[8]:

Gatunek	Autor i rok opisu	Nazwa zwyczajowa^[8]	Podgatunki^[4]^[2]^[5]	Rozmieszczenie geograficzne^[4]^[2]^[5]	Podstawowe wymiary^[4]^[5]^[a]	Status IUCN^[9]
Orientallactaga sibirica	(J.R. Forster, 1778)	alaktaga syberyjska	9 podgatunków	Morze Kaspijskie (Kazachstan i północny Turkmenistan) na wschód do Rosji (Tuwa i Zabajkale), Mongolia i północne Chiny (zachodnie Jilin)	DC: 12,4–18 cm DO: 17,4–24 cm MC: 85–170 g	LC
Orientallactaga bullata	(G.M. Allen, 1925)	alaktaga gobijska	gatunek monotypowy	północno-zachodnia i południowa Mongolia oraz północne Chiny (wschodni Sinciang, północne Gansu, zachodnie Mongolia Wewnętrzna i Ningxia)	DC: 12,5–15 cm DO: 15,5–19,5 cm MC: 70–108 g	LC
Orientallactaga balikunica	(Hsia Wupinq & Fang Xiyeh, 1964)	alaktaga balikuńska	gatunek monotypowy	południowa Mongolia i północne Chiny (północno-wschodnie Sinciang, północno-zachodnie Gansu i północno-zachodnia Mongolia Wewnętrzna)	DC: 12–13,5 cm DO: 17–19,5 cm MC: 63–88 g	LC

Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski.

Uwagi

↑ DC – długość ciała (bez ogona); DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

1 2 Г.И. Шенброт. Строение коренных зубов и филогения пятипалых тушканчиков подсемейства Allactaginae (Rodentia, Dipodidae). „Сборник трудов Зоологического музея МГУ”. 22, s. 88, 1984. (ros.).
1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 320. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Subgenus Orientallactaga. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-11-16].
1 2 3 4 J. Michaux & G. Shenbrot: Family Dipodidae (Jerboas). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier & T.E. Lacher (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 7: Rodents II. Barcelona: Lynx Edicions, 2017, s. 87–88. ISBN 978-84-16728-04-6. (ang.).
1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 207. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ orientale, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2026-08-03] (ang.).
↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.5) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2026-08-03]. (ang.).
1 2 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 229. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
↑ Taxonomy: Allactaga – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2026-08-03]. (ang.).

[9] DC – długość ciała (bez ogona); DO – długość ogona; MC – masa ciała

[Shenbrot-1] 1 2 Г.И. Шенброт. Строение коренных зубов и филогения пятипалых тушканчиков подсемейства Allactaginae (Rodentia, Dipodidae). „Сборник трудов Зоологического музея МГУ”. 22, s. 88, 1984. (ros.).

[Burgin&inni-2] 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 320. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).

[Wilson&Reeder-3] D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Subgenus Orientallactaga. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-11-16].

[Michaux&Shenbrot-4] 1 2 3 4 J. Michaux & G. Shenbrot: Family Dipodidae (Jerboas). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier & T.E. Lacher (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 7: Rodents II. Barcelona: Lynx Edicions, 2017, s. 87–88. ISBN 978-84-16728-04-6. (ang.).

[amw-5] 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 207. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

[Jobling-6] orientale, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2026-08-03] (ang.).

[asm-7] N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.5) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2026-08-03]. (ang.).

[Cichocki&inni-8] 1 2 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 229. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[10] Taxonomy: Allactaga – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2026-08-03]. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[a]

[9]