Oriesznik

Oriesznik (ros. Орешник, dosł. leszczyna[1]) – rosyjski mobilny pocisk balistyczny pośredniego zasięgu (IRBM), dwustopniowy, napędzany paliwem stałym, charakteryzujący się prędkością przekraczającą 10 Ma w fazie końcowej, według ukraińskiego wojska[2]. Oriesznik został po raz pierwszy użyty bojowo 21 listopada 2024 do ataku na ukraińskie miasto Dniepr[3]. Pocisk przenosi sześć niezależnie naprowadzanych głowic (MIRV), z których każda może zawierać kilka subpocisków[4][5].
Kombinacja prędkości hipersonicznej i wielogłowicowości czyni pocisk trudnym do przechwycenia przez obecne ukraińskie systemy obrony przeciwrakietowej, choć zachodnie systemy takie jak Arrow-3 czy SM-3 są zaprojektowane do zwalczania tego typu zagrożeń[4][5].
Zastępca sekretarza prasowego Pentagonu Sabrina Singh zidentyfikowała Oriesznik jako wariant pocisku RS-26 Rubież[4].
Historia
Rozwój
Uważa się, że Oriesznik powstał w wyniku zmian w projekcie pocisku RS-26 Rubież, który był testowany pięciokrotnie, ale nigdy nie wszedł do służby[4]. Zdaniem ekspertów, w systemie Oriesznik prawdopodobnie usunięto booster rakietowy z RS-26, co zmniejszyło jego zasięg[5]. Prezydent Rosji Władimir Putin powiedział 1 sierpnia 2025, że Oriesznik wszedł do produkcji i służby, a pierwsza partia została dostarczona rosyjskim wojskom[6].
Pierwsze użycie operacyjne
Podczas konfliktu rosyjsko-ukraińskiego, 20 listopada 2024 Stany Zjednoczone ostrzegły Ukrainę i innych sojuszników przed „potencjalnym poważnym atakiem powietrznym”[7]. Tego samego dnia Stany Zjednoczone i szereg innych krajów zamknęły swoje ambasady w Kijowie[7].
21 listopada rakieta Oriesznik została użyta w celu operacyjnym w ataku na ukraińskie zakłady Piwdenmasz w Dnieprze[3]. Pocisk został wystrzelony z obwodu astrachańskiego, prawdopodobnie z poligonu Kapustin Jar[4]. Dyrektor CSIS powiedział, że głowice bojowe Oriesznika, nawet pozbawione ładunku wybuchowego, mogą spowodować szkody ze względu na energię kinetyczną wytwarzaną przez ich prędkość hipersoniczną[3]. Późniejsze zdjęcia satelitarne ujawniły minimalne uszkodzenia dachów budynków Pivdenmash i pobliskiego sektora prywatnego[8][9].
Późniejsze wykorzystanie
W nocy z 8 na 9 stycznia 2026 rosyjskie siły wystrzeliły rakietę Oriesznik z poligonu Kapustin Jar, która uderzyła w Lwów. Był to pierwszy raz, gdy obwód lwowski został trafiony rakietą balistyczną podczas konfliktu rosyjsko-ukraińskiego[10]. Później rosyjskie Ministerstwo Obrony potwierdziło atak rakietą Oriesznik na Lwowskie Państwowe Zakłady Naprawy Samolotów[11].
24 maja 2026 Rosja wystrzeliła rakietę Oriesznik z Kapustin Jaru podczas nocnego ataku na Ukrainę[12].
Zastosowanie

Pod koniec sierpnia 2025 analitycy zauważyli przygotowania do bazy rakietowej Oriesznika na Białorusi, około 60 km na południe od Mińska, na terenie dawnej bazy Strategicznych Sił Rakietowych[13]. 18 grudnia 2025 prezydent Białorusi Alaksandr Łukaszenka oświadczył, że system rakietowy Oriesznik dotarł na Białoruś dzień wcześniej i wszedł do służby bojowej[14]. Tego samego dnia szef Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych Rosji Walerij Gierasimow oświadczył, że Rosja wyposaży brygadę w rakiety w roku 2025[15].
W grudniu 2025 roku białoruski minister obrony Wiktor Chrenin stwierdził, że plany te stanowią odpowiedź na działania Zachodu. Istnieją plany rozmieszczenia amerykańskich systemów rakietowych Typhon w Niemczech w roku 2026[16]. 30 grudnia 2025 roku rosyjskie Ministerstwo Obrony poinformowało, że rakiety Oriesznik stacjonujące na Białorusi zostały skierowane do służby bojowej[17].
Przypisy
- ↑ Czym jest Oriesznik, nowa broń, którą Władimir Putin straszy świat? [online], Rzeczpospolita [dostęp 2026-01-13] (pol.).
- ↑ Russian missile reached speed of more than 8,000 miles per hour, Ukraine says [online], Reuters (ang.).
- 1 2 3 Russia Fired ICBM for First Time in War, Ukraine’s Military Claims [online], The Moscow Times, 21 listopada 2024 [dostęp 2026-01-13] (ang.).
- 1 2 3 4 5 With Use of New Missile, Russia Sends a Threatening Message to the West [online], 21 listopada 2024 [dostęp 2026-01-13] [zarchiwizowane z adresu 2025-11-07] (ang.).
- 1 2 3 Enter ‘Oreshnik’, „Reuters” [dostęp 2026-01-13] [zarchiwizowane z adresu 2024-12-02] (ang.).
- ↑ Associated Press, Putin says Russia’s hypersonic missile has entered service and will be deployed in Belarus [online], CNN, 1 sierpnia 2025 [dostęp 2026-01-17] (ang.).
- 1 2 МИД Украины попросил иностранные посольства в Киеве, закрывшиеся из опасений воздушной атаки, обойтись без «информационного нагнетания» — Meduza, „Meduza” [dostęp 2026-01-17] [zarchiwizowane z adresu 2024-11-25] (ros.).
- ↑ Jennifer Cafarella, Russian Offensive Campaign Assessment, November 27, 2024 [online], Institute for the Study of War, 28 listopada 2024 [dostęp 2026-01-17] (ang.).
- ↑ Путин упорно запугивает Украину и Запад «Орешником». Что важно знать о новой российской ракете? Это и правда грозное оружие? И стали ли мы ближе к ядерной войне? Большой разбор угроз Кремля — и рисков, порожденных этими угрозами [online], Meduza [dostęp 2026-01-17] (ros.).
- ↑ Stefaniia Bern, Russian Offensive Campaign Assessment, January 9, 2026 [online], Institute for the Study of War, 10 stycznia 2026 [dostęp 2026-01-17] (ang.).
- ↑ Минобороны РФ подтвердило, что целью удара «Орешником» по Львову был авиазавод [online], Meduza [dostęp 2026-01-17] (ros.).
- ↑ Russia launches hypersonic Oreshnik, Iskander, Kinzhal & Zircon missiles in massive attack on Ukraine, „The Times of India”, 24 maja 2026, ISSN 0971-8257 [dostęp 2026-05-26].
- ↑ n, Missiles Oreshnik russe : Minsk accueille une base militaire secrète [online], 10 września 2025 [dostęp 2026-01-17] (fr.).
- ↑ Belarusian leader says Russia deployed its latest nuclear-capable Oreshnik missile to the country [online], NBC News, 18 grudnia 2025 [dostęp 2026-01-17] (ang.).
- ↑ Russia has equipped a brigade with new Oreshnik missiles, TASS quotes top general as saying [online], Reuters.
- ↑ Possible Oreshnik Deployment in Belarus [online], www.armscontrolwonk.com [dostęp 2026-01-17] [zarchiwizowane z adresu 2025-12-28] (ang.).
- ↑ Russia puts nuclear-capable Oreshnik missile on ‘combat duty’ in Belarus [online], POLITICO, 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-01-17] (ang.).