Orizuru (origami)

Orizuru (折鶴; ori – „złożony”, tsuru – „żuraw”) – żuraw origami lub papierowy żuraw – jeden z najbardziej klasycznych modeli japońskiego origami^[1].

W kulturze japońskiej wierzy się, że skrzydła żurawia niosą dusze do nieba, a sam model jest przedstawieniem żurawia mandżurskiego, nazywanego w Japonii „Czcigodnym Panem Żurawiem”. Model ten bywa wykorzystywany jako dekoracja ceremonialna lub ozdoba stołu w restauracjach.

Tysiąc połączonych żurawi nazywa się senbazuru (千羽鶴, „tysiąc żurawi”). Według tradycji osoba, która złoży tysiąc żurawi, może wypowiedzieć jedno życzenie. Znaczenie senbazuru zostało spopularyzowane w książce Sadako i tysiąc papierowych żurawi, opartej na historii Sadako Sasaki, dziewczynki – hibakusha – która przeżyła wybuch bomby atomowej w Hiroszimie. W Muzeum Pokoju w Hiroszimie znajdują się dwa papierowe żurawie podarowane w 2016 roku przez prezydenta Baracka Obamę podczas jego wizyty w mieście^[2].

W Nippon Origami Hakubutsukan, w mieście Kaga w prefekturze Ishikawa, za pomocą mikroskopu można zobaczyć najmniejszego na świecie żurawia o rozmiarze mniejszym niż czubek pojedynczego włosa.

Renzuru (連鶴, „połączone żurawie”) to technika origami polegająca na składaniu wielu żurawi z jednego arkusza papieru (zwykle kwadratowego), przy użyciu strategicznych nacięć, tworzących mozaikę mniejszych połączonych kwadratów. Powstałe żurawie są ze sobą połączone (np. końcówkami skrzydeł, dziobów lub ogonów) albo stykają się częściami tułowia (np. mały żuraw siedzący na grzbiecie większego). Sztuka polega na złożeniu wszystkich figur bez przerwania wąskich mostków papieru, które je łączą^[3].

Typowe konfiguracje renzuru obejmują krąg czterech lub więcej żurawi połączonych skrzydłami. Jedna z prostszych form, wykonana z prostokąta 2×1 powstałego z przecięcia połowy kwadratu, daje dwa żurawie dzielące jedno skrzydło. Układ ten nazywa się imoseyama^[4].

Technika ta została po raz pierwszy opisana w jednej z najstarszych znanych książek o origami – Hiden Senbazuru Orikata (1797). Zaktualizowane diagramy tej pracy można znaleźć m.in. w publikacjach japońskiego autora origami Kunihiko Kasahara^[5].

• Polski poradnik pokazujący, jak złożyć żurawia origami