Orthocarpus

*Orthocarpus*
	; Orthocarpus luteus
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	jasnotowce
Rodzina	zarazowate
Rodzaj	Orthocarpus
	Nazwa systematyczna
	Orthocarpus Nutt.; Gen. N. Amer. Pl. 2: 56 (1818)
	Typ nomenklatoryczny
	O. luteus Nuttall

Orthocarpus – rodzaj roślin z rodziny zarazowatych (Orobanchaceae). Obejmuje 10 gatunków^[3]. Rośliny te są półpasożytami^[5] występującymi w zachodniej i środkowej części Ameryki Północnej^[3]. Orthocarpus luteus jest rośliną barwierską – z liści uzyskuje się barwnik czerwony, a z całej rośliny – żółty^[6].

Morfologia

Pokrój: Rośliny roczne o pędach prosto wzniesionych lub podnoszących się, nagich lub owłosionych^[7]^[5].
Liście: Łodygowe, skrętoległe, siedzące, równowąskolancetowate, zaostrzone, całobrzegie w całości lub tylko u nasady i z kilkoma ząbkami w górnej części liścia^[7]^[5].
Kwiaty: Siedzące lub krótkoszypułkowe tworzą szczytowy kwiatostan. Przysadki podobne do liści, ale barwne – żółte, czerwone lub białe. Kielich rurkowaty, bocznie spłaszczony i głęboko rozcięty na cztery działki. Korona żółta, czerwona lub fioletowa; silnie dwuwargowa, z dolną wargą niewielką. Pręciki cztery, schowane w rurce korony. Zalążnia jajowata lub podługowata^[7].
Owoce: Torebki pękające komorowo^[5], zawierające liczne lub tylko kilka nasion z siateczkowatą skulpturą łupiny^[7].

Systematyka

Pozycja systematyczna

Rodzaj z rodziny zarazowatych Orobanchaceae, w której obrębie klasyfikowany jest do plemienia Castillejeae^[2].

Wykaz gatunków^[3]

Orthocarpus barbatus J.S.Cotton
Orthocarpus bracteosus Benth.
Orthocarpus cuspidatus Greene
Orthocarpus holmgreniorum (T.I.Chuang & Heckard) L.M.Schultz & F.J.Sm.
Orthocarpus imbricatus S.Watson
Orthocarpus luteus Nutt.
Orthocarpus pachystachyus A.Gray
Orthocarpus purpureoalbus A.Gray ex S.Watson
Orthocarpus tenuifolius (Pursh) Benth.
Orthocarpus tolmiei Hook. & Arn.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2025-08-08] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2025-08-08] (ang.).
1 2 3 4 Orthocarpus Nutt.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2025-08-08].
↑ Orthocarpus Nutt., [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [online], Smithsonian Institution [dostęp 2025-08-08] .
1 2 3 4 Orthocarpus, [w:] Flora of North America [online], floranorthamerica.org [dostęp 2025-08-08] .
↑ David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 659, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
1 2 3 4 K. Kubitzki (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. VII. Flowering Plants. Dicotyledons. Berlin, Heidelberg: Springer, 2004, s. 420. ISBN 978-3-642-62200-7.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2025-08-08] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2025-08-08] (ang.).

[powo-3] 1 2 3 4 Orthocarpus Nutt.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2025-08-08].

[ing-4] Orthocarpus Nutt., [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [online], Smithsonian Institution [dostęp 2025-08-08] .

[america-5] 1 2 3 4 Orthocarpus, [w:] Flora of North America [online], floranorthamerica.org [dostęp 2025-08-08] .

[mabb-6] David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 659, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[kubitzki-7] 1 2 3 4 K. Kubitzki (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. VII. Flowering Plants. Dicotyledons. Berlin, Heidelberg: Springer, 2004, s. 420. ISBN 978-3-642-62200-7.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]