Oskar Moll
![]() Oskar i jego żona Margareta | |
| Data i miejsce urodzenia |
21 lipca 1875 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
19 sierpnia 1947 |
| Narodowość |
niemiecka |
| Dziedzina sztuki |
malarstwo |

Oskar Moll (ur. 21 lipca 1875 w Brzegu, zm. 19 sierpnia 1947 w Berlinie)[1] – niemiecki malarz.
Był synem właściciela fabryki garbarskiej Theodora Molla i Marii z d. Moll. Podjął studia biologiczne, uczęszczając na zajęcia na uczelniach w Szwajcarii i Hanowerze, jednak od 1897 r. zaczął samodzielnie uczyć się malarstwa, po czym otworzył pracownię w Berlinie. Od 1907 r. mieszkał w Paryżu, gdzie zapoznał się z malarstwem Cézanne’a, Gauguina i Matisse’a, które wywarło znaczny wpływ na jego dalszy rozwój artystyczny. Był tam jednym z założycieli Académie Matisse. W 1914 r. powrócił do Berlina, w którym został w 1918 r. współzałożycielem Novembergruppe. W tym samym roku przeprowadził się do Wrocławia, w związku z otrzymaniem stanowiska profesora malarstwa[1] tamtejszej Akademii Sztuki i Rzemiosła Artystycznego. W 1925 r. (wg Salzmanna w 1926 r.[1]) mianowano go dyrektorem tej uczelni. Doprowadził wówczas do zmiany jej profilu w kierunku awangardy[2]. Uczennicą O. Molla była m.in. Gerda Stryi-Leitgeb[3]. W wyniku dekretu Heinricha Brüninga z 1932 r. akademię rozwiązano, toteż Moll przeniósł się do Düsseldorfu, gdzie objął posadę profesora Akademii Sztuk Pięknych. Uczył tam do 1936 r. Władze nazistowskie uznały go w 1937 r. za artystę awangardowego i reprezentanta sztuki wynaturzonej, w efekcie czego jego dzieła objęto zakazem ekspozycji, a część skonfiskowano. Przeprowadził się wówczas do Berlina i mieszkał tam aż do 1943 r., gdy z powodu bombardowań miasta przeniósł się do Brzegu. Do Berlina powrócił w 1945 r.[1]
Styl i tematyka twórczości Molla ulegały zmianom. Początkowo pozostawał pod wpływem swojego przyjaciela Lovisa Corintha, w związku z czym malował głównie martwe natury i pejzaże w stylu impresjonistycznym[1]. W wyniku zapoznania się z paryskimi ekspresjonistami, a zwłaszcza Henri Matisse’em, zaczął tworzyć w duchu ekspresjonizmu[1][2], w tym fowizmu[4], a w czasie pracy we Wrocławiu w stylu kubizmu. Namalował około 200 obrazów[1]. Moll był również kolekcjonerem sztuki współczesnej, posiadał prace m.in. Matisse’a, Picassa oraz Renoira[2]. Kolekcja zgromadzona przez niego, podobnie jak większość własnych dzieł artysty, uległa zniszczeniu w wyniku zbombardowania jego domu i pracowni berlińskiej w roku 1943[1].
Zachowane obrazy Molla znajdują się w kolekcjach m.in. Muzeum Narodowego we Wrocławiu[2] i Muzeum Śląskiego w Görlitz[5].
Od 1906 r. był żonaty z malarką Marg Moll. Mieli dwie córki, które również zostały malarkami: Melitę (ur. 1908) i Brigitte (ur. 1918)[1].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Siegfried Salzmann, Moll, Oskar, [w:] Neue Deutsche Biographie, t. 17, Duncker & Humblot, 1994, s. 739–740, ISBN 3-428-00198-2, ISBN 3-428-00286-5 [dostęp 2025-11-19] (niem.), skan oryginału.
- 1 2 3 4 Justyna Chojnacka, Jubileusz urodzin Oskara Molla [online], Muzeum Narodowe we Wrocławiu, 21 lipca 2025 [dostęp 2025-11-19].
- ↑ Gerda Stryi. Powrót wielkiej malarki [online], Muzeum Miejskie we Wrocławiu [dostęp 2025-11-20].
- ↑ Andrzej Saj, Odwiedzić czerwień – o malarskich doświadczeniach Gerdy Stryi [online], Format, 6 listopada 2025 [dostęp 2025-11-19].
- ↑ Sztuka XX wieku [online], Schlesisches Museum zu Görlitz [dostęp 2025-11-19] (pol. • niem. • ang.).
