Oxystigma

Oxystigma
Selys, 1862
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Podgromada

uskrzydlone

Rząd

ważki

Podrząd

ważki równoskrzydłe

Nadrodzina

Calopterygoidea

Rodzina

Heteragrionidae

Rodzaj

Oxystigma

Typ nomenklatoryczny

Heteragrion petiolatum Selys, 1862

Gatunki

3 gatunki – zobacz opis w tekście

Oxystigma – rodzaj ważek z rodziny Heteragrionidae[1].

Rozmieszczenie geograficzne

Do rodzaju należą gatunki występujące w tropikalnej Ameryce Południowej – w Ekwadorze, Kolumbii, Wenezueli, Gujanie, Surinamie, Gujanie Francuskiej i Brazylii[2].

Systematyka

W 1862 roku belgijski polityk i zoolog Edmond de Sélys Longchamps wprowadził rodzaj Heteragrion i podzielił go na cztery grupy; do czwartej z nich zaliczył jeden nowo opisany przez siebie gatunek – Heteragrion petiolatum – i zaproponował, by grupę tę potraktować jako podrodzaj, któremu nadał nazwę Oxystigma[3]. W 1919 roku Williamson podniósł Oxystigma do rangi rodzaju oraz opisał drugi należący do niego gatunek: Oxystigma cyanofrons[4]. W 1976 roku Geijskes dokonał rewizji rodzaju oraz opisał gatunek Oxystigma williamsoni[5]. W 1987 roku De Marmels opisał kolejny gatunek – Oxystigma caerulans[6]. W 2014 roku Garrison zsynonimizował O. williamsoni z O. petiolatum[7], tak więc obecnie do rodzaju zaliczane są trzy gatunki[1].

Dawniej rodzaj Oxystigma zaliczany był do szeroko wówczas definiowanej rodziny Megapodagrionidae[5][8]. W 2014 roku Dijkstra i inni na podstawie badań filogenetycznych wydzielili rodzaje Oxystigma i Heteragrion z Megapodagrionidae i zaliczyli je do przywróconej przez siebie rodziny Heteragrionidae[9].

Etymologia

Oxystigma: łac. οξυς oxys oxus „ostry, spiczasty, bystry, szybki”[10][11]; gr. στιγμα stigma „znamię, plama”[12] lub „punkt, ukłucie”[13] (w nazwach rodzajowych ważek dotyczy to głównie pterostygmy[12]).

Podział systematyczny

Do rodzaju Oxystigma należą następujące gatunki[1]:

Przypisy

  1. 1 2 3 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2026 [dostęp 2026-04-07] (ang.).
  2. ↑ wynik wyszukiwania: Oxystigma, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2026-04-07] (ang.).
  3. ↑ E. de Selys-Longchamps, Synopsis des Agrionines, Troisième légion: Podagrion, „Bulletins de l'Académie royale des sciences, des lettres et des beaux-arts de Belgique”, seria 2 t. 14, Bruxelles 1862, s. 31 (fr.).
  4. ↑ E.B. Williamson, Results of the University of Michigan-Williamson Expedition to Colombia. 1916-1917, IV: Notes on species of the genus Heteragrion Selys with descriptions of new species (Odonata), „Occasional papers of the Museum of Zoology, University of Michigan”, 68, 1919, s. 1–88 (ang.).
  5. 1 2 D.C. Geijskes, The genus Oxystigma Selys, 1862 (Zygoptera: Megapodagrionidae), „Odonatologica”, 5 (3), 1976, s. 213–230 (ang.).
  6. ↑ J. De Marmels, On the type specimens of some neotropical Megapodagrionidae, with a description of Heteragrion pemon spec. nov. and Oxystigma caerulans spec. nov. from Venezuela (Zygoptera), „Odonatologica”, 16 (3), 1987, s. 225–238 (ang.).
  7. ↑ Rosser W. Garrison, Review of Oxystigma Selys with the synonymy of Oxystigma williamsoni Geijskes (Odonata: Heteragrionidae), „Zootaxa”, 3780 (2), 2014, s. 347–364, DOI: 10.11646/zootaxa.3780.2.7 (ang.).
  8. ↑ M. Schorr, D. Paulson, World Odonata List, 8 stycznia 2013 [zarchiwizowane 2013-01-12] (ang.).
  9. ↑ Klaas-Douwe B. Dijkstra, Vincent J. Kalkman, Rory A. Dow, Frank R. Stokvis, Jan Van Tol, Redefining the damselfly families: a comprehensive molecular phylogeny of Zygoptera (Odonata), „Systematic Entomology”, 39 (1), 2014, s. 68–96, DOI: 10.1111/syen.12035 (ang.).
  10. ↑ Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 179, OCLC 11069271 (ang.).
  11. ↑ oxy, [w:] The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2026-04-07] (ang.).
  12. 1 2 H. Fliedner, The scientific names of Friedrich Försters odonate taxa, „International Dragonfly Fund Report. Journal of the International Dragonfly Fund”, 191, 2025, s. 94 (ang.).
  13. ↑ Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 248, OCLC 11069271 (ang.).