Pachomiusz Starszy

Święty
Pachomiusz
opat, odnowiciel Kościoła
Ilustracja
Fresk, przedstawiający Pachomiusza (1317)
Data i miejsce urodzenia

ok. 287/292
Esneh

Data i miejsce śmierci

9 maja 346
Pbow

Czczony przez

Kościół katolicki
Cerkiew prawosławną
Koptyjski Kościół Ortodoksyjny
wspólnotę anglikańską
Kościoły protestanckie

Wspomnienie

17 stycznia (luteranizm)
9 maja – (katolicyzm)
15 maja – (prawosławie)

Pachomiusz Starszy, cs. Priepodobnyj Pachomij Wielikij, Jegipietskij, Fiwaidskij (ur. ok. 287/292 w Esneh, zm. 9 maja 346 w Pbow) – egipski mnich, święty, twórca pierwszej reguły zakonnej i cenobityzmu, opat.

Uznawany przez część Kościołów protestanckich za bohatera wiary. Kościoły luterańskie zaliczają go do odnowicieli Kościoła.

Życiorys

Urodził się około 287 albo 292 roku w Esneh w pogańskiej rodzinie[1.1][2]. W 312 roku został powołany do wojska, gdzie otrzymał pomoc od chrześcijan[1.1]. Przyjął chrzest i postanowił prowadzić życie ascetyczne[1.1]. Początkowo osiedlił się w Chenoboskionie, a następnie pobierał nauki od pustelnika Palamona[1.1]. Około 323 roku zamieszkał w Tabennisi, gdzie założył klasztor i spisał regułę zakonną (być może z pomocą Horsiesiego)[1.1]. Z pomocą swojego ucznia Teodora zakładał kolejne klasztory[1.1]. Zmarł 9 maja 346 roku[1.1] w Pbow[3].

Twórczość

Jego magnum opus były Reguły, w których opracował działalność i organizację klasztorów męskich i żeńskich[1.2]. Zostały one podzielone na trzy części: „Pracepta et instituta”, „Pracepta atque iudica” i „Pracepta ac leges”[1.2]. Zostały napisane po grecku, jednak w 404 roku, na prośbę mnichów z klasztoru w Aleksandrii, Hieronim ze Strydonu przełożył je na łacinę[1.2]. Zawarta w nich „Reguła Anioła” nie jest autorstwa Pachomiusza[1.2].

Ponadto napisał „Katechezy” po koptyjsku, „11 listów” oraz „Apoftegmaty”[1.2].

Kult

Jego wspomnienie w Kościele katolickim obchodzone jest w jego dies natalis (9 maja)[2], natomiast w Kościele luterańskim, jego życie upamiętnione jest 17 stycznia[3]. Kościół ewangelicki wspomina go 15 maja[3], a Cerkiew prawosławna – 15/28 maja[4].

Zobacz też

Przypisy

  1. Marek Starowieyski, Jan Szymusiak: Nowy słownik wczesnochrześcijańskiego piśmiennictwa. Poznań: Święty Wojciech Dom Medialny, 2022. ISBN 978-83-8065-459-4. (pol.).
    1. 1 2 3 4 5 6 7 s. 775
    2. 1 2 3 4 5 s. 776
  2. 1 2 Święty Pachomiusz Starszy, pustelnik. Internetowa Liturgia Godzin. [dostęp 2026-04-27]. (pol.).
  3. 1 2 3 Pachomius der Ältere. Ökumenisches Heiligenlexikon. [dostęp 2026-04-27]. (niem.).
  4. ↑ Jarosław Charkiewicz: Pachomiusz Wielki (346). cerkiew.pl. [dostęp 2026-04-27]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (pol.).