Paka (rzeka)

Paka

Paka
Kontynent	Europa
Państwo	Słowenia
Lokalizacja	Styria
Rzeka
Długość	40[1] km
Powierzchnia zlewni	210[1] km²
Średni przepływ	3,9[2] m³/s Rečica ob Paki
Źródło
Miejsce	Paka
Wysokość	1280 m. n. p. m[1]
Współrzędne	46°26′31,1″N 15°16′16,0″E/46,441978 15,271117
Ujście
Recypient	Savinja
Miejsce	Podgora
Wysokość	305 m. n. p. m[1]
Współrzędne	46°18′49,5″N 15°02′33,6″E/46,313750 15,042667
Położenie na mapie Słowenii źródło ujście

Paka – rzeka w północnej Słowenii, lewobrzeżny dopływ Savinji. Ma długość 40 km, powierzchnie zlewni 210 km²^[1] i średni przepływ wynoszący 3,9 m³/s^[2] (w Rečicy ob Paki).

Paka ma jeden z najbardziej zróżnicowanych przebiegów wśród słoweńskich rzek. Co kilka kilometrów całkowicie zmienia kierunek i przechodzi w zupełnie inny krajobraz. Na początku biegnie wzdłuż typowego wąwozu Pohorji^[3], który zaczyna się niewyraźnie w lesie na południowo-zachodnim zboczu góry i kieruje się na południowy zachód. Dolina jest początkowo płytka i w większości porośnięta lasem, lecz poniżej osady Paka stromo opada na długości około 150 m, a dno doliny nieznacznie się rozszerza w dół rzeki. W Srednjim Doliču pierwsze dwa główne dopływy to Polinca z Pohorji i Glažarica z Paškiego Kozjaku, a w Gornjim Doliču, z prawej strony, płynie mały strumień Movžanka, który wyżłobił się głębiej w niskich wzgórzach dolomitowych niż sąsiednia Mislinja.

W tym miejscu dolina Paki wydaje się niemal kończyć, lecz rzeka znów zmienia kierunek i wpływa do wąskiego wąwozu Huda Luknja^[4], pomiędzy stromymi, zalesionymi zboczami szczytów Tisnik (786 m n.p.m.) i Pečovnikov Vrh (794 m n.p.m.). Z prawej strony w wąwozie do rzeki Paki wpływa niewielki strumień Ponikva. Początkowo płynie przez nieprzepuszczalne piaskowce i margle mioceńskie, lecz znika pod ziemią w miejscu zetknięcia z wapieniem i po krótkim biegu pojawia się ponownie w jaskini Huda Luknja, skąd wpływa bezpośrednio do rzeki Paka.

Całkowita zmiana krajobrazu następuje nieco powyżej Velenje, gdzie Paka wypływa z wąskiej i słabo zaludnionej doliny, wkraczając w szerszą i gęsto zaludnioną dolinę Šaleška. Rzeka płynie dalej w obecnym południowo-zachodnim kierunku przez Velenje, ale na południowym krańcu basenu napotyka uskok Šoštanj i skręca na północny zachód. W tym odcinku Paka niegdyś miała prawowite dopływy Lepena, Sopota i Velunja, ale obecnie wpływają one do sztucznych jezior, które powstały w wyniku obniżania się terenu na skutek działalności górniczej: Lepena do jeziora Šoštanjsko, a Sopota do jeziora Velenjska^[3]. Dwa ostatnie jeziora wpływają do Paki krótkimi kanałami, a część wody z jeziora Družmir pobierana jest także na potrzeby elektrowni cieplnej.

Na tym odcinku, przez miasto Velenje, rzeka ulega całkowitej zmianie, a poniżej Šoštanja warunki zmieniają się ponownie. Od prawej strony wpadają do niego strumienie Klančnica, Toplica i Šentflorjanščica. W pobliżu wioski Gorenje dolina znów się rozszerza, otoczona miękkimi i młodszymi skałami, i kieruje się na południowy wschód. Na tym odcinku Paka przepływa tuż obok miejscowości Šmartno ob Pak i nieco dalej, w pobliżu wsi Rečica ob Paki, wpada do rzeki Savinja^[5].

• Rzeki w Słowenii