Palcownik

Palcownik
Dactylopsila
J.E. Gray, 1858[1]
Ilustracja
Palcownik pręgowany (D. trivirgata)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

ssaki niższe

Rząd

dwuprzodozębowce

Podrząd

workolotokształtne

Rodzina

lotopałankowate

Rodzaj

palcownik

Typ nomenklatoryczny

Dactylopsila trivirgata J.E. Gray, 1858

Gatunki

3 gatunki – zobacz opis w tekście

Palcownik[2] (Dactylopsila) – rodzaj ssaków z rodziny lotopałankowatych (Petauridae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące na Nowej Gwinei i w północno-wschodniej Australii[3][4].

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 17–28 cm, długość ogona 26–39 cm; masa ciała 252–545 g[3][5].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1858 roku angielski zoolog John Edward Gray w artykule zatytułowanym Lista gatunków ssaków wysłanych z Wysp Aru przez pana A.R. Wallace’a do Muzeum Brytyjskiego, opublikowanym w czasopiśmie Proceedings of the Zoological Society of London[1]. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) palcownik pręgowany (D. trivirgata).

Etymologia

Dactylopsila: gr. δακτυλος daktulos ‘palec’; ψιλος psilos ‘nagi, gładki’[6].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki[7][8]:

Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa[2] Podgatunki[3][8][5] Rozmieszczenie geograficzne[3][8][5] Podstawowe wymiary[3][5][a] Status
IUCN[9][10]
 Dactylopsila megalura W. Rothschild & Dollman, 1932 palcownik wielkoogonowy gatunek monotypowy Indonezja i Papua-Nowa Gwinea: Góry Centralne w zachodniej i środkowej Nowej Gwinei (Góry Weyland, Góry Śnieżne i Star Mountains); zakres wysokości: 1000–2300 m n.p.m. DC: 20–24 cm
DO: 28–29 cm
MC: brak danych		  LC 
 Dactylopsila tatei Laurie, 1952 palcownik wyspowy gatunek monotypowy endemit Papui-Nowej Gwinei: Wyspy d’Entrecasteaux (wyspa Fergusson) u wybrzeży południowo-wschodniej Nowej Gwinei; zakres wysokości: 600–1000 m n.p.m. DC: 17–21 cm
DO: 26–29 cm
MC: około 252 g		  EN 
 Dactylopsila trivirgata J.E. Gray, 1858 palcownik pręgowany 4 podgatunki Indonezja i Papua-Nowa Gwinea: Waigeo, Nowa Gwinea, Yapen i Wyspy Aru) oraz północno-wschodnia Australia (Iron Range do Mount Spec, północno-wschodni Queensland DC: 24–28 cm
DO: 32–39 cm
MC: 310–545 g		  LC 

Kategorie IUCN:  LC  – gatunek najmniejszej troski,  EN  – gatunek zagrożony;  NE  – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.

Uwagi

  1. ↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

  1. 1 2 J.E. Gray. List of species of Mammalia sent from the Aru Islands by Mr A.R. Wallace to the British Museum. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 26, s. 109, 1858. (ang.).
  2. 1 2 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 13–14. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  3. 1 2 3 4 5 S. Jackson: Family Petauridae (Striped Possums, Leadbeater’s Possum and Lesser Gliders). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 5: Monotremes and Marsupials. Barcelona: Lynx Edicions, 2015, s. 559–560. ISBN 978-84-96553-99-6. (ang.).
  4. ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Dactylopsila. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-10-26].
  5. 1 2 3 4 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 59. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
  6. ↑ T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 214, 1904. (ang.).
  7. ↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.5) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2026-08-02]. (ang.).
  8. 1 2 3 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 88. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
  9. ↑ Taxonomy: Dactylopsila – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2024-09-12]. (ang.).
  10. ↑ Taxonomy: Dactylonax – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2024-09-12]. (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.