Papuasek
| Trugon terrestris[1] | |||
| G.R. Gray, 1849 | |||
![]() | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Rodzaj |
Trugon[2] | ||
| Gatunek |
papuasek | ||
| Podgatunki | |||
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |||
![]() | |||
Papuasek[4] (Trugon terrestris) – gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych (Columbidae). Jest dużym gołębiem przypominającym kuraka. Zamieszkuje lasy tropikalne Nowej Gwinei. Prowadzi dość naziemny tryb życia. Nie jest często spotykany, jednak nie jest gatunkiem zagrożonym.
Zasięg występowania
Papuasek występuje na Nowej Gwinei – na terytoriach należących zarówno do Indonezji, jak i Papui-Nowej Gwinei, ale może być nieobecny na niektórych dużych obszarach, takich jak Sepik-Ramu i w rejonach północno-wschodnich Nowej Gwinei[3][5]. Zamieszkuje też sąsiednią, indonezyjską wyspę Salawati[6][7].
Taksonomia
Po raz pierwszy gatunek opisał George Robert Gray w 1849. Holotyp pochodził z Triton Bay w północno-zachodniej Nowej Gwinei[6]. Papuasek jest jedynym przedstawicielem rodzaju Trugon[4][7][8]. Pokrewieństwo z innymi gatunkami niejasne; możliwe, że jest blisko spokrewniony z rodzajem Otidiphaps[6].
Podgatunki
IOC wyróżnia 3 podgatunki T. terrestris[7]:
- T. t. leucopareia (A.B. Meyer, 1886) – południowa Nowa Gwinea
- T. t. mayri Rothschild, 1931 – północno-środkowa Nowa Gwinea
- T. t. terrestris G.R. Gray, 1849 – północno-zachodnia Nowa Gwinea i sąsiednia wyspa Salawati.
Morfologia
Gołąb ten osiąga długość ciała 31–35 cm, masę ciała 323–400 g[6]. Długość skrzydła 165–180 mm, ogona – 95–127 mm, dzioba – 22–25 mm, skoku – 40–45 mm[9]. Wierzch ciała jest ciemny od szaroniebieskiego do szaroczarnego, skrzydła i wierzch ogona mogą być ciemnobrązowawe. Brzuch jest koloru brzoskwiniowego. Nogi czerwone. Na głowie widoczny jest charakterystyczny czubek z piór. Ważną cechą są również białe policzki. Dziób ma żółty na czubku, zaś czarny u nasady. Oczy przeważnie intensywnie czerwone.
Ekologia i zachowanie
Jego naturalne środowisko stanowią nizinne lasy deszczowe i monsunowe[6], choć może występować do wysokości około 650 m n.p.m.[5], a w górach Arfak nawet 1000 m n.p.m.[9]
Przebywa głównie na ziemi. Zjada nasiona i owoce, z których usuwa miąższ i zjada pestki; może, w przypadku jagód, zjadać również i miąższ. Gniazda znajdowano od lutego do października, niezależnie od pory roku. Znosi tylko jedno jajo. Wysiadują oba ptaki z pary, przypuszczalnie samiec wysiaduje w ciągu dnia[9].
Status zagrożenia
Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje papuaska za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern). Gatunek posiada duży zasięg występowania. Wielkość populacji nie została określona liczbowo, jednak mimo że nie jest często spotykany, nie zauważa się zbliżenia do progu zagrożenia w kryteriach stosowanych przez IUCN. Trend liczebności populacji oceniany jest jako spadkowy ze względu na wylesianie w obrębie zasięgu występowania gatunku[3][5].
Przypisy
- ↑ Trugon terrestris, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ Trugon, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2015-11-15] (ang.).
- 1 2 3 BirdLife International, Trugon terrestris, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2024, wersja 2026-1 [dostęp 2026-08-27] (ang.).
- 1 2 Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Raphinae Wetmore, 1930 - trerony (wersja: 2026-02-15). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-27].
- 1 2 3 Species factsheet: Thick-billed Ground-pigeon Trugon terrestris [online], BirdLife International, 2024 [dostęp 2026-08-27] (ang.).
- 1 2 3 4 5 Baptista, L.F., Trail, P.W. & Horblit, H.M.: Thick-billed Ground-pigeon (Trugon terrestris). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.) (2014). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 1997. [zarchiwizowane z tego adresu (15 listopada 2015)].
- 1 2 3 F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-08-27] (ang.).
- ↑ AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025b, 2026, DOI: 10.2173/avilist.v2025b (ang.).
- 1 2 3 David Gibbs: Pigeons and Doves. A&C Black, 2010, s. 417–418. ISBN 978-1-4081-3556-3.
Linki zewnętrzne
- Zdjęcie i nagrania głosów. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).

