Paraphlebia
| Paraphlebia[1] | |||
| Selys in Hagen, 1861[2] | |||
 Paraphlebia zoe | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Nadrodzina | |||
| Rodzina |
Thaumatoneuridae | ||
| Rodzaj |
Paraphlebia | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Paraphlebia zoe Selys in Hagen, 1861 | |||
| Gatunki | |||
| |||
Zasięg występowania
Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Centralnej i Meksyku[3][4][5].
Systematyka
Rodzaj ten wprowadził w 1861 roku belgijski polityk i entomolog Edmond de Sélys Longchamps dla nowo opisanego przez siebie gatunku Paraphlebia zoe. Opis ukazał się w publikacji Synopsis of the neuroptera of North America Hermanna Augusta Hagena, opublikowanej w ramach serii Smithsonian miscellaneous collections[6]. W 2022 roku Ortega-Salas, Jocque i González-Soriano dokonali rewizji rodzaju i opisali 11 nowych gatunków[4]. Łącznie do Paraphlebia zaliczanych jest obecnie 15 gatunków[2].
Dawniej rodzaj ten był zaliczany do szeroko pojmowanej rodziny Megapodagrionidae[7]. W 2014 roku Dijkstra et al. na podstawie badań filogenetycznych wydzielili rodzaje Paraphlebia i Thaumatoneura do osobnej rodziny Thaumatoneuridae[8].
Etymologia
Paraphlebia: gr. παρα para- – przedrostek oznaczający „blisko, obok, równolegle”, także „poza”[9][10]; gr. φλέψ phleps (podstawa słowotwórcza φλεβ- phleb-) „naczynie krwionośne”, czyli tętnica lub żyła[9][11] + żeńska forma przyrostka -ιος -ία -ιον „związany z, powiązany z”[9]. Przyrostek -phlebia w nazwach rodzajowych ważek odnosi się do użyłkowania skrzydeł[9].
Podział systematyczny
Do rodzaju należą następujące gatunki[2]:
- Paraphlebia akan Ortega-Salas & González-Soriano, 2022
- Paraphlebia chaak Ortega-Salas & González-Soriano, 2022
- Paraphlebia chiarae (Ortega-Salas, 2022)
- Paraphlebia duodecima Calvert, 1901
- Paraphlebia esperanza Ortega-Salas & González-Soriano, 2022
- Paraphlebia flinti Ortega-Salas & González-Soriano, 2022
- Paraphlebia hunnal Ortega-Salas & González-Soriano, 2022
- Paraphlebia hyalina Brauer, 1871
- Paraphlebia itzamna Ortega-Salas, Jocque & González-Soriano, 2022
- Paraphlebia ixchel Ortega-Salas & González-Soriano, 2022
- Paraphlebia kauil Ortega-Salas & González-Soriano, 2022
- Paraphlebia kinich Ortega-Salas & González-Soriano, 2022
- Paraphlebia kukulkan Jocque & Ortega-Salas, 2022
- Paraphlebia quinta Calvert, 1901
- Paraphlebia zoe Selys in Hagen, 1861
Przypisy
- ↑ Paraphlebia, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- 1 2 3 4 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-10-16] (ang.).
- ↑ wynik wyszukiwania: Paraphlebia. [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [on-line]. [dostęp 2023-05-17]. (ang.).
- 1 2 Héctor Ortega-Salas, Enrique González-Soriano & Merlijn Jocque. Untangling the waterfall damsels: a review of the Mesoamerican genus Paraphlebia Selys in Hagen, 1861 (Odonata: Thaumatoneuridae) with descriptions of 11 new species. „Zootaxa”. 5089 (1), 2022. DOI: 10.11646/zootaxa.5089.1.1. (ang.).
- ↑ Paraphlebia Selys, 1861. [w:] GBIF Secretariat [on-line]. GBIF Backbone Taxonomy. [dostęp 2023-05-17]. (ang.).
- ↑ Hermann August Hagen, Synopsis of the Neuroptera of North America, „Smithsonian miscellaneous collections”, 4, 1861, s. 71–72 (ang.).
- ↑ M. Schorr & D. Paulson: World Odonata List. 2013-01-08. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-01-12)]. (ang.).
- ↑ Klaas-Douwe B. Dijkstra, Vincent J. Kalkman, Rory A. Dow, Frank R. Stokvis, Jan Van Tol, Redefining the damselfly families: a comprehensive molecular phylogeny of Zygoptera (Odonata), „Systematic Entomology”, 39 (1), 2014, s. 68–96, DOI: 10.1111/syen.12035.
- 1 2 3 4 Heinrich Fliedner, The scientific names of Brauer's odonate taxa, „International Dragonfly Fund Report. Journal of the International Dragonfly Fund”, 148, International Dragonfly Fund (IDF), 2020, s. 43 (ang.).
- ↑ Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 182, OCLC 11069271 (ang.).
- ↑ Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 193, OCLC 11069271 (ang.).