Paul Porel
![]() Paul Porel (1875) | |
| Imię i nazwisko |
Paul Désiré Parfouru |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
25 października 1843 |
| Data i miejsce śmierci |
4 sierpnia 1917 |
| Zawód | |
| Współmałżonek |
Gabrielle Réjane |
| Lata aktywności |
1863–1917 |
| Odznaczenia | |
![]() Podpis | |
Paul Porel (właśc. Paul Désiré Parfouru; ur. 25 października 1843 w Saint-Lô, zm. 4 sierpnia 1917 w Paryżu) – francuski aktor teatralny, reżyser i dyrektor Théâtre de l’Odéon w latach 1884–1892 oraz Théâtre du Gymnase od 1894 do 1898. Kawaler Legi Honorowej.
Życiorys
Po ukończeniu nauki w Konserwatorium w 1862, zaczął występować głównie w rolach młodego aktora i służącego w Théâtre du Gymnase, a następnie w Théâtre de l’Odéon, którego w grudniu 1884 został dyrektorem[1][2]. Jako aktor specjalizował się w komedii obyczajowej, wykazując się finezją i inteligencją[1].
Zarządzając Théâtre de l’Odéon stworzył czwartkowe poranne wykłady dla młodzieży, uzupełniające program nauczania w szkołach średnich o dramatopisarzach i historii teatru (wykłady te trwały do 1910, a następnie od 1914 do 1926)[2]. Chcąc zaangażować publiczność, przybliżał twórczość nowych dramatopisarzy. Wystawiał m.in. Renée Mauperin Henry’ego Céarda, sztukę przyjaciela Émile’a Zoli i „Naturalistów”. W lutym 1887 odbyła się premiera Numa Roumestan Alphonse’a Daudet, którą wystawiono 81 razy. Pod jego kierownictwem Théâtre de l’Odéon przeszedł pewne modyfikacje, aby dostosować się do przepisów przeciwpożarowych: doprowadziło to do powstania tarasu, zaprojektowanego tak, aby umożliwić ewakuację publiczności[2].
We wrześniu 1887 Théâtre de l’Odéon zainaugurował system wieczornych przedstawień klasycznych po obniżonych cenach, który cieszył się dużym powodzeniem wśród rodzin i studentów. Teatr zaczął przyciągać publiczność, a na poniedziałkowe przedstawienia wprowadzono system abonamentowy. 9 marca 1888, pod jego nadzorem, teatr został w pełni oświetlony elektrycznie, zaś 15 września oddano do użytku nowy sufit zaprojektowany przez Jeana-Paula Laurensa[2].
W czerwcu 1892 Porel złożył wniosek o objęcie stanowiska dyrektora l’Opéra, lecz jego kandydaturę odrzucono. Rozczarowany, zrezygnował ze stanowiska w Théâtre de l’Odéon[2]. Od 1894 do 1898 był dyrektorem Théâtre du Gymnase[3]. Zmarł w Paryżu w wieku 73 lat[4].
Życie prywatne
W 1893 ożenił się z Gabrielle Réjane, francuską aktorką, z którą miał dwóch synów: Germaine’a i Jacques’a. W 1905 rozwiedli się, a dzieci pozostały z matką[5]. Przyjaźnił się z Sarah Bernhardt, a według niektórych publikacji, byli kochankami w latach nauki w Konserwatorium[6].
Odznaczenia
9 lipca 1886 został odznaczony Legią Honorową w klasie Kawalera[7].
Przypisy
- 1 2 Guido Ruberti: Porel, Désiré-Paul Parfouru, detto. Enciclopedia Treccani. [dostęp 2025-11-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-11-29)]. (wł.).
- 1 2 3 4 5 Paul Porel – Odéon-Théâtre de l’Europe. Théâtre de l’Odéon. [dostęp 2025-11-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-11-29)]. (fr.).
- ↑ Paul Porel. Les Archives du Spectacle. [dostęp 2025-11-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-11-29)]. (fr.).
- ↑ Regis Gignoux. Porel. „Le Figaro”, s. 1, 5 sierpnia 1917. ISSN 0182-5852.
- ↑ Forrest Izzard: Heroines of the Modern Stage. Sturgis & Walton Company, 1915, s. 161, 168. OCLC 1046041361. (ang.).
- ↑ Robert Gottlieb: Sarah: The Life of Sarah Bernhardt. Yale University Press, 2010, s. 24, 25. ISBN 978-0-300-19259-9. (ang.).
- ↑ Désiré Paul Parfouru Porel. [dostęp 2025-11-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-11-29)]. (fr.).

