Paulin z Noli

Święty
Paulin z Noli
Pontius Meropius Anicius Paulinus
biskup, ojciec Kościoła
Ilustracja
Płaskorzeźba przedstawiająca Paulina, pochodząca z ołtarza kościoła w Torregrotcie
Data i miejsce urodzenia

ok. 353/355
Akwitania

Data i miejsce śmierci

22 czerwca 431
Nola

Czczony przez

Kościół katolicki,
Cerkiew prawosławną

Wspomnienie

22 czerwca[a],
23 stycznia[b],
5 lutego[c]

Szczególne miejsca kultu

Nola, Sutera

Paulin z Noli, Paulin Miłościwy, Poncjusz Meropiusz Anicjusz Paulin (łac. Pontius Meropius Anicius Paulinus, fr. Paulin de Nole, wł. San Paolino di Nola, cs. Паѵлінъ Милостивый; ur. ok. 353/355 w Akwitanii, zm. 22 czerwca 431 w Noli) – rzymski kapłan i poeta chrześcijański, biskup Noli, święty katolicki i prawosławny.

Życiorys

Wiadomości o życiu Paulina pochodzą z żywotu, autorstwa jego towarzysza – Uraniusza[1].

Urodził się ok. 353 albo 355 roku w Akwitanii, w majętnej, senatorskiej rodzinie[1][2.1]. Otrzymał solidne wykształcenie w szkole w Bordeaux, gdzie jego nauczycielem był Auzoniusz[2.1]. Po ukończeniu nauki, rozpoczął karierę urzędniczą zostając konsulem, a w 379 roku – gubernatorem Kampanii[1][2.1]. Zapoznał się tam z działalnością i czcią jaką otaczano Feliksa z Noli, a po zakończeniu pełnienia urzędu powrócił do Akwitanii, spotykając się w drodze powrotnej z Ambrożym z Mediolanu i Marcinem z Tours[2.1]. W 379 roku poślubił Tharasię, z którą miał syna Celsusa[1]. Po śmierci syna, Paulin został ochrzczony w 390 roku w Bordeaux, a cztery lata później, za zgodą żony przyjął święcenia kapłańskie w Barcelonie[2.1]. Wówczas małżonkowie, którzy wcześniej złożyli śluby czystości, sprzedali swój majątek i udali się do Noli[1]. Ufundowali tam budowę kościoła św. Feliksa i założyli wspólnotę monastyczną (Tharasia również została mniszką)[2.1]. W 409 roku został wybrany biskupem Noli i rozpoczął działalność charytatywną, która umocniła się pod najeździe Wizygotów na Italię w 410 roku[2.1]. Skupiał się na wykupywaniu ludzi z niewoli, a zgodnie z legendą, gdy już nie miał środków, sam przebrał się za niewolnika i sprzedał samego siebie[2.1]. Zmarł 22 czerwca 431 roku[2.1]. Jego szczątki spoczęły obok kościoła św. Feliksa, jednak w XI wieku zostały przeniesione na Wyspę Tyberiadzką, a następnie do Sutery[1].

Twórczość i poglądy

Był jednym z najpłodniejszych wczesnochrześcijańskich epistolografów, bowiem napisał 50 listów, utrzymując korespondencję z Augustynem z Hippony, Alipiuszem z Tagasty, Hieronimem ze Strydonu, Marcinem z Tours, Ambrożym z Mediolanu, Sulpicjuszem Sewerem, Pammachiuszem, Amandem z Bordeaux i Delfinem z Bordeaux[2.1].

Jego twórczość obejmowała także poezję: napisał 35 utworów religijnych, 14 wierszy ku czci Feliksa z Noli, panegiryk na cześć Jana Chrzciciela oraz pierwsze chrześcijańskie epitalamium z okazji ślubu Juliana z Eklanum[2.1]. Napisał także panegiryk na cześć cesarza Teodozjusza Wielkiego, ale utwór zaginął[2.2]. W swojej korespondencji z Auzoniuszem podkreślał rolę poezji w życiu mniszym[2.2].

Kult

Wspomnienie liturgiczne św. Paulina w Kościele katolickim obchodzone jest 22 czerwca[1]. Cerkiew prawosławna wspomina Paulina Miłościwego 23 stycznia/5 lutego[d], tj. 5 lutego według kalendarza gregoriańskiego[3].

Zobacz też

Uwagi

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 Święty Paulin z Noli, biskup. Internetowa Liturgia Godzin. [dostęp 2026-04-22]. (pol.).
  2. Marek Starowieyski, Jan Szymusiak: Nowy słownik wczesnochrześcijańskiego piśmiennictwa. Poznań: Święty Wojciech Dom Medialny, 2022. ISBN 978-83-8065-459-4. (pol.).
    1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 s. 788
    2. 1 2 s. 789
  3. ↑ Paulin Miłościwy, biskup Noli (431). cerkiew.pl. [dostęp 2026-04-22]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (pol.).

Linki zewnętrzne