Paweł Beneke
Paweł (Paul) Beneke (ur. ok. 1430 – zm. w 1477 w Gdańsku) – gdański żeglarz i kaper.
Brak informacji o jego pochodzeniu i młodości. Pierwsze wiadomości o nim pochodzą z 1469, kiedy był kapitanem statku w wojnie miast hanzeatyckich z Anglią[1]. Jako kapitan okrętu kaperskiego dokonał wielu śmiałych czynów na morzu. Zdobył między innymi statek, na którym pojmał ówczesnego burmistrza Londynu, Thomasa Krigecka[1].
Od 1473 dowodził największym okrętem kaperskim Hanzy, karaką Piotr z Gdańska. Największą sławę przyniosło mu zdobycie u wybrzeży Anglii płynącej z Brugii do Southampton florencko-burgundzkiej galery „San Matteo”[2] 27 kwietnia 1473, na której zdobyto wielki łup wyceniony na około 60 tysięcy funtów[1]. Także wielki obraz ołtarzowy (tryptyk) Sąd Ostateczny Hansa Memlinga, ofiarowany następnie przez współwłaściciela okrętu kaperskiego Reinholda Niederhoffa bazylice Najświętszej Maryi Panny w Gdańsku. Malowidło jest do dziś najcenniejszym zabytkiem tego rodzaju w Gdańsku (obecnie w tamtejszym Muzeum Narodowym).
Beneke miał zostać pochowany w gdańskim kościele św. Jakuba, świątyni związanej od końca XIV w. z miejscowym bractwem żeglarzy[3].
Przypisy
- 1 2 3 Joachim Zdrenka, Beneke Paweł, [w:] Stanisław Gierszewski (red.), Słownik Biograficzny Pomorza Nadwiślańskiego, t. Tom 1, Gdańsk: Wydawnictwo Gdańskie, 1992, s. 89, ISBN 83-900237-9-2.
- ↑ Galera ta, zbudowana w Pizie (często w polskiej literaturze zupełnie błędnie nazywana galeonem), pływała pod banderą burgundzką, a była współwłasnością m.in. księcia Burgundii Karola Śmiałego i florenckiego banku Medyceuszy (K. Gerlach: „Tajemnicza galera i absurdalny galeon”, Morze, Statki i Okręty nr 1/2009.
- ↑ Gdańskie miniatury. Szlakiem kościołów, szpitali i przytułków dawnego Gdańska. Gdańsk: Instytut Kultury Miejskiej, 2025, s. 61.