Paweł Huelle

Paweł Huelle

Data i miejsce urodzenia	10 września 1957 Gdańsk
Data i miejsce śmierci	27 listopada 2023 Gdańsk
Miejsce spoczynku	cmentarz Srebrzysko
Zawód, zajęcie	pisarz
Alma Mater	Uniwersytet Gdański
Małżeństwo	Anna Huelle, Ida Łotocka-Huelle
Odznaczenia

Paweł Marek Huelle (ur. 10 września 1957 w Gdańsku, zm. 27 listopada 2023 tamże^[1][2]) – polski pisarz; prozaik, poeta i dramaturg.

Paweł Huelle był synem inżyniera Tadeusza Huellego i Ireny z domu Korcz, historyczki^[3]. Rodzina Huelle wywodziła się z Austrii, spolonizowała się wraz z emigracją do Lwowa^[4]. Pisarz deklarował również pochodzenie ukraińskie, szwedzkie, węgierskie i żydowskie^[4].

Uczęszczał do X Liceum Ogólnokształcącego w Gdańsku^[5]. Ukończył filologię polską na Uniwersytecie Gdańskim^[6]. W trakcie wydarzeń sierpniowych w 1980 był jednym z inicjatorów apelu o powołanie niezależnej organizacji studenckiej^[7]. Zaangażowany następnie w działalność związaną z NSZZ „Solidarność”, był m.in. członkiem redakcji „Głosu Wolnego” wydawanego w czasie I Krajowego Zjazdu Delegatów związku^[8]. Po wprowadzeniu stanu wojennego współpracował z wydawnictwami podziemnymi^[6].

W latach 1983–1986 uczył języka polskiego w szkołach podstawowych, zawodowych i średnich. Pracował też w spółdzielni Świetlik^[9]. Następnie wykładał filozofię na Akademii Medycznej w Gdańsku. W latach 1994–1999 zajmował stanowisko dyrektora TVP3 Gdańsk^[6]. W 2010 został wykładowcą na kierunku reżysersko-operatorskim Gdyńskiej Szkoły Filmowej^[9], a w 2011 kierownikiem literackim Teatru Miejskiego w Gdyni^[10].

Twórczość poświęcił w większości Gdańskowi jako rodzinnemu miastu. Popularność przyniosła mu debiutancka powieść Weiser Dawidek (wydana w 1987)^[6], zekranizowana przez Wojciecha Marczewskiego w 2000^[11] pod tytułem Weiser. Był członkiem polskiego PEN Clubu^[12], objął funkcję wiceprezesa tej organizacji^[13].

Na podstawie jego twórczości powstały spektakle teatralne^[6]: w Teatrze Telewizji Stół (2000)^[14] i Srebrny deszcz (2000)^[15], a także Kąpielisko ostrów (2001) w Teatrze im. Juliusza Osterwy w Lublinie^[16].

Krytykował wypowiedzi księdza Henryka Jankowskiego, które oceniał, podobnie jak gdańska kuria metropolitalna, jako antysemickie^[17][18.1]. Stwierdził, że przemawia on jak gauleiter, gensek, a nie jak kapłan, za co duchowny wytoczył mu proces, który zakończył się korzystnie dla pisarza^[18.2].

Zasiadał w konwencie Ruchu Stu^[19]. W 1998 z listy Unii Wolności bez powodzenia kandydował na radnego Gdańska^[9]. W 2010 był członkiem komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed przedterminowymi wyborami prezydenckimi^[20]. Od 2019 wchodził w skład Rady Kultury Gdańskiej^[21].

Pochowany 7 grudnia 2023 na cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku^[22] (rejon IV, kwatera TAR I/2a/8)^[23].

Dwukrotnie żonaty. Był mężem Anny, z którą miał syna Juliusza. Jego drugą żoną była malarka Ida Łotocka-Huelle^[9].

Paweł Huelle był autorem następujących książek^[24]:

• Weiser Dawidek (1987)^[25],
• Opowiadania na czas przeprowadzki (1991)^[26],
• Wiersze (1994)^[27],
• Pierwsza miłość i inne opowiadania (1996)^[28],
• Inne historie (1999)^[29],
• Mercedes-Benz. Z listów do Hrabala (2001)^[30], tłum. na język litewski (Mercedes-Benz. Iš laiškų Hrabalui, tłum. Vytautas Dekšnys, 2011),
• Byłem samotny i szczęśliwy (2002)^[31],
• Castorp (2004)^[32],
• Ostatnia Wieczerza (2007)^[33],
• Opowieści chłodnego morza (2008)^[34],
• Śpiewaj ogrody (2014)^[35],
• Ulica świętego Ducha i inne historie (2016)^[36],
• Talita (2020)^[37].

Paweł Huelle był również współautorem scenariuszy do filmów O dwóch takich, co nic nie ukradli (1999)^[38], Wróżby kumaka (2005)^[39][40], NZS. Tak się zaczęło… (2005)^[41].

Ordery i odznaczenia

• Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (za wybitne zasługi w działalności na rzecz przemian demokratycznych w Polsce, za osiągnięcia w podejmowanej z pożytkiem dla kraju pracy zawodowej i społecznej, 2012)^[42][43]
• Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2014)^[44][45]

Nagrody i wyróżnienia

• Medal św. Wojciecha (2013)^[46]
• Nagroda Młodych w konkursie na Książkę Roku miesięcznika „Literatura” za powieść Weiser Dawidek (1987)^[47]
• Nagroda Artystyczna Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki (1988^[48], 2007^[9])
• Nagroda Fundacji im. Kościelskich (1988)^[48][49]
• Nagroda Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury „Splendor Gedanensis” (1990, 2008, 2015)^[50]
• Nagroda polskiego PEN Clubu za twórczość prozatorską (1994)^[51]
• Paszport „Polityki” za powieść Mercedes-Benz. Z listów do Hrabala (2001)^[6]
• „Gryf Pomorski” – Pomorska Nagroda Artystyczna (2002^[9], 2007^[52])
• Nagroda Miast Partnerskich Torunia i Getyngi im. Samuela Bogumiła Lindego (2005)
• Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury (2007, 2022)^[53]
• „Sztorm Roku 2007” w kategorii literatura za powieść Ostatnia wieczerza (2008)^[9]
• Nominacja do Nagrody Literackiej Nike za powieść Ostatnia Wieczerza (2008)^[54]
• Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska „Neptuny” (2010)^[9]
• Wielka Pomorska Nagroda Artystyczna (2016)^[9]
• „Galion Gdyński” w kategorii kreacja artystyczna (2018)^[9]
• Pomorska Nagroda Literacka „Wiatr od morza” za całokształt pracy literackiej (2021)^[55][56][57]
• Nagroda Fundacji Alfreda Jurzykowskiego^[46]
• Nagroda im. Andreasa Gryfiusa^[46]

Upamiętnienie

Został uwieczniony jako jeden z apostołów na obrazie Ostatnia wieczerza Macieja Świeszewskiego, który umieszczono w hali przylotów gdańskiego lotniska. Obraz stanowił inspirację dla powieści pisarza pt. Ostatnia Wieczerza z 2007^[58].

W 2024 na jednym z filarów przystanku PKM Gdańsk Niedźwiednik powstał mural upamiętniający pisarza^[59].