Perikli Çuli
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Narodowość |
albańska |
| Alma Mater | |
| Dziedzina sztuki |
rzeźba |
| Epoka | |
| Ważne dzieła | |
|
Tanush Topia | |
| Odznaczenia | |
| Order Pracy | |
Perikli Çuli (ur. 13 września 1938 w Përmecie[1]) – albański rzeźbiarz, ojciec Diany Çuli.
Życiorys
W dzieciństwie stracił matkę i został porzucony przez ojca[1]. Trafił do sierocińca, a następnie wyjechał do Tirany, gdzie podjął naukę w liceum artystycznym Jordan Misja[2]. Początkowo uczył się śpiewu pod kierunkiem Vace Zeli i gry na trąbce, ale pod wpływem nauczycieli z liceum zaczął rzeźbić[2]. Naukę kontynuował w Akademii Sztuk Pięknych w Bukareszcie, pod kierunkiem Constantina Brâncușiego. Z uwagi na sytuację polityczną, po trzech latach przerwał studia i powrócił do Tirany. Studia ukończył w Akademii Sztuk w Tiranie, w klasie Shabana Hadëriego. Po studiach pracował jako wykładowca macierzystej uczelni[1].
W 1962 na wystawie sztuki albańskiej Çuli zaprezentował rzeźbę nagiej kobiety naturalnej wielkości. Była to pierwsza w historii Albanii publiczna prezentacja aktu, ale wkrótce potem władze zakazały eksponowania nagości w sztuce. Çuli został usunięty z uczelni i trafił do przedsiębiorstwa artystycznego Migjeni. W 1982 wyjechał na staż do Włoch, gdzie kształcił się w zakresie tworzenia rzeźb z marmuru i alabastru[2].
Jest wdowcem, ma dwoje dzieci - pisarkę Dianę Çuli i reżysera Hervina Çuli[1].
Twórczość
Tworzył w większości rzeźby o tematyce historycznej, w marmurze, alabastrze, wykonywał także ceramikę. W 1967 na zlecenie Muzeum Skanderbega w Krui zrealizował popiersie dowódcy twierdzy w Krui z czasów Skanderbega, Tanusha Topii. W 1971 był współtwórcą monumentalnej rzeźby 4 heroinat e Mirditës (Czterech Bohaterek Mirdyty), która stanęła w centrum Rrëshenu[3]. Wolnostojące rzeźby Çuliego stanęły w Lushnji, Kukësie i w Librazhdzie. Prace artysty prezentowano na wystawach w Paryżu, Nowym Jorku i w Mediolanie[4]. Wystawę dzieł artysty zorganizowało w 2019 Narodowe Muzeum Historyczne - wystawiono prace wykonane w ciągu 60 lat działalności twórczej[5].
Nagrody i wyróżnienia
W 1982 został odznaczony Orderem Pracy I klasy[4]. W 2022 Perikli Çuli został wyróżniony tytułem Honorowego Obywatela Përmetu[1].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 Perikli Çuli, skulptori i “Universit” [online], Dashart [dostęp 2026-07-16] (alb.).
- 1 2 3 “Si ma refuzuan statujën për Varrezat e Dëshmorëve”, rrëfimi i Perikli Çulit: E kërkoi Kadare, por e thyen [online], Panorama [dostęp 2026-07-16] (alb.).
- ↑ Pomnik został zniszczony w 1993 roku
- 1 2 Ekspozita “Univers”, me veprat e skulptorit Perikli Çuli në Muzeun Historik Kombëtar [online], sot.com.al [dostęp 2026-07-16] (alb.).
- ↑ 60 vjet udhëtim me skulpturën, rikthehet Perikli Çuli me një ekspozitë në Muzeun Kombëtar [online], Shqiptarja [dostęp 2026-07-16] (alb.).
Bibliografia
- Perikli Çuli, skulptori i “Universit” [online], Dashart [dostęp 2026-07-16] (alb.).