Perkinsea

Perkinsea – klasa bruzdnic pasożytujących wewnątrz komórek organizmów wodnych (zwierząt lub protistów). Formy wolno żyjące są wiciowcami. Ponieważ utraciły zdolność fotosyntezy, początkowo były brane za jednokomórkowe grzyby.

Współcześnie Perkinsea są obligatoryjnymi pasożytami. Ich przodkowie utracili zdolność fotosyntezy^[2]. Poszczególne gatunki Perkinsea pasożytują wewnątrzkomórkowo na różnych organizmach wodnych, takich jak małże, ryby, płazy, bruzdnice, nierzadko powodując pomory w ich populacji^[3]. W wolno żyjącym stadium mają postać wiciowca, tradycyjnie określaną jako zoospora. Poruszają się przy pomocy dwóch położonych szczytowo (apikalnie) wici, co przypomina apikompleksy. Po wchłonięciu przez komórkę gospodarza mają formę trofozoita (trofonta). Trofonty wytwarzają strukturę tradycyjnie określaną jako sporangium, w którym powstają sporozoity. Ich tworzenie obejmuje kilka mitotycznych schizogonii. Uwicione sporozoity przedostają się do powierzchni zainfekowanej komórki i ją opuszczają^[4].

Przedstawiciele Perkinsea są jednokomórkowymi pasożytami o budowie uproszczonej, co utrudniało ustalenie ich pokrewieństwa. Pierwszy opisany gatunek zaliczono do rodzaju Dermocystidium i uważano za przedstawiciela tzw. grzybów niższych, przy czym różni badacze zaliczali go do różnych grup. Frank Perkins, analizując budowę komórki, doszedł do wniosku, że jest on bliski apikompleksom^[5]. W konsekwencji Norman Levine przemianował gatunek na Perkinsus marinus i zaproponował wyodrębnienie dla niego rodzaju Perkinsus, rodziny Perkinsidae, rzędu Perkinsida i klasy Perkinsea. Wówczas były to taksony monotypowe, włączone do typu apikompleksów^[6]. Po odkryciu kolejnych gatunków i uznaniu, że wydają się one równie bliskie apikompleksom, co bruzdnicom, zaproponowano wyróżnienie typu Perkinsozoa^[7]. Z czasem przeważył pogląd, że jest to linia wyspecjalizowanych w pasożytniczym trybie życia bruzdnic. W systemie AlgaeBase w 2026 roku Perkinsozoa miały rangę monotypowej nadklasy, a Perkinsea jej jedynej klasy, należąc do typu Dinoflagellata (bruzdnice). W tym układzie Perkinsea, apikompleksy, właściwe bruzdnice (Dinophyceae) i kilka innych grup są liniami siostrzanymi^[1].

W systemie AlgaeBase w połowie 2026 roku wyróżniano następujące taksony podrzędne^[1]:

• rząd Phagodinida
  • rodzina Phagodiniidae
    • rodzaj Phagodinium
• rząd Perkinsida
  • rodzina Pararosariidae
    • rodzaj Pararosarium
  • rodzina Parviluciferaceae
    • rodzaj Dinovorax
    • rodzaj Parvilucifera
    • rodzaj Snorkelia
  • rodzina Perkinsidae
    • rodzaj Perkinsus
    • rodzaj Psammosa.

Inni eksperci zaliczają tu również rodzinę Xcelliidae^[8].