Pertusaria

Otwornica
Ilustracja
Otwornica koralowata (Pertusaria pseudocorallina)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

workowce

Klasa

miseczniaki

Rząd

otwornicowce

Rodzina

otwornicowate

Rodzaj

otwornica

Nazwa systematyczna
Pertusaria DC.
Fl. Franç., Edn 3 (Paris) 2: 319 (1805)
Typ nomenklatoryczny

Pertusaria communis DC. 1805

Otwornica dziurawa

Pertusaria DC. (otwornica) – rodzaj grzybów z rodziny otwornicowatych (Pertusariaceae)[1]. Ze względu na symbiozę z glonami zaliczany jest do porostów[2].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Pertusariaceae, Pertusariales, Ostropomycetidae, Lecanoromycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].

Rodzaj Pertusaria utworzył Augustin Pyramus de Candolle w 1805 r. Gatunkiem typowym jest Pertusaria communis[1]. Nazwa polska według Wiesława Fałtynowicza[2]. Synonimy nazwy naukowej: Arthopyrenia sect. Pseudosagedia Müll. Arg., Clathroporina Müll. Arg., Clausaria Nyl., Cryptopeltis Rehm, Isidium (Ach.) Ach., Lecanidium A. Massal., Lepra Scop., Leproncus Vent., Lichen sect. Stereocaulon Schreb., Lichen subsect. Isidium Ach., Melanaria Erichsen, Ophthalmidium Eschw., Pertusariomyces E.A. Thomas ex Cif. & Tomas., Phragmopeltheca L. Xavier, Phyllophiale R. Sant., Phylloporina (Müll. Arg.) Müll. Arg., Pionospora Th. Fr., Porina Müll. Arg., Porina sect. Phylloporina Müll. Arg., Pseudosagedia (Müll. Arg.) M. Choisy, Sagedia A. Massal., Segestrella Fr., Segestria Fr., Sphaeromphale Rchb., Stephosia Bat. & H. Maia, Stereocaulon (Schreb.) Schrad. Zamenhofia Clauzade & Cl. Roux[3]. Nazwa polska według Krytycznej listy porostów i grzybów naporostowych Polski[2].

W wyniku zmian taksonomicznych wiele gatunków rodzaju Pertusaria zostało przeniesione do innych rodzajów, m.in. Lepra, Toensbergia, Varicellaria i inne[4].

Gatunki występujące w Polsce:

  • Pertusaria bryontha (Ach.) Nyl. 1861 – otwornica mchowa
  • Pertusaria caesioumbrina Eitner 1911 – otwornica ciemnoniebieska
  • Pertusaria chiodectonoides Bagl. ex A. Massal. 1855 – otwornica nieczysta
  • Pertusaria coccodes (Ach.) Nyl. 1857 – otwornica szkarłatna
  • Pertusaria constricta Erichsen 1935 – otwornica ściągnięta
  • Pertusaria coronata (Ach.) Th. Fr. 1871 – otwornica uwieńczona
  • Pertusaria dissoluta Erichsen 1940< – otwornica mazurska
  • Pertusaria eitneriana Zahlbr. 1928[5] – otwornica Eitnera
  • Pertusaria flavicans Lamy 1879 – otwornica siarkowożółta
  • Pertusaria flavida (DC.) J.R. Laundon 1963 – otwornica żółtawa
  • Pertusaria glomerata (Ach.) Schaer. 1826 – otwornica skupiona
  • Pertusaria hymenea (Ach.) Schaer. 1836 – otwornica misecznicowata
  • Pertusaria inopinata Erichsen 1936 – otwornica niedbała
  • Pertusaria jurana Erichsen 1936 – otwornica zapomniana
  • Pertusaria lactescens Mudd 1861 – otwornica powleczona
  • Pertusaria leioplaca DC. 1815 – otwornica gładka (o. alpejska[6])
  • Pertusaria oculata (Dicks.) Th. Fr. 1871 – otwornica źreniczna
  • Pertusaria pertusa (L.) Tuck. 1845 – otwornica dziurawa (o. pospolita)
  • Pertusaria pseudocorallina (Lilj.) Arnold 1887 – otwornica koralkowa
  • Pertusaria pseudophlyctis Erichsen 1936 – otwornica rozsypana
  • Pertusaria pulvereosulphurata Harm. 1913 – otwornica siarkowopylasta
  • Pertusaria pupillaris (Nyl.) Th. Fr. 1871 – otwornica brodawkowata
  • Pertusaria pustulata (Ach.) Duby 1830 – otwornica pęcherzykowata
  • Pertusaria servitiana Erichsen 1934 – otwornica Servíta
  • Pertusaria subdubia Nyl. 1880 – otwornica niepewna

<Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[4]. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Lichenes of Poland. A fifth annotated checklist[7] oraz W. Fałczyńskiego[2].

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2014-02-15] (ang.).
  2. 1 2 3 4 Wiesław Fałtynowicz, Krytyczna lista porostów i grzybów naporostowych Polski, Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2003, s. 217–225, ISBN 83-89648-06-7.
  3. ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2014-06-06] (ang.).
  4. 1 2 Index Fungorum (wyszukiwarka) [online] [dostęp 2013-03-05] (ang.).
  5. ↑ Według Index Fungorum takson niepewny.
  6. ↑ Według W. Fałtynowicza to odrębny gatunek Pertusaria alpina, według Index Fungorum to synonim Pertusaria leioplaca.
  7. ↑ Wiesław Fałtynowicz i inni, Lichenes of Poland. A fifth annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2024, s. 378–385, ISBN 978-83-62975-47-1 (ang.).