Philepitta

	Philepitta
	I. Geoffroy Saint-Hilaire, 1838
	; Brodawnik żółtobrzuchy (P. schlegeli)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	wróblowe
Podrząd	tyrankowce
Rodzina	brodawniki
Rodzaj	Philepitta
	Typ nomenklatoryczny
	Philepitta sericea I. Geoffroy Saint-Hilaire, 1838 (= Turdus castaneus Statius Müller, 1776)
Synonimy
	Philopitta Bonaparte, 1854; Brissonia Hartlaub, 1860; Buddinghia Schlegel & Pollen, 1867; Paictes Sundevall, 1872; Lebrornis Kaup, 1877;
	Philopitta Bonaparte, 1854; Brissonia Hartlaub, 1860; Buddinghia Schlegel & Pollen, 1867; Paictes Sundevall, 1872; Lebrornis Kaup, 1877;
Gatunki
	2 gatunki – zobacz opis w tekście
	2 gatunki – zobacz opis w tekście

Philepitta – rodzaj ptaków z rodziny brodawników (Philepittidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące endemicznie na Madagaskarze^[7].

Morfologia

Długość ciała 12,5–16,5 cm^[7].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1838 roku francuski zoolog Isidore Geoffroy Saint-Hilaire w artykule zatytułowanym Notatka o trzech nowych rodzajach ptaków z Madagaskaru, opublikowanym w czasopiśmie „Comptes rendus hebdomadaires des séances de l’Académie des sciences”^[1]. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) brodawnik aksamitny (P. castanea).

Etymologia

Philepitta (Philopitta): zbitka wyrazowa nazw rodzajów: Philedon Cuvier, 1817 (filemon) oraz Pitta Vieillot, 1816 (kurtaczek)^[8].
Brissonia: Mathurin Jacques Brisson (1723–1806), francuski ornitolog^[9]. Gatunek typowy: Turdus nigerrimus J.F. Gmelin, 1789 (= Turdus castaneus Statius Müller, 1776).
Buddinghia: Cornelia Schlegel z domu Buddingh (1815–1864), pierwsza, holenderska żona niemieckiego ornitologa prof. Hermanna Schlegla^[10]. Gatunek typowy: Philepitta schlegeli Schlegel, 1867.
Paictes: gr. παικτης paiktēs ‘tancerz, aktor’, od παιζω paizō ‘grać’^[11].
Lebrornis: gr. λεβηρις lebēris ‘ptak zwiastujący nieszczęście’; ορνις ornis, ορνιθος ornithos ‘ptak’^[12]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Philepitta schlegeli Schlegel, 1867.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki^[13]:

Philepitta castanea (Statius Müller, 1776) – brodawnik aksamitny
Philepitta schlegeli Schlegel, 1867 – brodawnik żółtobrzuchy

Uwagi

↑ Nieuzasadniona poprawka Philepitta I. Geoffroy Saint-Hilaire, 1838.
↑ Nowa nazwa dla Philepitta I. Geoffroy Saint-Hilaire, 1838.

Przypisy

1 2 I. Geoffroy Saint-Hilaire. Notice sur trois nouveaux generes d’oiseaux de Madagascar. „Comptes rendus hebdomadaires des séances de l’Académie des sciences”. 6, s. 440, 1838. (fr.).
↑ Ch.-L. Bonaparte. Conspectus systematis ornithologie. „Annales des Sciences Naturelles, Zoologie”. Quatrième Série. 1, s. 123, 1854. (fr.).
↑ G. Hartlaub. Systematische Uebersicht der Vögel Madagascars. „Journal für Ornithologie”. 8 (43), s. 96, 1860. (niem.).
↑ H. Schlegel & F.P.L. Pollen: Mammifères et oiseaux. W: F.P.L. Pollen & D.C. von Dam: Recherches sur la faune de Madagascar et de ses dépendances. Cz. 2. Leyde: J.K. Steenhoff, 1868, s. 88. (fr.).
↑ C.J. Sundevall: Methodi naturalis avium disponendarum tentamen: försök till fogelklassens naturenliga uppställnung. Stockholm: Samson & Wallin, 1873, s. 63. (łac.).
↑ J.J. Kaup & D.A. Röder (red.): Grundriss zu einem System der Natur. Nach des Verfassers Tode herausgegeben. Wiesbaden: Bischkopff, 1877, s. 17. (niem.).
1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Asities (Philepittidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Philepitta, DOI: 10.2173/bow.philep1.01 [dostęp 2026-08-16] (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Philepitta [dostęp 2023-01-18] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Brissonia [dostęp 2023-01-18] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Buddinghia [dostęp 2023-01-18] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Paictes [dostęp 2023-01-18] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Lebrornis [dostęp 2026-08-16] .
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Philepittidae Sharpe, 1870 – brodawniki – Asities (wersja: 2020-12-24). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2021-07-26].

Bibliografia

The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).

[2] Nieuzasadniona poprawka Philepitta I. Geoffroy Saint-Hilaire, 1838.

[6] Nowa nazwa dla Philepitta I. Geoffroy Saint-Hilaire, 1838.

[Geoffroy-1] 1 2 I. Geoffroy Saint-Hilaire. Notice sur trois nouveaux generes d’oiseaux de Madagascar. „Comptes rendus hebdomadaires des séances de l’Académie des sciences”. 6, s. 440, 1838. (fr.).

[Bonaparte-3] Ch.-L. Bonaparte. Conspectus systematis ornithologie. „Annales des Sciences Naturelles, Zoologie”. Quatrième Série. 1, s. 123, 1854. (fr.).

[Hartlaub-4] G. Hartlaub. Systematische Uebersicht der Vögel Madagascars. „Journal für Ornithologie”. 8 (43), s. 96, 1860. (niem.).

[Schlegel&Pollen-5] H. Schlegel & F.P.L. Pollen: Mammifères et oiseaux. W: F.P.L. Pollen & D.C. von Dam: Recherches sur la faune de Madagascar et de ses dépendances. Cz. 2. Leyde: J.K. Steenhoff, 1868, s. 88. (fr.).

[Sundevall-7] C.J. Sundevall: Methodi naturalis avium disponendarum tentamen: försök till fogelklassens naturenliga uppställnung. Stockholm: Samson & Wallin, 1873, s. 63. (łac.).

[kaup-8] J.J. Kaup & D.A. Röder (red.): Grundriss zu einem System der Natur. Nach des Verfassers Tode herausgegeben. Wiesbaden: Bischkopff, 1877, s. 17. (niem.).

[Winkler&inni-9] 1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Asities (Philepittidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Philepitta, DOI: 10.2173/bow.philep1.01 [dostęp 2026-08-16] (ang.).

[10] The Key to Scientific Names ↓, Philepitta [dostęp 2023-01-18] .

[11] The Key to Scientific Names ↓, Brissonia [dostęp 2023-01-18] .

[12] The Key to Scientific Names ↓, Buddinghia [dostęp 2023-01-18] .

[13] The Key to Scientific Names ↓, Paictes [dostęp 2023-01-18] .

[14] The Key to Scientific Names ↓, Lebrornis [dostęp 2026-08-16] .

[Mielczarek&Kuziemko-15] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Philepittidae Sharpe, 1870 – brodawniki – Asities (wersja: 2020-12-24). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2021-07-26].

[1]

[a]

[2]

[3]

[4]

[b]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]