Piecky
Piecky – wapienny, krasowy wąwóz w północno-zachodniej części Słowackiego Raju na Słowacji.
Leży w północno-zachodniej części masywu, pomiędzy Suchą Białą na północy i Wielkim Sokołem na południu. Dolny wylot wąwozu znajduje się na wysokości 579 m przy osadzie Hrabušická Píla. Górny wylot wąwozu znajduje się na wysokości ok. 940 m przy tzw. Małej Polanie, na północnym skraju płaskowyżu Glac. Płynący wąwozem potok Píľanka ma źródła na płaskowyżu Glac, a uchodzi do Veľkej Bielej vody przy Hrabušickiej Pile. Stany jego wód są bardzo zmienne: w czasie suszy znika zupełnie w krasowym podłożu, po długotrwałych zaś opadach prowadzi tyle wody, że niektóre odcinki wąwozu mogą być nie do przejścia.
Dolna część wąwozu do rozgałęzienia bywa nazywana Bielou dolinou. Boczne odnogi (Zadné i Predné Piecky) nie są udostępnione dla ruchu turystycznego. Dostępne są jedynie Stredné Piecky za pomocą licznych sztucznych ułatwień: drabin, półeczek (słow. stúpačky) i łańcuchów. Przejście wąwozem jest tylko jednokierunkowe, w górę potoku. W wąwozie znajdują się następujące wodospady w kolejności podchodzenia: Veľký, Kaskadý i Terasový. Spadająca i wzburzona woda utworzyła pod wodospadami zagłębienia w formie czeluści dawnych pieców, od których wywodzi się nazwa wąwozu.
Piecky były ostatnią znaczniejszą rokliną Słowackiego Raju, pokonaną przez turystów. Pierwsze znane przejście wąwozem przypisuje się Sándorovi Mervayowi z towarzyszami w 1911 r.[1]
Wąwóz Piecky jest również rezerwatem przyrody utworzonym w 1964 r. o powierzchni 245 ha[2]. Zadaniem rezerwatu jest ochrona zachowanych zespołów roślinności leśnej występujących na terenie o zróżnicowanej rzeźbie. Rezerwat ma zarówno wielkie znaczenie naukowe, jak i kulturalno-turystyczne. Żyje w nim salamandra plamista, a z rzadkich roślin pełnik alpejski i zanokcica zielona.
Szlak turystyczny
jednokierunkowy: Hrabušická Píla – Biela dolina – Stredné Piecky – Suchá Belá, záver. Czas przejścia 1.50 h.
Szlak wiodący wąwozem jest stosunkowo trudny, z uwagi na samo ukształtowanie terenu jak i ze względu na znaczną ilość sztucznych ułatwień. Stroma, stalowa drabina przy Wielkim Wodospadzie jest najwyższą taką pomocą, zainstalowaną w roklinach Słowackiego Raju[1]. Przejście w odwrotnym kierunku jest zabronione z powodu braku możliwości wymijania się na wielu odcinkach. Próby obchodzenia poszczególnych miejsc są skrajnie niebezpieczne. Dlatego decyzje o wejściu na szlak powinny być podejmowane z rozwagą. 29 maja 2026 r. w wąwozie zginęła 67-letnia turystka z Polski, która odłączyła się od swojej grupy i zawróciła, bo nie odważyła się przejść kolejnego odcinka szlaku. Jej ciało znaleziono w stromej ścianie wąwozu w rejonie Wielkiego Wodospadu[3].
Przypisy
- 1 2 Barański M. J., Jeszcze o dziejach turystyki (...), s. 212-213.
- ↑ [ https://web.archive.org/web/20160305152906/http://uzemia.enviroportal.sk/main/detail/cislo/637 Štátny zoznam osobitne chránených častí prírody SR z 21 lutego 2013.]
- ↑ Alina Żakowska: Tragedia w Słowackim Raju. Zawróciła z trasy, bo bała się iść dalej. Nie żyje polska turystka. fakt, 30 maja 2026. [dostęp 2026-05-30].
Bibliografia
- Adamec Vladimír, Jedličková Nora: Slovensko. Turistický lexikon, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1991, ISBN 80-7096-152-X.
- Barański Mirosław J.: Jeszcze o dziejach turystyki w Słowackim Raju, w: „Płaj. Almanach karpacki. Półrocznik Towarzystwa Karpackiego” nr 39, jesień 2009. Wyd. Towarzystwo Karpackie, Warszawa (2010). s. 203-217.
- Hric Andrej, Hric Karol i in.: Slovenský raj. Turistický sprievodca, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1976.
- Slovenský Raj. Edicia turistických máp 1:50 000, 6 vydanie, VKÚ, akciová spoločnosť, Harmanec, 2007, Textová časť, str. 27