Pikieliszki

Pikieliszki
Pikeliškės
ilustracja
Państwo

 Litwa

Okręg

 wileński

Rejon

wileński

Gmina

Rzesza

Populacja (2001)

 

• liczba ludności

390

Położenie na mapie rejonu wileńskiego
Mapa konturowa rejonu wileńskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Pikieliszki”
Położenie na mapie Litwy
Mapa konturowa Litwy, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Pikieliszki”
Położenie na mapie Polski w 1939 r.
Mapa konturowa Polski w 1939 r., u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Pikieliszki”
Ziemia54°52′40″N 25°14′30″E/54,877778 25,241667

Pikieliszki[1] (lit. Pikeliškės) − wieś na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Rzesza, położona około 20 km na północ od Wilna, obok szosy prowadzącej do Uciany. Zachował się tu klasycystyczny dwór wzniesiony prawdopodobnie w początkach XIX wieku. W dobrach należących do rodziny Pisanków herbu Prus III. Po I wojnie światowej majątek został rozparcelowany.

Historia

W XIX i w początkach XX w. położone były w Rosji, w guberni wileńskiej, w powiecie wileńskim, w gminie Podbrzezie[2]. Po I wojnie światowej pod administracją polską, w Zarządzie Cywilnym Ziem Wschodnich. W latach 1920–1922 w składzie Litwy Środkowej.

Od 11 kwietnia 1922[3] leżały w Polsce, w województwie wileńskim, w powiecie wileńsko-trockim[a], w gminie Podbrzezie[4]. W 1931 miejscowość liczyła:

  • majątek − 30 mieszkańców, zamieszkałych w 3 budynkach,
  • wieś − 130 mieszkańców, zamieszkałych w 19 budynkach[4].

W 1930 roku stał się własnością Aleksandry i Józefa Piłsudskich. Małżonkowie wymienili go za podwileńskie Świątniki. Obecnie w budynku znajduje się polska biblioteka.

Po II wojnie światowej w granicach Związku Sowieckiego. Od 1991 na niepodległej Litwie.

We wsi działa filia nauczania początkowego Polskiej Szkoły Średniej w Podbrzeziu, do której w roku szkolnym 2014/15 uczęszczało 16 dzieci[5]. Większość mieszkańców miejscowości stanowią Polacy.

Uwagi

  1. ↑ Przynależność wojewódzka i powiatowa zmieniała się. W Zarządzie Cywilnym Ziem Wschodnich miejscowość leżała w okręgu wileńskim; w Polsce w Ziemi Wileńskiej (1922 - 1926), następnie w województwie wileńskim (1926 - 1945). W ZCZW, na Litwie Środkowej i w początkach przynależności do Polski miejscowość należała do powiatu wileńskiego, następnie do powiatu wileńsko-trockiego.

Przypisy

  1. ↑ Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2019. ISBN 978-83-254-2578-4.
  2. ↑ Pikieliszki (1), pow. wileński, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VIII: Perepiatycha – Pożajście, Warszawa 1887, s. 124.
  3. ↑ Dz. U. z 1922 r. Nr 26, poz. 213 (ISAP)
  4. 1 2 Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej.. T. I. Województwo wileńskie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, 1938.
  5. ↑ Krzysztof Błażejewski To nie my, to Polska stąd odeszła, Express Bydgoski 19 grudnia 2014

Linki zewnętrzne