Piotr Kardas

Piotr Kardas (ur. 18 lipca 1965 w Częstochowie^[1]) – polski prawnik i wykładowca nauk prawnych, specjalista z zakresu prawa karnego, radca prawny, następnie adwokat. Współtwórca kodeksu karnego z 1997^[2] i ustawy o prokuraturze z 2016. Wiceprezes Naczelnej Rady Adwokackiej. Kierownik Zakładu Prawa Karnego Porównawczego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego.

W 1990 ukończył studia prawnicze na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego. Nieprzerwanie związany z Uniwersytetem Jagiellońskim, w którym przeszedł wszystkie etapy kariery akademickiej. Stopień naukowy doktora nauk prawnych uzyskał w 1996 na podstawie przygotowanej pod kierunkiem naukowym Andrzeja Zolla rozprawy pt. „Przestępstwo ciągłe w prawie karnym materialnym. Analiza konstrukcji modelowych na tle pojęcia czynu oraz zbiegu przepisów i przestępstw”. Stopień doktora habilitowanego nauk prawnych ze specjalnością prawo karne uzyskał w 2001 roku na podstawie rozprawy pt. Teoretyczne podstawy odpowiedzialności karnej za przestępne współdziałanie, która została wyróżniona I nagrodą w konkursie „Państwa i Prawa” na najlepsze rozprawy habilitacyjne w 2002. W 2014 uzyskał tytuł profesora nauk prawnych^[3][4].

Stypendysta Fundacji Alexandra von Humboldta oraz Towarzystwa Maxa Plancka. Przebywał na stażach i stypendiach naukowych na Uniwersytecie Johannesa Gutenberga w Moguncji (jako asystent Justusa Krümpelmanna), Uniwersytecie Friedricha Schillera w Jenie, Uniwersytecie Technicznym w Dreźnie, Uniwersytecie Wiedeńskim (Austria) i w Instytucie Zagranicznego i Międzynarodowego Prawa Karnego im. Maxa Plancka we Fryburgu Bryzgowijskim (jako stypendysta Fundacji Humboldta)^[5].

Autor lub współautor ponad 250 publikacji naukowych (w języku polskim, niemieckim, angielskim, słowackim, rosyjskim i ukraińskim), w tym m.in. Komentarza do Kodeksu karnego z 1997 r., Komentarza do przepisów karnych Kodeksu spółek handlowych, Komentarza do Kodeksu karnego skarbowego, Komentarza do ustawy o ochronie obrotu gospodarczego, Systemu Prawa Karnego (t. 3, 4, 5 i 9), Systemu Prawa Karnego Procesowego (t. 1), a także szeregu artykułów naukowych publikowanych w kraju i za granicą z problematyki prawa karnego materialnego, konstytucyjnych podstaw odpowiedzialności karnej, teorii prawa, prawa karnego procesowego, organizacji wymiaru sprawiedliwości, problematyki harmonizacji i unifikacji prawa karnego w ramach struktur europejskich, prawa karnego międzynarodowego, prawa karnego skarbowego, etycznych standardów wykonywania zawodów prawniczych, zagadnień ustrojowych prokuratury i adwokatury^[5]. Wraz z Maciejem Gutowskim publikował felietony o tematyce prawnej na łamach „Rzeczypospolitej” i „Dziennika Gazety Prawnej”^[6].

Wypromował sześcioro doktorów, w tym Szymona Tarapatę^[7].

W latach 1990–1992 odbył aplikację sędziowską w Okręgu Sądu Wojewódzkiego w Krakowie zakończoną złożeniem egzaminu sędziowskiego. W 1994 złożył egzamin radcowski i został wpisany na listę radców prawnych. W 2002 został wpisany na listę adwokatów. Założył wraz z Małgorzatą Dąbrowską-Kardas kancelarię prawną Kardas & Kardas. Jako adwokat reprezentował m.in. spółkę deweloperską J.W. Construction^[8].

W latach 1993–1998 był członkiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. W 1994–1997 sekretarz Komisji ds. Reformy Prawa Karnego przy Ministrze Sprawiedliwości Rzeczypospolitej Polskiej. W latach 1994–1998 pełnił funkcję asystenta sędziego w Trybunale Konstytucyjnym w Warszawie^[5].

W latach 1997–1998 był członkiem Zespołu powołanego przez Ministra Sprawiedliwości RP Hannę Suchocką ds. szkoleń sędziów i prokuratorów w zakresie nowych Kodyfikacji Karnych. Współpracownik Komisji powołanej przez Ministra Sprawiedliwości RP przygotowującej projekt nowelizacji Kodeksu karnego z 1997 r. W latach 1999–2000 ekspert Komisji Sejmowej ds. Zmian w Kodyfikacjach opiniujący przedkładane Sejmowi RP projekty nowelizacji Kodeksu karnego z 1997 r. W 2001 ekspert Komisji ds. Reformy Prawa Karnego kierowanej przez Andrzeja Wąska, a powołanej przez prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego dla przygotowania nowelizacji prawa karnego^[5].

W 2004 pełnił funkcję eksperta Komisji ds. nowelizacji Kodeksu Karnego Skarbowego Senatu Rzeczypospolitej Polskiej. Od 2005 r. jest arbitrem w Sądzie Arbitrażowym przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie. W latach 2008–2012 był arbitrem w Trybunale Arbitrażowym ds. Sportu przy Polskim Komitecie Olimpijskim w Warszawie^[5].

W styczniu 2011 podczas spotkania Naczelnej Rady Adwokackiej z udziałem biznesmenów Ryszarda Krauzego, Jana Kulczyka i Zbigniewa Niemczyckiego wręczył ministrowi sprawiedliwości Krzysztofowi Kwiatkowskiemu projekt nowelizacji kodeksu spółek handlowych opracowany z inicjatywy przewodniczącego NRA Andrzeja Zwary. Nowelizacja umożliwiła umorzenie postępowania o działalność na szkodę własnej spółki wytoczonego Ryszardowi Krauzemu na podstawie artykułu usuniętego w nowelizacji^[9].

W listopadzie 2011 wszedł w skład zespołu do opracowania propozycji założeń do projektu ustawy o prokuraturze, powołanego przez prokuratora generalnego Andrzeja Seremeta^[10][11][12]. W 2017 omawiał wprowadzoną ustawę z przebywającymi w Warszawie delegatami Europejskiej Komisji na rzecz Demokracji przez Prawo^[13].

W 2017 został członkiem Społecznej Komisji Kodyfikacyjnej^[14].

W latach 2010–2021 członek Naczelnej Rady Adwokackiej^[5], której był wiceprezesem od 2016^[15][16], przewodniczący Rady Naukowej Ośrodka Badawczego Adwokatury przy NRA^[17] i przewodniczący Komisji Legislacyjnej NRA w latach 2010–2016^[15][5]. Od 2013 do 2017 członek Rady Programowej Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury^[4][5]. Przewodniczący Zespołu ds. Opracowania Projektu Ustawy o Prokuraturze przy Prezydencie RP. Od 2018 do 2021 przewodniczący polskiej delegacji w Radzie Adwokatur i Stowarzyszeń Prawniczych Europy (CCBE) z siedzibą w Brukseli^[17][18][5].

Członek Komisji Nauk Prawnych Polskiej Akademii Umiejętności, członek Towarzystwa Naukowego Prawa Karnego, wiceprzewodniczący Prezydium Komitetu Redakcyjnego „Palestry” (2015–2018), członek Komitetu Nauk Prawnych krakowskiego oddziału PAN^[5].

Zajmując stanowisko w debacie publicznej nad założeniami planowanej ustawy o prokuraturze w 2012, stwierdził, iż podczas uchwalania noweli grudniowej z 1989 „istniały poważne racje ku temu, by odrzucić obowiązującą w okresie PRL zasadę odrębności prokuratury jako jednego z organów władzy publicznej”^[19].

Był przeciwnikiem pomysłu uznania optymalizacji podatkowej za przestępstwo skarbowe, wysuniętego w 2014 przez Mateusza Szczurka, ministra finansów w drugim rządzie Donalda Tuska, zajmując w tej sprawie stanowisko zbliżone do Konfederacji Lewiatan^[20].

• Przestępstwo ciągłe w prawie karnym materialnym. Analiza konstrukcji modelowych na tle pojęcia czynu, zbiegu przepisów i zbiegu przestępstw, Kantor Wydawniczy Zakamycze, Kraków 1999, ISBN 83-7211-065-4.
• Teoretyczne podstawy odpowiedzialności karnej za przestępne współdziałanie, Zakamycze, Kraków 2001, ISBN 83-7333-026-7.
• Przestępstwa przeciwko mieniu. Przegląd problematyki, orzecznictwo (SN 1918–2000), piśmiennictwo (z Jackiem Satką), Zakamycze, Kraków 2002, ISBN 83-7333-039-9.
• Przepisy karne Kodeksu spółek handlowych (z Jackiem Giezkiem), Zakamycze, Kraków 2003, ISBN 83-7333-240-5.
• Zbieg przepisów ustawy w prawie karnym. Analiza teoretyczna, Wolters Kluwer, Warszawa 2011, ISBN 978-83-264-1466-4.
• Wykładnia i stosowanie prawa w procesie opartym na Konstytucji (z Maciejem Gutowskim), C.H. Beck, Warszawa 2017, ISBN 978-83-255-9983-6.
• Zarządzanie konfliktem. Dlaczego w prawie karnym potrzebne jest umorzenie kompensacyjne, Krakowski Instytut Prawa Karnego, Kraków 2019, ISBN 978-83-953835-1-9.
• Dyscyplinowanie sędziów. Model odpowiedzialności dyscyplinarnej a zagrożenia dla sędziowskiej niezawisłości, Krakowski Instytut Prawa Karnego, Kraków 2020, ISBN 978-83-953835-9-5.
• Podstawowe zagadnienia etyki adwokackiej (z Jackiem Giezkiem), Wydawnictwo Arche, Sopot 2021, ISBN 978-83-88445-19-4.
• Problem tymczasowego aresztowania na tle aktualnych wymagań teorii i praktyki, C.H. Beck, Warszawa 2024, ISBN 978-83-8356-504-0.
• Instytucja prawa łaski w polskim systemie prawnym. Zagadnienia wybrane, Wolters Kluwer, Warszawa 2025, ISBN 978-83-8390-945-5.

W 2012 został wyróżniony w IV Edycji Konkursu Przeglądu Sądowego na książkę prawniczą najbardziej przydatną w praktyce stosowania prawa za monografię Zbieg przepisów ustawy w prawie karnym. Analiza teoretyczna (Warszawa 2011).

W 2013 otrzymał Złote Paragrafy. W 2013 został wyróżniony kategorią Profesjonalista przez miesięcznik Forbes^[21].

Jako karnista uzyskał rekomendację brytyjskiej firmy Chambers and Partners, która zajmuje się opracowaniem rankingów dotyczących branży prawnej^[16].

• http://www.palestra.pl/old/index.php?go=redakcja2
• http://www.law.uj.edu.pl/karne/index.php/prof-dr-hab-piotr-kardas
• http://www.nra.pl/nra.php?id=118