Piotr Tryjanowski

Piotr Tryjanowski (ur. 9 lipca 1970^[1] w Wolsztynie^[2]) – polski biolog, ornitolog, specjalista z ekologii behawioralnej, wpływu klimatu, ptaków krajobrazu rolniczego i ekologii miast, profesor na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu, laureat Pokojowej Nagrody Nobla 2007 (jako współautor czwartego raportu IPCC).

Absolwent profilu biologiczno-chemicznego w liceum ogólnokształcącym w Wolsztynie^[5]. Karierę naukową rozwijał na Wydziale Biologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, gdzie w 1995 ukończył studia biologiczne^[6][7], a 18 grudnia 1998 na podstawie napisanej pod kierunkiem Jana Bednorza dysertacji pt. Dynamika zgrupowania ptaków lęgowych na intensywnie użytkowanych terenach rolniczych w zachodniej Wielkopolsce otrzymał stopień doktora nauk biologicznych. Tam też habilitował się 27 października 2003 z pracy pt. Ekologia gąsiorka Lanius collurio w zachodniej Palearktyce^[8]. W dniu 22 października 2007 Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej dr hab. Lech Kaczyński nadał mu tytuł profesora nauk biologicznych^[9].

W latach 1995–2010 był związany z Instytutem Biologii Środowiska na Wydziale Biologii Uniwersytetu Adama Mickiewicza, pracując w Zakładzie Biologii i Ekologii Ptaków (1995–2003) i Zakładzie Ekologii Behawioralnej (2004–2010). W latach 2008–2009 równolegle pracował w w Katedrze Ochrony Przyrody na Wydziale Biologii Uniwersytetu Zielonogórskiego. Od 2009 jest profesorem na Wydziale Medycyny Weterynaryjnej i Nauk o Zwierzętach Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, gdzie początkowo był dyrektorem Instytutu Zoologii, a od 2020 jest kierownikiem Katedry Zoologii oraz Pracowni Zoologii^[8][6].

Był stypendystą m.in. Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, Fundacji Tygodnika „Polityka” i Uniwersytetu Technicznego w Monachium (Hans Fischer Senior Fellowship, Niemcy). W 2003 wyjechał na kolejne stypendium Fundacji na rzecz Nauki Polskiej do Cambridge w Wielkiej Brytanii^[6][7]. Będąc w Wielkiej Brytanii rozpoczął współpracę z Międzynarodowym Panelem do spraw Zmian Klimatu (IPCC). Był jednym z ponad 450 autorów wiodących Working Group II tzw. czwartego raportu (AR4) IPCC na temat zmian klimatu^[10], za który IPCC w 2007 dostał Pokojową Nagrodę Nobla^[3][4]. Trzykrotnie odbywał dłuższe zagraniczne wyjazdy naukowe (Izrael, Republika Czeska, Wielka Brytania), a dwukrotnie był profesorem wizytującym na uczelniach (Czeski Uniwersytet Rolniczy w Pradze, 2019–2021; Uniwersytet Techniczny w Monachium, od 2022)^[6].

Działa w międzynarodowych, unijnych i krajowych zespołach badawczych. Uczestniczył jako główny wykonawca w międzynarodowych projektach prowadzonych przez innych naukowców z Wielkiej Brytanii, Norwegii, Słowacji, Republiki Czeskiej, Izraela czy Australii. Prowadzi szeroko zakrojoną działalność organizacyjno-naukową i wspierającą naukę, m.in. jako członek rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBR), członek zarządu Fundacji Natura International Polska, członek rad naukowych 3 instytutów badawczych PAN i przewodniczący rady naukowej Wielkopolskiego Parku Narodowego (2009–2020), członek komitetów redakcyjnych kilku czasopism naukowych czy recenzent w postępowaniach awansowych naukowców, grantów i publikacji naukowych^[6][7]. Ponadto jest redaktorem naczelnym czasopisma „European Journal of Ecology” (Uniwersytet w Preszowie, Słowacja)^[11].

Wypromował dotąd 8 doktorów^[8][12]:

• Jakub Kosicki (2008)
• Zbigniew Kwieciński (2010)
• Anna Ekner-Grzyb (2012)
• Zuzanna Rosin (2013)
• Łukasz Jankowiak (2013)
• Marcin Tobółka (2015)
• Krzysztof Dudek (2018)
• Stanisław Świtek (2020)

• Zamek w Stobnicy (w Puszczy Noteckiej – obszar ptasi Natura 2000) – Piotr Tryjanowski odpowiadał za przygotowanie prognozy oddziaływania na środowisko oraz dokumentacji środowiskowej, które zezwalały na budowę zamku. Twierdził natomiast, że nie otrzymywał wynagrodzenia ani za sporządzanie raportów, ani za zasiadanie w radzie fundacji Fauna Polska, której fundatorem był inwestor zamku^[23][24][25].