Piotr Załuski

Piotr Załuski
Piotr Stanisław Załuski
Stanisław Oleś

Piotr Załuski, 2012
Data i miejsce urodzenia	1 stycznia 1945 Lublin
Zawód, zajęcie	pisarz, dziennikarz, reżyser i producent filmów dokumentalnych
Alma Mater	Uniwersytet Wrocławski – 1969 Wydział Filologii (filologia polska) Wyższe Studium Zawodowe Realizacji Telewizyjnych Programów Dziennikarskich przy Państwowej Wyższej Szkole Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi – 1978

Piotr Stanisław Załuski ps. Stanisław Oleś (ur. 1 stycznia 1945 w Lublinie) – polski pisarz, dziennikarz, reżyser, scenarzysta i producent filmów dokumentalnych, wykładowca akademicki.

Maturę uzyskał w 1962 w III Liceum Ogólnokształcącym im. Adama Mickiewicza we Wrocławiu^[1]. Studia z zakresu filologii polskiej ukończył w 1969 na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Wrocławskiego^[2]. W 1978 ukończył Wyższe Studium Zawodowe Realizacji Telewizyjnych Programów Dziennikarskich przy PWSFTViT w Łodzi^[3].

W 1962–1974 jako aktor, dramaturg i kierownik literacki współtworzył we Wrocławiu studencki Teatr Kalambur^[4][5][6]. Zajmował się piosenką kabaretową^[7]. Od 1967 pracował w Radiu Wrocław w Studiu 202, a także jako dziennikarz i realizator filmów dokumentalnych we wrocławskiej telewizji^[8][9]. Od października 1980 przewodniczył Krajowej Komisji Koordynacyjnej Pracowników Radia i Telewizji „Solidarność”. Był uczestnikiem inicjatyw „Solidarności” na rzecz odnowy w polskich mediach oraz uspołecznienia środków masowego przekazu^[3].

Został internowany 13 grudnia 1981 i więziony we Wrocławiu, a następnie w Ośrodku Odosobnienia w Grodkowie^[10][11]. Po zwolnieniu 2 czerwca 1982 przebywał na wymuszonej emigracji w Niemczech^[12]. W okresie 1982–1994 pracował jako dziennikarz i kierownik działu kulturalnego w Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa w Monachium^[13][14]. Prowadził audycje poświęcone przeglądowi prasy podziemnej, także „Radiową książkę miesiąca” i rozmowy z polskimi pisarzami^[15]. Jak sam ocenił, były to jego „najlepsze zawodowe lata”^[16]. Publikował teksty w polskich pismach emigracyjnych^[3][17]. Zajmował się także tematyką olimpijską^[18].

Do Polski wrócił w 1995. Założył we Wrocławiu firmę produkcji filmowej – Kombinat Artystyczny „Parnas”^[19][20]. Był inicjatorem i szefem projektu „Jan Paweł II wśród nas i dla nas” opartym na filmach amatorskich^[21]. W latach 1998–2007 prowadził zajęcia dydaktyczne z wiedzy filmowo-telewizyjnej w Katedrze Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Wrocławskiego. W okresie 2005–2006 kierował Regionalną Agencją Producencką TVP Wrocław^[3][17][22]. W 2005 został wybrany członkiem Komisji Etyki TVP^[23]. Od 2007 zajmuje się głównie twórczością literacką^[24]. Publikuje teksty z zakresu krytyki artystycznej^[25].

W okresie 1996–2018 prowadził zajęcia w Podyplomowym Studium Dyscypliny Plastyczne w Architekturze w Akademii Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu^[26]. W 2012 był wykładowcą na Wakacyjnej Akademii Reportażu im. Ryszarda Kapuścińskiego^[27]. Zajmował się sprawami związkowymi^[28]. Był sygnatariuszem listu naukowców i twórców kultury popierającego kandydaturę Andrzeja Dudy w wyborach prezydenckich w Polsce w 2015^[29].

Używał pseudonimu „Stanisław Oleś”^[30]. Był przyjacielem Ryszarda Kapuścińskiego^[31] i Jacka Kaczmarskiego^[32][33][34]. W opinii reżysera Wojciecha Raweckiego Piotr Załuski jest jedną z jego „arcyważnych postaci w działalności zawodowej”^[35].

• Dni przedostatnie, dni następne (2007)^[3][36]
• Ośmiornica walcząca (2007)^[37]
• Herbert. Fresk w kościele (2005–2006)^[38][39][40]
• Katyń. Zbrodnia i wielkie kłamstwo (scenariusz, 2005)^[41]
• Pył drogi (2002)^[42]
• Mój Paryż – Ewa i Grzegorz Jakubowscy (2001)^[43]
• Trzy wieki (2001)^[44]
• Czyż nie dobija się konia? (scenariusz, 2000)^[45]
• Druga Arka Noego (o Ryszardzie Kapuścińskim, dwa odcinki, cz.1 Stąd świat cały, 2000)^[46][47]
• Wciąż inny dom... Opowieść o Starym Doktorze (2000)^[48]
• Cny język Polaków (8-odcinkowy cykl, 1999)^[49][50]
• Akta W – cykl (od 1998)^[51]
• Trzeba w życiu coś robić (o samolocie „Kukułka”, 1998)^[52]
• Peregrynacja polska (1997)^[5]
• Wędrówki śródziemnomorskie (3-częściowy cykl,1997)^[53]
• Miniatury włoskie (12-odcinkowy cykl, 1996)^[54]
• Vinci (1995)^[55][56]
• Ogród barbarzyńcy (5-odcinkowy cykl: cz. I Poeta doctus, cz. II U Dorów, cz. III Il Duomo, cz. IV Siena, cz. V Piero della Francesca, 1994–2000)^[57][38][58]
• Cienie minionego czasu (cz.1 Doktor z Jaworowa, cz. 2 Sprawa profesora Weigla, 1994)^[51]
• Inter arma... (o teatrze polskich jeńców w obozie w Murnau, 1994)^[59]
• Tam właśnie byłem (monografie przygód reporterskich polskich dziennikarzy, od 1971)^[51][60]
• Lawina (1968)^[51]

Źródło: Wykaz publikacji książkowych, worldcat.org^[61]

• Piotr Stanisław Załuski: Osaczenie. Wrocław: Oficyna Wydawnicza Atut, 2021, s. 638. ISBN 978-83-7977-516-3.^[62][63]
• Piotr Stanisław Załuski: Dziennik grodkowski. Moje 172 dni internowania. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2021, s. 217. ISBN 978-83-8138-573-2.^[64][65]
• Piotr Stanisław Załuski: U siebie... Moja wolna Europa. Wrocław: Oficyna Wydawnicza Atut, 2018, s. 504. ISBN 978-83-7977-349-7.^[20]
• Piotr Stanisław Załuski: U siebie... Mój liryczny PRL. Wrocław: Oficyna Wydawnicza Atut, 2016, s. 532 (tom 1); s. 244 (tom 2). ISBN 978-83-7977-210-0.^[66]
• Piotr Stanisław Załuski: Zamęt: opowieść o czasach i życiu Mickiewicza. Wrocław: Agencja Wydawnicza a linea, 2011, s. 956. ISBN 978-83-62649-02-0.^[67][68]
• Piotr Stanisław Załuski: Natchnieni albo kroniki czasów romantycznych. Wrocław: Oficyna Wydawnicza Atut, 2007, s. 620 (tom 1); s. 552 (tom 2). ISBN 978-83-7977-272-8.^[69][70]
• Wiktor Grotowicz, Stanisław Oleś (pseudonim Piotra Załuskiego): Czy Polaków stać na optymizm? (rozmowy ze Zdzisławem Najderem). Wrocław: Kret, 1989, s. 103 (także Berlin Zachodni: Pogląd, 1988 i Szczecin: Errata, 1989).^[30][71]

• Nagroda Radia Wrocław Kultura za książkę Natchnieni albo kroniki czasów romantycznych (2018)^[8][72]
• Nagroda Dziennikarska im. redaktora Tadeusza Szweda Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich RP, Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich (SDP) i Syndykatu Dziennikarzy Polskich roku 2005 (2006)^[51]
• Nagroda w konkursie I Programu TVP za cykl audycji telewizyjnych poświęconych XXV rocznicy powstania „Solidarności” (2005)
• Nagroda Fundacji im. Stefana Batorego za film Stąd świat cały o Ryszardzie Kapuścińskim na VII Ogólnopolskim Niezależnym Przeglądzie Form Dokumentalnych Nurt 2001 w Kielcach (2001)^[46]

Jest żonaty z Lesławą, lekarką, którą poślubił w 1982, podczas internowania w Grodkowie^[64][20].

• Piotr Załuski, [w:] katalog Biblioteki Narodowej [dostęp 2024-09-20]
• Piotr Załuski – filmografia, [w:] FilmPolski.pl [dostęp 2024-09-20]