Pitoniakówka

Pitoniakówka – źródło wody mineralnej w mieście Szczawnica w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim. Znajduje się przy potoku Skotnickim, przy ulicy Skotnickiej[1].
Było to naturalnie wypływające źródło w odległości około 6 m po lewej stronie koryta potoku Skotnickiego. Ujął je w latach 30. XX wieku Jan Pitoniak, będący ówczesnym wójtem Szczawnicy i od jego nazwiska pochodzi nazwa źródła. W 1954 r. w dnie studni ze źródłem wykonano odwiertna głębokość 14,4 m, wskutek czego dostano się do silniej zmineralizowanej wody. Miała być przeznaczona do butelkowania i kuracji pitnej, zmieniono jednak decyzję i dzisiaj jest ogólnie dostępna (w sezonie letnim)[2]. Nad źródłem wybudowano budynek, obok są ławki i mały parking[2].
Woda „Pitoniakówka” ma własności lecznicze wykorzystywane przy leczeniu nerwic, otyłości oraz nieżytów górnych dróg oddechowych i oskrzeli[3]. Jest jednym z wielu źródeł mineralnych, dzięki którym Szczawnica stała się uzdrowiskiem. Pozostałe to: Szymon, Jan, Józef, Józefina, Wanda, Stefan i Helena[4].
Skład wody[3]
- mineralizacja – 0,314%
- składniki gazowe – dwutlenek węgla CO2 – 1181 mg/l
- składniki mineralne zdysocjonowane
- kation wapniowy Ca2+ – 84,7 mg/l
- kation magnezowy Mg2+ – 61,2 mg/l
- potasowy K+ – 17,4 mg/l
- kation wapniowy Ca2+ – 147,9 mg/l
- sodowy Na+ – 690,0 mg/l
- litowy Li− – 1,2 mg/l
- strontowy Sr2+ – 1,3 mg/l
- żelazowy Fe2+ – 3,9 mg/l
- kation amonowy NH4+ – 5,5 mg/l
- anion wodorowęglanowy HCO3− – 1647,0 mg/l
- anion siarczanowy SO2− – 27,2 mg/l
- anion chlorkowy Cl− – 507,0 mg/l
- anion bromkowy Br− – 2,8 mg/l
- anion jodkowy J− – 0,7 mg/l
- anion fluorkowy F− – 0,3 mg/l
- składniki mineralne niezdysocjonowane:
- kwas metakrzemowy H2SiO3 – 40,3 mg/l
- kwas metaborowy HBO2 – 75,1 mg/l[3].
Przypisy
- ↑ Geoportal. Mapa lotnicza [online] [dostęp 2025-06-26].
- 1 2 Barbara Alina Węglarz, Spacerkiem po starej Szczawnicy i Rusi Szlachtowskiej, Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2011, s. 90, ISBN 978-83-62460-17-5.
- 1 2 3 Naturalna woda lecznicza „Pitoniakówka” [online], Uzdrowisko Szczawnica [dostęp 2025-06-24].
- ↑ Program ochrony środowiska dla miasta i gminy Szczawnica na lata 2019–2022 z perspektywą na lata 2023–2026, szczawnica.pl, Szczawnica 2019 [dostęp 2025-06-25] (pol.).