Plamica ponura
 | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
plamica ponura |
| Nazwa systematyczna | |
| Arthonia vinosa Leight. Ann. Mag. nat. Hist., Ser. 2 18: 331 (1856) | |
Plamica ponura (Arthonia vinosa Leight.) – gatunek grzybów z rodziny plamicowatych (Arthoniaceae)[1]. Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do porostów[2].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Arthonia, Arthoniaceae, Arthoniales, Arthoniomycetidae, Arthoniomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].
Po raz pierwszy opisał go w 1856 r. William Allport Leighton, nadając mu nazwę Arthonia vinosa. Jest to aktualna nazwa zatwierdzona przez Index Fungorum[1]. Nazwę polską podaje praca „Lichenes of Poland. A fifth annotated checklist”[2].
- Coniangium vinosum (Leight.) A. Massal. 1860
- Coniangium luridum f. vinosum (Leight.) Arnold 1884
- Arthonia lurida f. vinosa (Leight.) Zahlbr. 1922
- Arthonia pineti Körb. 1855
- Arthonia vinosa var. pineti (Körb.) Leight. 1871
- Lecidea emphysa Stirt. 1874
Charakterystyka
- Morfologia
Plecha skorupkowata, cienka. Powierzchnia biała do jasnobrązowej, czasami pomarańczowo-żółta lub różowa. Apotecjum o średnicy od 0,2 do 0,6 milimetrów, zaokrąglone, wypukłe, pomarańczowo-czerwono lub pomarańczowo-brązowe do brązowo-czarnego. Hymenium o wysokości od 30 do 60 mikrometrów. Askospora o rozmiarach 11–15 × 4–5 µm[4][5].
Występowanie i siedlisko
Jest gatunkiem szeroko rozpowszechnionym w Europie i Ameryce Północnej. Najwięcej jego stanowisk w Europie podano w Wielkiej Brytanii i Irlandii. W Azji jego stanowiska podano w Rosji, Syrii i Turcji. W Afryce stanowiska podano w RPA. W Ameryce Północnej występuje w USA i Kanadzie. W Ameryce Południowej w Chile i w Argentynie. Występuje także w Australii i Nowej Zelandii[6]. W Polsce znanych jest wiele jego stanowisk[6][2].
W Polsce rejestrowany jest na korze drzew (jodła Abies, klon Acer, olsza Alnus, brzoza Betula, grab Carpinus, leszczyna Corylus, buk Fagus, jesion Fraxinus, świerk Picea, dąb Quercus, wierzba Salix, lipa Tilia, wiąz Ulmus)[2]. Jest to porost nadrzewny (epifityczny)[5].
Przypisy
- 1 2 3 Index Fungorum – Names Record [online], www.indexfungorum.org [dostęp 2025-11-27].
- 1 2 3 4 Wiesław Fałtynowicz i inni, Lichens of Poland. A fifth annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2024, s. 46–47, ISBN 978-83-62975-47-1 (ang.).
- ↑ Species Fungorum – GSD Species [online], www.speciesfungorum.org [dostęp 2025-11-27].
- ↑ Arthonia vinosa | The British Lichen Society [online], britishlichensociety.org.uk [dostęp 2025-11-27] (ang.).
- 1 2 P.L. Nimis, M. Conti & S. Martellos, Arthonia vinosa Leight. [online], italic.units.it [dostęp 2025-11-27].
- 1 2 Występowanie Arthonia vinosa na świecie (mapa) [online], www.gbif.org [dostęp 2025-11-27] (ang.).