Plamiec jasny

Plamiec jasny, plamica jasna^[1] (Arthothelium ruanum (A. Massal.) Körb.) – gatunek grzybów z rodziny plamicowatych (Arthoniaceae)^[2]. Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do porostów^[1].

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Arthothelium, Arthoniaceae, Arthoniales, Arthoniomycetidae, Arthoniomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi^[2].

Po raz pierwszy opisał go w 1852 r. Abramo Bartolommeo Massalongo, nadając mu nazwę Arthonia ruana. Obecną, uznaną przez Index Fungorum, nazwę nadał mu w 1861 r. Gustav Wilhelm Körber, przenosząc go do rodzaju Arthothelium. Nazwę polską podaje praca „Lichenes of Poland. A fifth annotated checklist” dla synonimu Arthonia ruana^[1].

Synonimy nazwy naukowej^[3]:

Morfologia

Plecha skorupkowata, koloru kremowo-białego, jasnoszarego, brązowo-szarego lub oliwkowo-szarego do żółtawo-szarej, gładka, cienka. Apotecjum o średnicy od 0,5 do 2 mm i o wysokości od 70 do 100 µm, o kształcie zaokrąglonej lub niereguralnej gwiazdy, ma kolor czarny. Hymenium o wysokości od 35 do 50 µm, bezbarwne lub jasnobrązowe. Parafyzoidy liczne, spójne, proste lub lekko rozgałęzione, o grubości od 1 do 1,5 µm. Hypotecjum o wysokości od 10 do 50 µm, o barwie ciemnoczerwono-brązowej. Worki 8-zarodnikowe, maczugowate. Askospory o średnicy 15–26 × 7–11 µm, 4 lub 9 przegrodowe, jasnobrązowe, o kształcie jajowatym lub elipsoidalnym. Pyknidium półkoliste, brązowe lub czarne. Konidium pałeczkowate, o rozmiarach 4–6,5 × 1–1,5 µm^[4][5].

Występuje w Europie, Ameryce Północnej (głównia wschodnia część, ale także północne-zachodnie wybrzeże Pacyfiku), Azja (Korea Południowa, Wietnam, Tajwan i Tajlandia)^[6]. W Polsce znanych jest wiele jego stanowisk^[1][7].

W Polsce rejestrowany jest na korze drzew (jodła Abies, klon Acer, olsza Alnus, brzoza Betula, grab Carpinus, leszczyna Corylus, buk Fagus, kruszyna Frangula, jesion Fraxinus, czeremcha Padus, topola Populus, dąb Quercus, wierzba Salix, jarząb Sorbus, lipa Tilia, wiąz Ulmus)^[1]. Jest to porost nadrzewny (epifityczny)^[6]. Preferuje siedliska zacienione^[1][6], głównie w pobliżu strumyków^[6].