Plan puławski

Plan puławski – polityczna koncepcja narodowa opracowana w 1805 przez księcia Adama Jerzego Czartoryskiego, przewidująca zmianę układu sił w Europie Środkowej w wyniku działań zbrojnych przeciwko Prusom^[1].

Plan zakładał współdziałanie Rosji i Austrii w wojnie przeciwko Prusom, zajęcie ich terytoriów oraz odbudowę państwa polskiego po ewentualnym przekazaniu Galicji przez Austrię w zamian za inne nabytki terytorialne^[1].

Koncepcja, oparta na założeniu jedności słowiańskiego pochodzenia Polaków i Rosjan, zakładała odrodzenie państwa polskiego jako jednego z członów federacji narodów słowiańskich pod przewodnictwem Petersburga. Silnie akcentowała nieuchronność wojny Rosji i Prus, co miało przynieść wyzwolenie zaboru pruskiego i przyłączenie go do odrodzonej państwowości polskiej^[1].

Szczegóły planu książę wyłożył carowi Rosji Aleksandrowi I w 1805 roku podczas jego pobytu w Puławach, siedzibie rodu Czartoryskich. Koncepcję tę car odrzucił jako nierealną i niemożliwą do spełnienia, a wkrótce zawarł sojusz z pruskim królem Fryderykiem Wilhelmem III^[1].