Plan transportowy

Plan transportowy – plan zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego opracowany przez organizatora publicznego transportu zbiorowego^[1].

Plan taki opracowuje organizator przewozów mających charakter użyteczności publicznej (gmina, związek gminny, powiat, związek powiatów, województwo, minister właściwy do spraw transportu)^[2].

Plan transportowy określa w szczególności^[2]:

• sieć komunikacyjną, na której jest planowane wykonywanie przewozów o charakterze użyteczności publicznej;
• ocenę i prognozy potrzeb przewozowych;
• przewidywane finansowanie usług przewozowych;
• preferencje dotyczące wyboru rodzaju środków transportu;
• zasady organizacji rynku przewozów;
• pożądany standard usług przewozowych w przewozach o charakterze użyteczności publicznej;
• przewidywany sposób organizowania systemu informacji dla pasażera.

Plany transportowe muszą opracować m.in. gminy o liczbie mieszkańców co najmniej 50 tys., powiaty o liczbie mieszkańców co najmniej 80 tys., województwa oraz minister odpowiedzialny za sprawy transportu (w przypadku przewozów międzywojewódzkich i międzynarodowych w transporcie kolejowym)^[3].

W zależności od sytuacji w danej jednostce samorządowej, plan transportowy powinien uwzględniać również kwestie transportu kolejowego (zarówno towarowego, jak i pasażerskiego)^[3].

Plan transportowy uchwalony przez odpowiednie organy jednostek samorządu terytorialnego staje się aktem prawa miejscowego^[3].

Plan transportowy ma kluczowy wpływ na każdy aspekt publicznego transportu zbiorowego w obszarze właściwości organizatora, od jego organizacji przez funkcjonowanie aż po finansowanie^[3]. Jest on głównym warunkiem uruchomienia przewozów użyteczności publicznej, a brak takiego planu uniemożliwia zawarcie umowy z operatorem na prowadzenie tych przewozów^[3]. Plan transportowy stanowi podstawę organizacji transportu publicznego, ustalając m.in. zasady funkcjonowania rynku przewozów^[3]. Należy określić w nim, ilu operatorów ma działać na danym rynku i w jaki sposób będą oni wybierani^[3]. Warto zaznaczyć, że w dotychczasowej praktyce realizacja tego obowiązku ogranicza się do opisu istniejącego stanu (kto jest operatorem i na jakiej podstawie wykonuje przewozy) i nie zawiera informacji na temat przyszłych postępowań związanych z wyłonieniem operatora^[3].

Plan jest dokumentem odzwierciedlającym aktualną sytuację społeczną i gospodarczą obszaru objętego przez organizatora^[3]. Prezentuje on potrzeby dotyczące publicznego transportu zbiorowego, które są w dużej mierze kształtowane przez czynniki ekonomiczne i społeczne^[3]. Ponadto, jako dokument perspektywiczny, plan musi odpowiadać na oczekiwania mieszkańców, szczególnie w zakresie zapewnienia powszechnej dostępności^[3]. W ten sposób może on być odzwierciedleniem mobilności społeczeństwa oraz narzędziem kształtowania pożądanych postaw społecznych poprzez proponowanie innowacyjnych i przyjaznych dla środowiska rozwiązań^[3].