Planiplax

	Planiplax
	Muttkowski, 1910
	; Planiplax erythropyga
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Podgromada	uskrzydlone
Rząd	ważki
Infrarząd	ważki różnoskrzydłe
Nadrodzina	Libelluloidea
Rodzina	ważkowate
Podrodzina	Leucorrhiniinae
Rodzaj	Planiplax
	Typ nomenklatoryczny
	Platyplax erythropyga Karsch, 1891
Synonimy
	Platyplax Karsch, 1891;
	Platyplax Karsch, 1891;
Gatunki
	5 gatunków – zobacz opis w tekście
	5 gatunków – zobacz opis w tekście

Planiplax – rodzaj ważek z rodziny ważkowatych (Libellulidae)^[1].

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Północnej i Południowej – od skrajnego południa USA (Teksas) przez Meksyk i Amerykę Centralną na południe po Peru, Boliwię, południową Brazylię, Urugwaj i północno-wschodnią Argentynę, także w Trynidadzie i Tobago^[4].

Systematyka

Rodzaj ten wprowadził w 1891 roku niemiecki entomolog i arachnolog Ferdinand Karsch dla nowo opisanego przez siebie gatunku Platyplax erythropyga^[2]. Jednak nazwa Platyplax, jaką autor nadał rodzajowi, okazała się już zajęta przez rodzaj pluskwiaków opisany w 1860 roku^[3]. W tej sytuacji w 1910 roku amerykański entomolog Richard Anthony Muttkowski zmienił nazwę rodzaju ważek na Planiplax^[3]^[5]. Obecnie do rodzaju zaliczanych jest pięć gatunków^[1].

Etymologia

Planiplax: łac. planus „płaski, równy, prosty”^[6]^[7]; gr. πλάξ plax „coś płaskiego i szerokiego”^[6]^[8].
Platyplax: gr. πλατύς platys „płaski, równy”^[6]^[7].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki^[1]:

Planiplax arachne Ris, 1912
Planiplax erythropyga (Karsch, 1891)
Planiplax machadoi Santos, 1949
Planiplax phoenicura Ris, 1912
Planiplax sanguiniventris (Calvert, 1907)

Uwagi

↑ Nazwa zajęta przez Platyplax Fieber, 1860 (Hemiptera)^[3].

Przypisy

1 2 3 4 5 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-09-24] (ang.).
1 2 3 F.F. Karsch F.F., Zwei neue südamerikanische Libelluliden, „Entomologische Nachrichten”, 17 (17), Berlin 1891, s. 268 (niem.).
1 2 3 Henrik Steinmann: World Catalogue of Odonata Vol. II Anisoptera. Nowy Jork, Berlin: Walter de Gruyter, 1997, s. 371, seria: Animal Kingdom: A Compilation and Characterization of Recent Animal Groups.
↑ wynik wyszukiwania: Planiplax, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2025-09-24] (ang.).
↑ R.A.R.A. Muttkowski R.A.R.A., Catalog of the Odonta of North America, „Bulletin of the Public Museum of the City of Milwaukee”, 1 (1), 1910, s. 169 (ang.).
1 2 3 HeinrichH. Fliedner HeinrichH., The scientific names of Ris’ odonate taxa, „International Dragonfly Fund Report. Journal of the International Dragonfly Fund”, 155, International Dragonfly Fund (IDF), 2021, s. 115 [zarchiwizowane z adresu 2025-08-28] (ang.).
1 2 Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 200, OCLC 11069271 (ang.).
↑ Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 199, OCLC 11069271 (ang.).

[4] Nazwa zajęta przez Platyplax Fieber, 1860 (Hemiptera)^[3].

[wol-1] 1 2 3 4 5 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-09-24] (ang.).

[Karsch-2] 1 2 3 F.F. Karsch F.F., Zwei neue südamerikanische Libelluliden, „Entomologische Nachrichten”, 17 (17), Berlin 1891, s. 268 (niem.).

[Steinmann-3] 1 2 3 Henrik Steinmann: World Catalogue of Odonata Vol. II Anisoptera. Nowy Jork, Berlin: Walter de Gruyter, 1997, s. 371, seria: Animal Kingdom: A Compilation and Characterization of Recent Animal Groups.

[iucn-5] wynik wyszukiwania: Planiplax, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2025-09-24] (ang.).

[Muttkowski-6] R.A.R.A. Muttkowski R.A.R.A., Catalog of the Odonta of North America, „Bulletin of the Public Museum of the City of Milwaukee”, 1 (1), 1910, s. 169 (ang.).

[idf-7] 1 2 3 HeinrichH. Fliedner HeinrichH., The scientific names of Ris’ odonate taxa, „International Dragonfly Fund Report. Journal of the International Dragonfly Fund”, 155, International Dragonfly Fund (IDF), 2021, s. 115 [zarchiwizowane z adresu 2025-08-28] (ang.).

[Jaeger-8] 1 2 Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 200, OCLC 11069271 (ang.).

[Jaeger2-9] Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 199, OCLC 11069271 (ang.).

[1]

[2]

[a]

[4]

[3]

[5]

[6]

[7]

[8]