Pleiostachya

Pleiostachya
Ilustracja
Pleiostachya pruinosa
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

liliopodobne (≡ jednoliścienne)

Rząd

imbirowce

Rodzina

marantowate

Rodzaj

Pleiostachya

Nazwa systematyczna
Pleiostachya K. M. Schumann
Engler, Pflanzenr. IV. 48: 164 (1902)[3]
Typ nomenklatoryczny

Pleiostachya pruinosa (Regel) K.Schum.[4]

Kwiatostany Pleiostachya pruinosa

Pleiostachya K.Schum. − rodzaj roślin z rodziny marantowatych. Należą do niego trzy gatunki występujące w Ameryce od południowo-wschodniego Meksyku przez Belize, Gwatemalę, Honduras, Salwador, Nikaraguę, Kostarykę, Panamę do Ekwadoru i Kolumbii[3].

Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od greckich słów πλειός (pleios – wiele) i στάχυς (stachys – kłos)[5].

Morfologia

Pokrój
Wieloletnie rośliny zielne, o wysokości (0,9–)1,1–2,6 metra[6].
Pędy
Łodyga ulistniona, nierozgałęziona[6].
Liście
Kilka liści odziomkowych i 1–2 łodygowe[6]. Liście położone w dwóch rzędach[7]. Ogonek liściowy często z wypukłym grzbietem w miejscu połączenia z pochwą i trójkątnym, zielonym, nagim obszarem przylegającym do wierzchołka pochwy[6]. Poduszeczka liściowa purpurowa, z grubym pierścieniem u nasady lub ukośnym grzbietem[6]. Blaszka liściowa jajowata[7], jajowato-podługowata do eliptycznej, ciemnozielona, po spodniej stronie czerwonawopurpurowa lub zabarwiona czerwonawopurpurowo, z wierzchołkiem przesuniętym na jedną stronę, z nerwem głównym gwałtownie zakrzywiającym się na bok (rzadko centralnym)[6].
Kwiaty
Zebrane w szczytowe i kątowe, bocznie spłaszczone kwiatostany[6], wąskojajowato-eliptyczne, o szerokości około 2 cm[7], pokryte woskowym nalotem[7], wyrastające po kilka na pędzie[6]. Podsadki ściśle zachodzące na siebie, podłużnie fałdowane, sztywne, trwałe, wspierające 2–5 par kwiatów[6]. Dodatkowo każda para kwiatów wsparta jest dwiema podsadkami[6]. Kwiaty w parach siedzące[6]. Listki zewnętrznego okółka okwiatu błoniaste, przejrzyste do przeświecających. Okwiat bladożółty[7]. Listki wewnętrznego okółka zrośnięte w rurkę na długości 23–35 mm, ponad dziesięć razy dłuższą niż szeroką[6]. Jeden zewnętrzny prątniczek[6] purpurowy[7]. Zalążnia z dwiema komorami płonnymi i jedną płodną, zawierającą jeden zalążek[6].
Owoce
Torebki z jednym ciemnobrązowym do czarnego nasionem z białą osnówką[6].

Ekologia

Rozwój
Pomimo kolorowych kwiatów, które wytwarzają nektar i są odwiedzane przez pszczoły, gatunki te są głównie samopylne. Pyłek jest obecny na znamieniu przed otwarciem kwiatu[6].
Siedlisko
Tropikalne lasy zalewowe i bagienne, stare lasy wtórne[7].
Interakcje międzygatunkowe
Na roślinach żeruje bentewi krasnociemieniowy[8].
Jest rośliną żywicielską dla stonkowatych z gatunków Cephaloleia fenestrata, C. trivittata, C. belti[8].

Systematyka

Pozycja systematyczna
Rodzaj z rodziny marantowatych (Marantaceae) z rzędu imbirowców (Zingiberales)[2].
Wykaz gatunków[3]
  • Pleiostachya leiostachya (Donn.Sm.) Hammel
  • Pleiostachya pittieri Rowlee ex Standl.
  • Pleiostachya pruinosa (Regel) K.Schum.

Zastosowanie

Używane jako rośliny ozdobne, ich kwiatostany są wykorzystywane w kwiaciarstwie[6]. Liście używane są do zawijania[6].

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. 1 2 Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2023-09-17] (ang.).
  3. 1 2 3 Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2026-07-30]. (ang.).
  4. ↑ Farr E. R., Zijlstra G. (ed.): Index Nominum Genericorum (Plantarum). Smithsonian Institution, 1996–. [dostęp 2023-11-18]. (ang.).
  5. ↑ Umberto Quattrocchi: CRC World Dictionary of Plant Names. T. 3: M–Q. CRC Press, 2000, s. 2108. ISBN 0-8493-2677-X. (ang.).
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Hammel B.E., Grayum M.H., Herrera C. i Zamora N. (red.): Manual de plantas de Costa Rica. T. 2: Agavaceae-Musaceae. St. Louis: Missouri Botanical Garden Press, 2003, s. 661. ISBN 1-930723-22-9.
  7. 1 2 3 4 5 6 7 Barry E. Hannel. The Vascular Flora of La Selva Biological Station, Costa Rica. „Selbyana”. 9, s. 234–242, 1986.
  8. 1 2 Jorrit H. Poelen, James D. Simons, Chris J. Mungall. Global Biotic Interactions: An open infrastructure to share and analyze species-interaction datasets. „Ecological Informatics”, 2014. DOI: 10.1016/j.ecoinf.2014.08.005..