Plemiona lechickie

Rozlokowanie ludności posługującej się językami lechickimi w IX i X wieku na planie współczesnych granic.

     Dialekty zachodniolechickie †

     Dialekty środkowolechickie

     Dialekty wschodniolechickie

Plemiona lechickie (też: Ludy lechickie, Ludność lechicka lub Lechici[1][2]) – grupa północnej ludności zachodniosłowiańskiej posługującej się językami lechickimi[3]. Trzecia obok innych grup użytkowników języków zachodniosłowiańskich, takich jak czesko-słowackich zamieszkujących tereny na południe od linii Sudetów i Karpat (tzw. plemiona czesko-słowackie), oraz łużyckich zamieszkujących tereny na południe od linii rzek Haweli, Sprewy, Odry i Bobru (tzw. plemiona łużyckie).

Termin nawiązuje do ruskiej nazwy plemion zachodniosłowańskich lub polskich (Lachy[a]), i być może do legendy o Lechu[1][2].

Do grupy plemion lechickich należą: m.in. Polanie, Wiślanie, Mazowszanie, Pomorzanie, Ślężanie i Połabianie.

Pod koniec X wieku państwo pierwszych Piastów objęło swym zasięgiem obszar niemal wszystkich plemion lechickich[b], poza tymi osiadłymi w dorzeczu Łaby[c][5][6][7].

Według Powieści minionych lat Nestora, ludność lechicka (lędzińska) miała być masowo wysiedlona z terenów Grodów Czerwieńskich i przesiedlona nad rzekę Roś po ponownym zajęciu tych ziem przez Ruś Kijowską w 1031 roku[8].

Zobacz też

Uwagi

  1. ↑ Która wywodzi się prawdopodobnie od lechickiego plemienia Lędzian[4].
  2. ↑ Zamieszkałych na obwodzie wodnym, tworzonym przez koryta rzek Odry i Wisły (np. Polan, Pomorzan, Goplan, Dziadoszan, Ślężan, Wiślan, Mazowszan i Lędzian)[5][6][7].
  3. ↑ Prawdopodobnie ze względu na brak lewobrzeżnych dopływów na odcinku środkowym i dolnym rzeki Odry, które poskutkowały słabą komunikacją z obszarem Połabia, lepsze widoki ekspansji otwierały się przed Piastami u plemion wschodniolechickich[5][6].

Przypisy

  1. 1 2 Lechici, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2024-08-27].
  2. 1 2 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Lechita [w:] Wielki słownik języka polskiego (wsjp.pl) [online], Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk [dostęp 2026-04-08].
  3. ↑ lechickie języki, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-02-12].
  4. ↑ Nabywaniec 1995 ↓, s. 88.
  5. 1 2 3 Krajniak 2014 ↓, s. 24.
  6. 1 2 3 Łowmiański 1976 ↓, s. 105.
  7. 1 2 Urban 1966 ↓, s. 16.
  8. ↑ Nabywaniec 1995 ↓, s. 89.

Bibliografia