Plesiodema pinetella
| Plesiodema pinetella | |||
| (Zetterstedt, 1828) | |||
 Imago | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Gromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Infrarząd |
Cimicomorpha | ||
| Nadrodzina | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Plemię |
Phylini | ||
| Rodzaj |
Plesiodema | ||
| Gatunek |
Plesiodema pinetella | ||
| Synonimy | |||
| |||
Plesiodema pinetella – gatunek pluskwiaka z podrzędu różnoskrzydłych, rodziny tasznikowatych i podrodziny Phylinae. Zamieszkuje Palearktykę. Żeruje na drzewach iglastych.
Taksonomia
Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1828 roku przez Johana Wilhelma Zetterstedta pod nazwą Phytocoris pinetella. Miejscem typowym jest Bossekop w norweskiej gminie Alta[1][2]. W 1875 roku Odo Reuter umieścił go w nowym, monotypowym wówczas rodzaju Plesiodema[3].
Morfologia
Pluskwiak o wyraźnie zaznaczonym dymorfizmie płciowym. Samice osiągają od 2,6 do 2,9 mm długości ciała, głowę mają brązową do ciemnobrązowej z ciemieniem dwukrotnie szerszym niż średnica oka i jasnobrązowymi czułkami, przedplecze brązowe do ciemnobrązowego i tarczkę podobnie ubarwioną, ale często na szczycie rozjaśnioną, a półpokrywy zwykle wyraźnie jaśniejsze. Samce osiągają od 3 do 3,5 mm długości ciała, głowę mają jaśniej brązową z ciemieniem 1,4 raza szerszym niż średnica oka i przyciemnionymi czułkami, przedplecze i tarczkę jaśniejsze niż u samicy, a półpokrywy ciemniejsze niż u płci przeciwnej i z kontrastowo rozjaśnioną nasadą klinika. Rozprostowana ku tyłowi kłujka osiąga biodra ostatniej pary[4]. Odnóża są żółtobrązowe[5]. Zakrywka jest jasnoszara do ciemnoszarej z jaśniejszym wzorem. Genitalia samca cechują się dość małymi paramerami i zaokrąglonym szczytem narządu kopulacyjnego[4].
Ekologia i występowanie
Owad ten zasiedla iglaste lasy, zadrzewienia i nasadzenia, także pojedyncze[5]. Zarówno larwy, jak i owady dorosłe są fitofagami drzewa iglastych, najczęściej znajdowanymi na świerkach, sosnach i jodłach[4]. Osobniki dorosłe obserwuje się od maja do sierpnia[5], głównie w czerwcu i lipcu. Na świat przychodzi jedno pokolenie rocznie. Jaja są stadium zimującym[4]
Gatunek palearktyczny. W Europie znany jest z Hiszpanii, Irlandii, Wielkiej Brytanii, Francji, Belgii, Holandii, Luksemburga, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Szwecji, Norwegii, Finlandii, Estonii, Łotwy, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Białorusi, Ukrainy, Rumunii, Bułgarii, Serbii, Czarnogóry, Grecji oraz europejskiej części Rosji. W Afryce notowany jest z Algierii i Tunezji. W Azji podawany jest z anatolijskiej części Turcji, syberyjskiej i dalekowschodniej części Rosji, Mongolii[6].
W Polsce jest jedynym przedstawicielem rodzaju i owadem rzadko spotykanym[4], podawanym z rozproszonych stanowisk na terenie całego kraju[7].
Przypisy
- ↑ Berend Aukema (red.): Plesiodema pinetella (Zetterstedt, 1828) – Taxonomy and synonyms. [w:] Catalogue of Palearctic Heteroptera [on-line]. Naturalis Biodiversity Center. [dostęp 2025-12-17].
- ↑ J.W. Zetterstedt: Fauna Insectorum Lapponica 1. Hammone: Schulz, 1828, s. 494.
- ↑ O.M. Reuter. Hemiptera Gymnocerata Scandinaviae et Fenniae disposuit et descripsit. Pars I. Cimicidae (Capsina). „Acta Societatis pro Fauna et Flora Fennica”. 1 (1), s. 1-206, 1875.
- 1 2 3 4 5 Jacek Gorczyca, Aleksander Herczek: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XVIII, zeszyt 6b: Tasznikowate, Phylinae. Toruń: Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 2004, s. 69.
- 1 2 3 Plesiodema pinetella. [w:] Insektarium.net [on-line]. [dostęp 2025-12-17].
- ↑ Berend Aukema (red.): Plesiodema pinetella (Zetterstedt, 1828) – Distribution. [w:] Catalogue of Palearctic Heteroptera [on-line]. Naturalis Biodiversity Center. [dostęp 2025-12-17].
- ↑ Grzegorz Gierlasiński, Artur Taszakowski: Plesiodema pinetella. [w:] Pluskwiaki różnoskrzydłe (Hemiptera: Heteroptera) Polski [on-line]. [dostęp 2025-12-17].