Pluskwa domowa
| Cimex lectularius[1] | |
| Linnaeus, 1758 | |
 | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Gromada | |
| Podgromada | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
Cimex |
| Gatunek |
pluskwa domowa |
Pluskwa domowa (Cimex lectularius) – gatunek owada należący do podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych, rodziny pluskwowatych. Żywi się krwią zwierząt ciepłokrwistych, głównie człowieka. Była prawie wytępiona w krajach rozwiniętych (z użyciem DDT), ale współcześnie obserwowany jest jej powrót. Potrafi być uciążliwa w warunkach domowych, często poprzez aktywność nocą w łóżkach.
Budowa
Osobnik jest niewielki, około 4–6 mm długości, i około 3 mm szerokości. Posiada czerwonobrunatne, silnie spłaszczone, owalne ciało zwężające się ku przodowi. Gnieździ się w pomieszczeniach, najczęściej w meblach tapicerowanych, pod boazerią lub tapetami. Jest pasożytem, posiada narządy gębowe typu kłująco-ssącego, żywi się krwią ssaków (w tym człowieka).
Małe oczy służą pluskwie głównie do sprawdzania, czy jest już wystarczająco ciemno, aby wyruszyć na poszukiwanie ofiary.
Stopy
Każda stopa wyposażona jest w dwa małe haczyki. Dzięki nim pluskwa może utrzymywać się i wspinać po nierównych powierzchniach.
Podobny do igły aparat gębowy jest chroniony twardą okrywą. Kiedy owad nie je, chowa ssawkę pod ciałem
Kiedy pluskwa szuka pożywienia, jej odwłok jest brązowy i pomarszczony. W czasie jedzenia odwłok staje się rozdęty i purpurowy od krwi, którą się odżywia.
Dzięki wrażliwym czułkom owad łatwo wykrywa zapach lub ciepło ciała ofiary.
Zachowanie
Samica pluskwy domowej składa do kilku jaj dziennie czyli w około 250-500 jaj w ciągu całego życia. Z jaj po około tygodniu wykluwają się nimfy[2][3]. Okres rozwoju od jaja do dojrzałej pluskwy w temperaturze pokojowej trwa około 1-2 miesiące.
Dorosłe pluskwy pobierają krew co kilka dni, ale w przypadku braku żywiciela mogą przeżyć kilka miesięcy[2][4]. Pluskwy potrafią także poddać się hibernacji, gdy przez okres dłuższy niż 3 miesiące nie mogą znaleźć żywiciela.
Środowisko
Owady żyją w środowisku ludzkim. Najczęściej można je spotkać w spojeniach łóżek, tapczanów, w szczelinach ścian i mebli, pod ramami obrazów i za tapetami[2][3][4].
Wykrywanie i zwalczanie
Pluskwa w dolnej partii ciała ma gruczoł, który produkuje oleisty płyn, kiedy owad jest zaniepokojony. Jego woń jest podobna do zapachu wegetującej kolendry siewnej[5] lub gnijących malin. Może on pomóc w rozpoznaniu, czy dom jest zasiedlony przez pluskwy.
Profilaktycznie należy często przeglądać łóżka, tapczany, materace, szafy, obrazy oraz brudne, niedostępne miejsca. Dodatkowo dokładnie zasklepić wszelkie szczeliny i otwory w ścianach. Zwalczanie pluskiew następuje poprzez wymrażanie ich suchym lodem o temperaturze –78 °C, lub za pomocą „gotowania” owadów gorącym powietrzem o temperaturze powyżej 65 stopni Celsjusza. Innym sposobem jest użycie zamgławiacza ULV. Jest to generator zimnej mgły, który wytwarza mikroskopijne krople (ok. 20 µm). Dzięki temu preparat biobójczy (rozcieńczony z wodą) może wniknąć w najmniejsze szczeliny, w których kryją się pluskwy. Istnieją także gazowe metody zwalczania pluskwy domowej, jednak nie we wszystkich sytuacjach są one zalecane lub możliwe do spełnienia ze względu na głębokie przesiąkanie gazu przez materiały oraz przez jego długie utrzymywanie się[6]. W celu zminimalizowania nawrotu pluskiew zaleca się stosowanie łączonej metody dezynsekcji, wykorzystującej środki chemiczne i niechemiczne (ang. IPM – Integrated Pest Management)[2][7]
Do ziół którym przypisuje się skuteczne działanie przeciw pluskwom należy tasznik pospolity[8].
Przypisy
- ↑ Cimex lectularius, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- 1 2 3 4 Radosław Gajewicz, Pluskwa domowa (łóżkowa) [online], 10 września 2024 [dostęp 2026-07-08] (pol.).
- 1 2 Bed Bugs [online], Entomology | University of Kentucky [dostęp 2026-07-08] (ang.).
- 1 2 CDC, About Bed Bugs [online], Centers for Disease Control and Prevention, 19 maja 2026 [dostęp 2026-07-08] (ang.).
- ↑ Andrzej Połozowski: Cimex lectularius – pluskwa domowa. [dostęp 2012-09-04].
- ↑ Marcin Zacharenko: Pluskwa domowa. Zwalczanie pluskiew. carsekt.pl. [dostęp 2017-08-31].
- ↑ OCSPP US EPA, Controlling Bed Bugs Using Integrated Pest Management (IPM) [online], Environmental Protection Agency, 7 marca 2013 [dostęp 2026-07-08] (ang.).
- ↑ Jakub Mowszowicz: Dziko rosnące rośliny użytkowe. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1990, s. 150. ISBN 83-02-04160-2.
Bibliografia
- M. Schommer, Cimex lectularius [online], (On-line) Animal Diversitety Web, 2000 [dostęp 2010-07-29] (ang.).