Podosphaera

Mąkówka
Ilustracja
Podosphaera macularis
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

workowce

Klasa

patyczniaki

Rząd

tocznikowce

Rodzina

mączniakowate

Rodzaj

mąkówka

Nazwa systematyczna
Podosphaera Kunze
Mykologische Hefte (Leipzig) 2: 111 (1823)
Typ nomenklatoryczny

Podosphaera myrtillina Kunze 1823

Grzybnia Podosphaera fusca na liściach cukinii
Podosphaera pannosa

Podosphaera Kunze (mąkówka) – rodzaj grzybów z rodziny mączniakowatych (Erysiphaceae). Należy do niego kilkadziesiąt gatunków. Są to grzyby mikroskopijne. Wiele z nich jest szeroko rozprzestrzenionych na świecie. Są pasożytami bezwzględnymi roślin dwuliściennych, głównie należących do rodzin różowate (Rosaceae) i wrzosowatych (Ericaceae). Powodują u nich choroby zwane mączniakami prawdziwymi. Gatunki porażające rośliny uprawne przynoszą duże straty gospodarcze[1].

Systematyka

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Erysiphaceae, Helotiales, Leotiomycetidae, Leotiomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[2].

Rodzaj Podosphaera utworzył Gustav Kunze w 1823 r. Gatunkiem typowym jest Podosphaera myrtillina Kunze 1823[2]. Polską nazwę rodzaju nadała w 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego[3]. Synonimy[4]:

  • Albigo Ehrh. ex Steud.,
  • Desetangsia Nieuwl.,
  • Kokkalera Ponnappa,
  • Leucothallia Trevis.,
  • Sphaerotheca Lév.

Wiele gatunków zaliczanych obecnie do Podosphaera wcześniej należało do rodzajów Erysiphe lub Sphaerotheca.

Gatunki występujące w Polsce:

  • Podosphaera aphanis (Wallr.) U. Braun & S. Takam. 2000
  • Podosphaera balsaminae (Wallr.) U. Braun & S. Takam. 2000 – mąkówka niecierpka
  • Podosphaera clandestina (Wallr.) Lév. 1851
  • Podosphaera delphinii (P. Karst.) U. Braun & S. Takam. 2000
  • Podosphaera dipsacacearum (Tul. & C. Tul.) U. Braun & S. Takam. 2000
  • Podosphaera drabae (Juel) U. Braun & S. Takam. 2000
  • Podosphaera epilobii (Wallr.) de Bary 1870
  • Podosphaera euphorbiae (Castagne) U. Braun & S. Takam. 2000
  • Podosphaera ferruginea (Schltdl.) U. Braun & S. Takam. 2000
  • Podosphaera fugax (Penz. & Sacc.) U. Braun & S. Takam. 2000
  • Podosphaera fuliginea (Schltdl.) U. Braun & S. Takam. 2000
  • Podosphaera fusca (Fr.) U. Braun & Shishkoff 2000
  • Podosphaera helianthemi (L. Junell) U. Braun & S. Takam. 2000
  • Podosphaera lini (Zvetkov) U. Braun & S. Takam. 2000
  • Podosphaera leucotricha (Ellis & Everh.) E.S. Salmon 1900
  • Podosphaera macularis (Wallr.) U. Braun & S. Takam. 2000
  • Podosphaera mors-uvae (Schwein.) U. Braun & S. Takam. 2000
  • Podosphaera major (Juel) S. Blumer 1933
  • Podosphaera myrtillina Kunze 1823
  • Podosphaera pannosa (Wallr.) de Bary 1870
  • Podosphaera plantaginis (Castagne) U. Braun & S. Takam. 2000
  • Podosphaera polemonii (L. Junell) U. Braun & S. Takam. 2000
  • Podosphaera spiraeae (Sawada) U. Braun & S. Takam. 2000
  • Podosphaera tridactyla (Wallr.) de Bary 1870
  • Podosphaera volkartii (S. Blumer) U. Braun & S. Takam. 2000

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[5]. Wykaz gatunków podanych w polskim piśmiennictwie na podstawie dwóch opracowań. Jak zaznaczają ich autorzy jest to lista niepełna[1][6]. Nazwa polska według Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów[3].

Przypisy

  1. 1 2 Joanna Marcinkowska, Oznaczanie rodzajów grzybów sensu lato ważnych w fitopatologii, Warszawa: PWRiL, 2012, s. 101, ISBN 978-83-09-01048-7.
  2. 1 2 Index Fungorum [online] [dostęp 2020-12-09] (ang.).
  3. 1 2 Rekomendacja nr 6 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-05-28] (pol.).
  4. ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2016-11-04] (ang.).
  5. ↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2015-12-16] (ang.).
  6. ↑ Wiesław Mułenko, Tomasz Majewski, Małgorzata Ruszkiewicz-Michalska, Wstępna lista grzybów mikroskopijnych Polski, Kraków: W. Szafer. Institute of Botany, PAN, 2008, s. 141, ISBN 978-83-89648-75-4.