Poka-yoke

Standardowe złącze HDMI, przykład wykorzystania rozwiązania poka-yoke zapobiegającego popełnieniu błędu
Przykład poka-yoke ostrzegającego przed popełnieniem błędu

Poka-yoke[1] (jap. ポカヨケ[2], wym. [poka joke]; od poka – nieumyślny błąd, yokeru – unikać[3.1], ang. mistake proofing[1] lub error proofing[1]) – rozwiązanie (narzędzie) pomagające zapobiegać błędom lub ostrzegające przed popełnianiem błędów polegające na projektowaniu maszyn, produktów, procesów lub czynności w sposób uniemożliwiający lub utrudniający ich nieprawidłowe użycie (wykonanie).

Opis

Narzędzie to zostało spopularyzowane przez japońskiego inżyniera Shigeo Shingo w celu ograniczenia liczby wad jakościowych i docelowo – wyeliminowania kontroli jakości[4.1].

Wyróżnia się dwa typy poka-yoke: zapobiegające popełnianiu błędów i ostrzegające przed ich popełnieniem[5]. Mogą być one stosowane zarówno w projektowaniu produktów, jak i procesów[4.2][2], w wielu sektorach[6.1]. Wzmacniają autonomizację i Total Productive Maintenance[7].

Rozwiązania poka-yoke zmuszają do prawidłowego wykonywania operacji poprzez eliminowanie wyborów prowadzących do popełniania błędów[8], ograniczając dzięki temu liczbę błędów i pomyłek[9]. Umożliwiają zatrzymanie procesu w celu uniknięcia błędu lub ostrzegają o nieprawidłowościach, które mogą doprowadzić do błędów[10.1]. Zmniejszają wysiłek potrzebny do wykonywania niektórych czynności[9] i ograniczają obciążanie pracowników obowiązkiem sprawdzania czy np. niektóre operacje nie zostały pominięte w procesie, czy przez pomyłkę nie użyto błędnych części lub użyto ich w niewłaściwy sposób[11.1][7]. Pomagają zapobiegać przekształcaniu się błędów w wady jakościowe w produktach dostarczanych klientom, tym samym pozwalając unikać związanych z tym kosztów[6.2].

Punktem wyjścia do opracowania rozwiązań poka-yoke jest zrozumienie, w jaki sposób lub dlaczego dany błąd wystąpił[12]. Ich autorami są często pracownicy wykonujący daną pracę, wspierani przez przełożonych[10.2]. Zwykle są one proste do wdrożenia[10.1] i nie wymagają dużych nakładów finansowych[11.2][3.2].

Przykładami takich rozwiązań są m.in. zaprojektowanie części lub produktu o takich kształtach, które uniemożliwiają ich zamontowanie (użycie) w jakiejkolwiek innej konfiguracji niż właściwa[1].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Chet Marchwiński, John Shook, Alexis Schroeder: Leksykon Lean. Ilustrowany słownik pojęć z zakresu Lean Management. Wrocław: Wydawnictwo Lean Enterprise Institute Polska, 2010, s. 110. ISBN 978-83-926554-5-9.
  2. 1 2 Artur V. Hill: The Encyclopedia of Operations Management. FT Press, 2011, s. 123. ISBN 0-13-288370-8.
  3. Anthony Manos, Chad Vincent (eds.): The Lean Handbook. A Guide to the Bronze Certification Body of Knowledge. Milwaukee: ASQ Quality Press, 2012. ISBN 978-0-87389-804-1.
    1. ↑ S. 241.
    2. ↑ S. 242.
  4. Nikkan Kogyo Shimbun (ed.): Poka yoke. Improving product quality by preventing defects. New York: Productivity Press, 1988. ISBN 0-915299-31-3.
    1. ↑ S. xi.
    2. ↑ S. xii.
  5. ↑ John Bicheno, Matthias Holweg: The Lean Toolbox. A Handbook for Lean Transformation (5th edition). PICSIE Books, 2016, s. 237. ISBN 978-0-9568307-5-3.
  6. Andy Brophy, The Financial Times Guide to Lean, Harlow: Pearson, 2013, ISBN 978-0-273-77050-3.
    1. ↑ S. 172.
    2. ↑ S. 172=1.
  7. 1 2 Adam Hamrol: Strategie i praktyki sprawnego działania. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2015, s. 259. ISBN 978-83-01-18137-6.
  8. ↑ Mary A. Junewick: LeanSpeak. The Productivity Business Improvement Dictionary. New York: Productivity Press, 2002, s. 88. ISBN 978-1-56327-275-2.
  9. 1 2 Mark Eaton: The Lean Practitioner's Handbook. London: Kogan Page, 2013, s. 289. ISBN 978-0-7494-6773-9.
  10. John Nicholas: Lean Production for Competitve Advantage. New York: Productivity Press, 2011. ISBN 978-1-4398-2096-4.
    1. 1 2 S. 345.
    2. ↑ S. 342.
  11. Pascal Dennis: Lean Production Simplified. 2015. ISBN 978-1-4987-0887-6.
    1. ↑ S. 127–128.
    2. ↑ S. 127.
  12. ↑ Jeffrey K. Liker, David P. Meier: Droga Toyoty Fieldbook. Warszawa: MT Biznes, 2011, s. 243. ISBN 978-83-62195-37-4.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.