Poljane Sora

Poljane Sora
Ilustracja
Rzeka w miejscowości Puštal
Kontynent

Europa

Państwo

Słowenia Słowenia

Lokalizacja

Słowenia Środkowa

Rzeka
Długość 43[1] km
Powierzchnia zlewni

328[1] km²

Średni przepływ

10,3[2] m³/s Zminec

Źródło
Miejsce Rovte
Wysokość

710 m. n. p. m[1]

Współrzędne

45°59′15,3″N 14°12′21,9″E/45,987583 14,206083

Ujście
Recypient Sora
Miejsce

Škofja Loka

Wysokość

340 m. n. p. m[1]

Współrzędne

46°09′53,3″N 14°18′38,2″E/46,164806 14,310611

Położenie na mapie Słowenii
Mapa konturowa Słowenii, po lewej znajduje się punkt z opisem „źródło”, natomiast blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „ujście”

Poljane Sora – rzeka w zachodniej części Słowenii, prawy dopływ Sory. Ma długość 43 km, powierzchnię zlewni 328 km²[1] i średni przepływ wynoszący 10,3 m³/s[2].

Przebieg i opis

Poljanska Sora to główny ciek wodny rzeki Sora. Tworzy ją kilka krótkich strumieni pochodzących z niezbyt głębokich wąwozów w dolomitowej powierzchni północnej części Gór Rovtarskich i przez krótki czas płynie na północny zachód. Wkrótce napotyka pas bardziej odpornego wapienia, w którym wyrzeźbił się krótki i wąski wąwóz Sopot. Tutaj Rovtarska Sora wpływa do niej z lewej strony, a na dolnym końcu wąwozu dolina skręca na północ i lekko się rozszerza. Z lewej strony łączy się z nią dopływ Črna, nieco niżej z tej samej strony dłuższa Žirovnica, a tuż przed Žiri – Osojnica[3].

Miasto Žiri leży na dnie rozszerzającej się niewielkiej doliny (znanej również jako Žirovska kotlinica), w której Poljanska Sora łączy się z prawej strony z większym potokiem Račeva. Na północnym krańcu doliny Poljanska Sora ponownie się zwęża, gdyż rzeka w tym miejscu przecina pas permskich czerwonych i szarych piaskowców. W pobliżu Fužine, lewy dopływ Hobovščica wpływa do niej z długiej i wąskiej doliny. Tuż nad miejscowością Trebija rzeka ponownie wpływa na tereny dolomitów i zaczyna skręcać na północny wschód. W pobliżu Hotavlje, gdzie z lewej strony łączy się z nią potok Kopačnica, wpływa do szerszej Poljanskiej Doliny, którą płynie na północny wschód aż do ujścia do Selškiej Sory w miejscowości Škofja Loka.

Pierwszą większą osadą w tej części doliny jest Gorenja vas, która leży na obu brzegach tuż nad rzeką, w przeciwieństwie do innych osad położonych niżej, które z powodu powodzi cofnęły się do nieco wyższych tarasów rzecznych lub kopców na skraju doliny, głównie po nasłonecznionej stronie północnej. Poniżej Gorenja vas Brebovščica wpada do Poljanskiej Sory z prawej strony. Stąd rzeka płynie wzdłuż szerokiej na 100–200 m równiny zalewowej, czasem po jednej, czasem po drugiej stronie doliny, a krótkie strumienie wpływają do niej z krótkich, ale stromych wąwozów z okolicznych wzgórz, które, wpadając do głównej doliny podczas ostatniego zlodowacenia, osadzały większe lub mniejsze kopce, a po zakończeniu zlodowacenia ponownie je wcinały[4]. W Poljane, powyżej Škofja Loka, z lewej strony wpływa do niej nieco większa Ločivnica, a z prawej, w pobliżu wsi Hotovlja, z głębokiego wąwozu wypływa potok Hotoveljščica. Poniżej znajduje się około 3-kilometrowy, nieco węższy odcinek doliny, a następnie mniej więcej równomiernie szeroka dolina rozszerza się tylko tam, gdzie dopływy z wąskich wąwozów utworzyły w niej większe kopce. W tym miejscu, na powierzchni, znajdują się słabo odporne paleozoiczne iły łupkowe, w których dopływy Poljanskiej Sory wyrzeźbiły wąskie i strome wąwozy.

Tuż przed Škofją Loką, Poljanska Sora przyjmuje z prawej strony swój ostatni dopływ, Hrastnicę. Pomiędzy Škofją Loką po lewej stronie a Puštalem na prawym brzegu rzeka malowniczo wcina się w wąski pas niemal pionowych warstw wapienia, a nieco niżej łączy się z Selšką Sorą, tworząc rzekę Sorę[5].

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 Statistical Office of the Republic of Slovenia, Rivers, longer than 25 km, and their catchment areas [online], www.stat.si (ang. • słoweń.).
  2. 1 2 Mesečne statistike - pretoki Sava [online], www.arso.gov.si, 21 grudnia 2015 [dostęp 2016-03-04] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-04] (słoweń.).
  3. ↑ Reka Sora, njeno porečje in njen režim [online], www.dlib.si/, 7 grudnia 2015, s. 59-60 (słoweń.).
  4. ↑ Milen Šifrer, Poglavitne značilnosti razvoja Škofjeloškega hribovja, www.dlib.si, 1974, s. 11-23 [dostęp 2009-09-24] (słoweń.).
  5. ↑ Guardians of the Sora: empowering communities for river restoration [online], openrivers.eu (ang.).