Polyozellus tristis
 | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
Polyozellus tristis |
| Nazwa systematyczna | |
| Polyozellus tristis (P. Karst.) Svant. & Kõljalg Fungal Syst. Evol. 8: 151 (2021) | |
Polyozellus tristis (P. Karst.) Svant. & Kõljalg – gatunek grzybów z rodziny chropiatkowatych (Thelephoraceae)[1].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Polyozellus, Thelephoraceae, Thelephorales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Po raz pierwszy opisał go w 1883 r. Petter Adolf Karsten, nadając mu nazwę Hypochnus subfuscus subsp. tristis. W 2021 r. Sten Svantesson i Urmas Kõljalg przenieśli go do rodzaju Polyozellus[1]. Niektóre inne synonimy[2]:
- Hypochnus tristis (P. Karst.) P. Karst. 1889
- Tomentella tristis (P. Karst.) Höhn. & Litsch. 1906
- Pseudotomentella tristis (P. Karst.) M.J. Larsen 1972
- Hypochnus umbrinus Fr. 1849
Morfologia
Rozpostarty, dający się oddzielić od podłoża, ciągły. Hymenofor szarosepiowy, orzechowy lub ołowianoszary, po wyschnięciu gładki lub kolczasty, w kolorze subikulum lub jaśniejszy. Subikulum przeważnie brązowawe. Brzeg sterylny, zazwyczaj nieokreślony lub ciemniejszy niż hymenofor[3].
- Cechy mikroskopowe
System strzępkowy dimityczny, strzępki 24–180 µm, jasnobrązowe do ciemnobrązowych w 3% KOH, strzępki generatywne o średnicy 2–3 µm, bezbarwne do żółtawych w 3% KOH, strzępki szkieletowe o średnicy 4–5 μm, jasnobrązowe w 3% KOH, strzępki szkieletowe o średnicy 1,5–3 μm, żółtawe do jasnobrązowych w 3% KOH. Strzępki subikulum o średnicy 3–5 μm z przegrodami, grubościenne, bez inkrustacji, jasnobrązowe do ciemnobrązowych w 3% KOH. Strzępki subhymenium o średnicy 2–4 μm, z przegrodami, cienkościenne, hialinowe lub częściowo zielonkawe w 3% KOH. Cystyd brak. Podstawki o długości 48–68 µm i średnicy 6–10 µm na wierzchołku, z przegrodą u podstawy, maczugowate, na trzonie, kręte, rzadko z poprzecznymi przegrodami, zielonkawe lub bezbarwne w 3% roztworze KOH, bezbarwne w wodzie destylowanej, 4-sterygmowe. Bazydiospory o długości 6–9 µm na powierzchni bocznej i czołowej, trójkątne (z poszerzoną częścią proksymalną) lub czasami płatkowate na powierzchni czołowej i elipsoidalne na powierzchni bocznej, dwu- lub trójdzielne, jasnobrązowe lub ciemnobrązowe w 3% roztworze KOH, jasnobrązowe w wodzie destylowanej. Chlamydospory brak[3].
Występowanie i siedlisko
Występuje w Ameryce Północnej i Południowej, Europie i Azji[4]. Na półkuli północnej jest gatunkiem pospolitym i szeroko rozpowszechnionym[3]. Brak tego gatunku w opracowanym w 2003 r. przez Władysława Wojewodę wykazie wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski[5], ale w późniejszych latach podano jego stanowiska. Aktualne stanowiska podaje także internetowy atlas grzybów[6].
Jest grzybem ektomykoryzowym kolonizującym podłoża próchnicze, ale nie ma on znanej zdolności do rozkładu opornej materii organicznej[7].
Przypisy
- 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2026-07-11].
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2026-07-11].
- 1 2 3 U. Koljalg, Tomentella (Basidiomycota) and related genera in temperate Eurasia., „Synopsis Fungorum”, 9, Mycobank, 1996, s. 61 (ang.).
- ↑ Miejsca występowania Pseudotomentellus tristis na świecie (mapa) [online], gbif.org [dostęp 2026-07-11].
- ↑ Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 564, ISBN 83-89648-09-1.
- ↑ The balance between accumulation and loss of soil organic matter in subarctic forest is related to ratios of saprotrophic, ecto- and ericoid mycorrhizal fungal guilds, „Fungal Mycology”, 71, 2024, s. 11.
- ↑ K.E. Clemmensen, A. Michelsen, R.D. Finlay, B.D. Lindahl, Polyozellus tristis [online] [dostęp 2026-07-11].