Pomiotniczaki

Pomiotniczaki
Ilustracja
Gruzak wierzbowy (Diatrype bullata)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

workowce

Klasa

pomiotniczaki

Nazwa systematyczna
Sordariomycetes O.E. Erikss. & Winka
Myconet 1(1): 10 (1997)
Typ nomenklatoryczny

Sordaria Ces. & De Not.

Annulatascus velatisporus
Helminthosphaeria clavariarum na goździeńcu

Pomiotniczaki (Sordariomycetes O.E. Erikss. & Winka) – klasa workowców (Ascomycota), której typem nomenklatorycznym jest Sordaria[1]. Jest to jedna z najliczniejszych w gatunki grup workowców[2].

Charakterystyka

Workowce nie tworzące porostów. Wytwarzają askokarpy przeważnie w formie perytecjum, rzadziej klejstotecjum, a worki są zazwyczaj 8-zarodnikowe, pozbawione wieka (operculum) i ułożone na podstawie lub na obwodzie hymenium. Są szeroko rozpowszechnione i występują praktycznie we wszystkich ekosystemach. Mogą być patogenami roślin (np. Cryphonectria parasitica powodująca zgorzel kasztana i Pyricularia grisea atakująca ryż), stawonogów lub ssaków, a także pasożytami lub saprotrofami. Należący do tej klasy grzyb Neurospora crassa jest organizmem modelowym w badaniach molekularnych i genetycznych[2].

Do Sordariomycetes należą liczne gatunki znane tylko w postaci anamorf, Dawniej gatunki te zaliczane były do grupy grzybów niedoskonałych. Wiele gatunków z rzędów Hypocreales, Ophiostomatales i Chaetosphaeriales ma dwie, a czasami nawet więcej anamorf[2].

Systematyka

Klasę Sordariomycetes utworzyli Ove Eriksson i Katarina Winka w artykule Supraordinal taxa of Ascomycota, opublikowanym w „Myconet” z 1997[3]:

Sordariomycetes cl. nov. O.E. Erikss. & Winka

  • Holotypus: Sordariales Chadef. ex D. Hawksw. & O.E. Erikss.
  • Ascomata: perithecia. Hamathecium: paraphyses, periphyses. Asci unitunicati vel pseudoprototunicati.
  • Characteres moleculares (SSU rRNA): 6/6' 82u:c. 10-1 217a:u. 12 331a:g; 334g:u. 13 364g:a; 366a:g; 367a:g; 374u:c; 379u:c; 380u:a. 14 388g:a; 409c:u. 23-2 698u:c (exc. u in Chaetomiaceae, Sordariaceae). 37 1222a:g. 46 1482a:g.

Polską nazwę klasy nadała w 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego[4].

Dawniej gatunki Sordariomycetes zaliczane były do Pyrenomycetes – taksonu utworzonego przez Lewisa Davida von Schweinitza w 1832 roku[5].

Według aktualizowanej klasyfikacji Index Fungorum bazującej na Dictionary of the Fungi do klasy Sordariomycetes należą[6]:

  • podklasa Diaporthomycetidae Senan., Maharachch. & K.D. Hyde 2015
  • podklasa Hypocreomycetidae O.E. Erikss. & Winka 1997
  • podklasa Lulworthiomycetidae Dayar., E.B.G. Jones & K.D. Hyde 2015
  • podklasa Meliolomycetidae P.M. Kirk, P.F. Cannon, J.C. David & Stalpers 2001
  • podklasa Pisorisporiomycetidae Bundhun, Maharachch. & K.D. Hyde 2020
  • podklasa Savoryellomycetidae Hongsanan, K.D.Hyde & Maharachch., 2017
  • podklasa Sordariomycetidae O.E. Erikss. & Winka (1997)
  • podklasa Xylariomycetidae O.E. Erikss. & Winka 1997
  • podklasy Incertae sedis:
    • rząd Amplistromatales M.J. D’souza, Maharachch. & K.D. Hyde 2015
    • rząd Batistiales Doweld 2014
    • rząd Distoseptisporales Z.L. Luo, K.D. Hyde & H.Y. Su 2019
    • rząd Myrmecridiales Doweld 2014
    • rząd Pararamichloridiales Crous 2017
    • rząd Parasympodiellales Hern.-Restr., Gené, R.F. Castañeda & Crous 2017
    • rząd Phomatosporales Senan., Maharachch. & K.D. Hyde 2016
    • rząd Spathulosporales Kohlm. 1973
    • rząd Tracyllales Crous 2019
    • rząd Vermiculariopsiellales Hern.-Restr., J. Mena, Gené & Crous 2017
    • rząd Xenodactylariales D.F. Bao, K.D. Hyde & Z.L. Luo 2023
    • rząd Incertae sedis
      • rodzina Catabotryaceae Petr. ex M.E. Barr 1990
      • rodzina Obryzaceae Körb. 1855
      • rodzina Thyridiaceae J.Z. Yue & O.E. Erikss. 1987
      • rodzina Incertae sedis
        • rodzaje Incertae sedis.

Klasyfikacja jest niedokończona. Liczne gatunki, rodzaje, a także całe rodziny i rzędy nie zostały jeszcze zaklasyfikowane do taksonów wyższego rzędu. Niesklasyfikowanymi rodzajami są m.in.: Cryptomycina Höhn., Dinemasporium Lév., Obryzum Wallr., Sarcopyrenia Nyl., Thyronectria Sacc.

Przypisy

  1. ↑ P.M. Kirk, Index Fungorum [online] [dostęp 2020-12-13] (ang.).
  2. 1 2 3 Zhang, Ning, Gi-Ho Sung, Sordariomycetes, t. 14, The Tree of Life Web Project, styczeń 2008.
  3. ↑ O.E. Eriksson, K. Winka, Supraordinal taxa of Ascomycota, „Myconet”, 1, 1997, s. 7, ISSN 1403-1418.
  4. ↑ Rekomendacja nr 6 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-06-08] (pol.).
  5. ↑ Index Fungorum [online] [dostęp 2020-08-22] (ang.).
  6. ↑ Explore the fungal tree of life [online], Species Fungorum [dostęp 2026-04-08] (ang.).