Pont de Zaehringen

Pont de Zaehringen
Pont de Zähringen
Zähringerbrücke

Pont de Zaehringen (2008)
Państwo	Szwajcaria
Miejscowość	Fryburg
Podstawowe dane
Przeszkoda	Sarine
Długość	235,55 m
Szerokość: • całkowita • jezdni	12,2 m 7,50 m
Rozpiętość przęseł	35 m
Data budowy	1924
Położenie na mapie Fryburga Pont de Zaehringen
Położenie na mapie Szwajcarii Pont de Zaehringen
46°48′22,6″N 7°09′58,9″E/46,806278 7,166361

Pont de Zaehringen (też: Pont de Zähringen, niem. Zähringerbrücke) – betonowy most drogowy w centrum Fryburga w Szwajcarii.

Przerzucony nad głęboką doliną Sarine siedmioprzęsłowy most łukowy, który w 1924 r. zastąpił eksploatowany tu od 90 lat most wiszący. Przez kolejne 90 lat stanowił najważniejsze połączenie starego centrum miasta z położoną na prawym (wschodnim) brzegu rzeki dzielnicą Schoenberg^[1]. Jest jednym z najlepiej rozpoznawalnych symboli miasta^[2].

Na początku XIX w. rozwój miasta spowodował, że istniejące tu trzy średniowieczne jeszcze mosty nad Sarine (Pont de Berne, Pont du Milieu i Pont de Saint-Jean) ze względu na swoje wymiary i usytuowanie przestały wystarczać do obsługi ruchu przez rzekę, zwłaszcza w odniesieniu do coraz większych i coraz cięższych pojazdów. Pomysł budowy kolejnego mostu nad Sarine powstał w okresie, kiedy z jednej strony rosły potrzeby ułatwienia komunikacji przez rzekę, a z drugiej postęp nauki i techniki umożliwiał sięganie po znacznie śmielsze rozwiązania konstrukcyjne, niż to miało miejsce dotychczas.

W 1825 r. projekt mostu przez rzekę u stóp katedry św. Mikołaja przedstawił inżynier wojskowy i kartograf, późniejszy generał, Guillaume Henri Dufour. Most miał mieć 246 m długości i 7,4 m szerokości. Miał mieć dwa przęsła i pośrodku miał być podparty jednym, potężnym, murowanym filarem. Przęsła nie miały być podwieszone do lin, lecz miały spoczywać na wiszących 20 stalowych linach o średnicy 60 mm i wytrzymałości obliczeniowej 135 ton każda. W archiwach zachowały się szczegółowe obliczenia konstrukcyjne i kosztorysowe tego mostu, zapisane odręcznie przez generała^[3].

Budowę mostu zlecono ostatecznie francuskiemu inżynierowi Josephowi Chaleyowi, który jednak zastrzegł sobie w swojej umowie możliwość wyboru pomiędzy mostem wiszącym dwuprzęsłowym z filarem pośrednim a mostem jednoprzęsłowym. Wybrał ostatecznie drugie rozwiązanie, umożliwiające znaczną oszczędność czasu i robocizny. Prace, rozpoczęte w marcu 1832 r., zakończono mocowaniem lin nośnych 13 sierpnia 1834 r.^[3]

Wielki Most Wiszący (fr. Grand Pont Suspendu), jak go powszechnie nazywano, miał długość 273 m, szerokość 6,46 m, a jego przęsło znajdowało się 51 m nad korytem Sarine. Kiedy został otwarty 19 października 1834 r. stał się na 15 lat najdłuższym mostem wiszącym na świecie (wcześniej rekord należał do mostu Menai w Walii i wynosił 167 metrów), a także jednym z pierwszych, w którym zamiast łańcuchów zastosowano liny, splatane ze stalowych drutów^[3]. Był powodem do dumy mieszkańców Fryburga, a ludzie przybywali z całego świata, by go zobaczyć. Został on opisany i przedstawiony przez licznych malarzy, rysowników i pisarzy^[2].

W obliczu rozwoju komunikacji, a zwłaszcza pojawienia się coraz większych i cięższych pojazdów samochodowych, stary most wiszący przestał wystarczać. Na początku lat 20. XX w. zadecydowano o budowie w jego miejsce nowej przeprawy. Zdemontowany w 1923 r., został po 90 latach, w 1924 r. zastąpiony obecnym mostem Zaehringen, nazwanym tak na cześć rodziny Zaehringen, która założyła miasto w 1157 r.^[3]

Na początku XXI w. mostem Zaehringen codziennie przejeżdżało około 25 000 pojazdów, które musiały się przedtem lub potem przebić przez wąskie uliczki starego miasta. Wymusiło to decyzję o budowie kolejnego mostu w aglomeracji fryburskiej, usytuowanego w dole doliny, nazwanego Pont de la Poya. Po jego otwarciu 12 października 2014 r. na moście Zaehringen po 90 latach wprowadzono zakaz ruchu pojazdów mechanicznych^[2], z wyjątkiem pojazdów uprzywilejowanych, motorowerów i transportu publicznego.

W 2023 r. rozpoczęto szeroko zaplanowany okres renowacji i przebudowy mostu Zaehringen^[3]. Realizacja kolejnego jego etapu opóźnia się ze względów finansowych oraz z powodu konieczności zharmonizowania prac z programem rewitalizacji sąsiadującej z mostem części starego miasta. Władze planują rozpocząć prace pod koniec 2027 r. i zakończyć je w 2029 r.^[4]

Most Zaehringen jest betonowym mostem łukowym o długości 235,55 m. Liczy 7 przęseł i 6 filarów różnej wysokości, a rozpiętość przęseł wynosi 35 m. Szerokość mostu to 12,2 m, a szerokość jezdni 7,50 m (dwa pasy ruchu, po jednym w każdym kierunku). Jezdnia przebiega 48 m ponad nurtem Sarine. Przez filary mostu, kilka metrów nad poziomem wody, poprowadzono także wąskie przejście drogowe, które ułatwia ruch w niżej położonej dzielnicy Auge^[2].