Portret hrabiny Colleoni

Portret hrabiny Colleoni
Ilustracja
Autor

Fra Galgario

Rodzaj

portret

Data powstania

1710 rok

Medium

olej na płótnie

Wymiary

119,5 cm × 89 cm

Portret hrabiny Colleoni (także Portret damy) – późnobarokowy obraz włoskiego malarza Fra Galgaria, powstały około 1710 roku. Przedstawia portret arystokratki – hrabiny Colleoni[1]. Portret charakteryzuje się realizmem, subtelnym światłocieniem i psychologiczną głębią, typowymi dla twórczości artysty. Przed II wojną światową znajdował się w kolekcji żydowskiego marszanda Jacques’a Goudstikkera w Amsterdamie. W 1940 roku dzieło zostało zrabowane przez nazistów i włączone do zbiorów Hermanna Göringa, a następnie trafiło do Friedricha Gustava Kadgiena, oficera SS. Po wojnie obraz zaginął, a jego los pozostawał nieznany przez ponad 80 lat. W 2025 roku dzieło odnaleziono dzięki zdjęciom z ogłoszenia o sprzedaży nieruchomości w Argentynie[2][3][4].

Twórca

Giuseppe Ghislandi (1655–1743), określany mianem Fra Galgario, urodził się i tworzył w Bergamo. Zasłynął jako portrecista arystokracji oraz duchowieństwa. Jego twórczość charakteryzowała się realizmem, subtelnym światłocieniem i psychologiczną głębią. Portret damy jest mniej znany niż inne dzieła artysty, jednak stanowi ważny element jego dorobku, gdyż ilustruje biegłość w ukazywaniu statusu i charakteru modeli[4].

Historia obrazu

Przed II wojną światową obraz należał do Goudstikkera, żydowskiego marszanda z Amsterdamu, właściciela jednej z największych prywatnych kolekcji w Europie. Zgromadził on ponad 1100 dzieł dawnych mistrzów, co czyniło go jednym z czołowych handlarzy sztuki w latach trzydziestych XX wieku. W 1940 roku Goudstikker zginął, uciekając przed niemiecką okupacją. Wkrótce jego kolekcja została przejęta przez nazistów i odsprzedana Göringowi za sumę nieproporcjonalnie niską wobec jej rzeczywistej wartości. Wśród skonfiskowanych dzieł znajdował się również Portret damy. Źródła wskazują, że obraz trafił w ręce Kadgiena, oficera SS i bliskiego współpracownika Göringa. Po 1945 roku Kadgien wyemigrował i osiadł w Argentynie, gdzie zmarł w 1978 roku. W jego rodzinie obraz przetrwał kolejne dekady[3][4].

W 2025 roku Portret damy znalazł się w centrum zainteresowania badaczy i opinii publicznej. W ogłoszeniu o sprzedaży domu w Mar del Plata, należącym do córki Kadgiena, Patricii, dziennikarze holenderscy z „Algemeen Dagblad” dostrzegli obraz wiszący nad kanapą, odpowiadający archiwalnym fotografiom Portretu damy. Jego autentyczność wstępnie (zastrzegając konieczność badań bezpośrednich) potwierdziła Holenderska Agencja Dziedzictwa Kulturowego[2][3]. Pod wpływem publikacji argentyńska policja przeprowadziła rewizję nieruchomości, jednak obrazu już tam nie znaleziono. Zabezpieczono jedynie inne przedmioty, które mogą być dowodem w sprawie nielegalnego handlu sztuką. Według śledczych dzieło zostało usunięte krótko po nagłośnieniu informacji w mediach[2][5].

Władze argentyńskie zatrzymały właścicielkę domu i jej męża pod zarzutem ukrywania oraz utrudniania pracy wymiaru sprawiedliwości, a podczas nalotów w całym mieście przejęto także inne obrazy podejrzewane o pochodzenie z grabieży wojennych. 3 września 2025 roku na konferencji prasowej w sądzie federalnym w Mar del Plata ogłoszono, że rodzina Kadgien przekazała władzom Portret damy. Ekspert sztuki Ariel Bassano zbadał i potwierdził autentyczność płótna, datując je na rok 1710 i oceniając jego stan zachowania jako dobry[6].

Kontekst prawny

Sprawa Portretu damy stanowi przykład problematyki restytucji dzieł sztuki zrabowanych podczas II wojny światowej, których znaczna część trafiła do Ameryki Południowej wraz z nazistowskimi uciekinierami. Zgodnie z konwencją haską z 1954 roku grabież i ukrywanie dóbr kultury w czasie konfliktów zbrojnych uznaje się za zbrodnię wojenną[2][4].

Przypisy

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.