Powiat biecki

     Powiat biecki w województwie krakowskim pod koniec XVI wieku

Powiat biecki pod koniec XVI wieku

Powiat biecki – powiat w Królestwie Polskim i Rzeczypospolitej Obojga Narodów, utworzony w 2. połowie XIV w. jako jeden z sześciu powiatów w województwie krakowskim. Jego siedzibą było miasto Biecz[1].

Biecz był siedzibą kasztelanii. Gdy zaczęły one tracić w XIV w. swoje dawne znaczenie, zaistniała potrzeba reorganizacji administracji i sądownictwa[2]. Powstało więc sześć powiatów, w tym rozległy powiat biecki. W Bieczu zostały zlokalizowane sądy grodzkie i ziemskie. Obok Krakowa i Nowego Sącza miasto było także siedzibą sądu wyższego prawa magdeburskiego. Powiat biecki przodował w województwie krakowskim m.in. w liczbie rzemieślników wiejskich i w liczbie pił trackich[1].

Do tego powiatu w XVII w. należało 11 miast i 264 wsie. Miasto jednak zaczęło podupadać, a w 1783 r. nastąpiła likwidacja powiatu bieckiego przez Austriaków[3][4]. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę Biecz stał się siedzibą gminy, która do dzisiaj znajduje się w powiecie gorlickim.

Powiat biecki w drugiej połowie XVI wieku; źródło: Atlas Fontium [5]

Adolf Pawiński wyliczył, że w XVI wieku powiat biecki obejmował powierzchnię 41,75 mil kwadratowych, tj. 2299,25 km²[6]. Według danych Atlasu historycznego Polski. Mapy szczegółowe XVI wieku w II połowie XVI w. w powiecie bieckim o powierzchni 2163 km kwadratowych było 11 miast (6 królewskich: Biecz, Ciężkowice, Dębowiec, Grybów (Grębów), Jasło, Osiek Jasielski (Osiek); 1 duchowne: Jaśliska i 4 szlacheckie: Bobowa, Dukla, Gorlice, Żmigród) oraz 270 wsi (przy czym szacuje się, że 40 z nich liczyło ponad 200 mieszkańców) [7].

Przypisy

  1. 1 2 T. Ślawski, Biecz i okolice, Biecz 2005, s. 14
  2. ↑ T. Ślawski, Biecz i okolice, Biecz 2005, s. 13
  3. ↑ T. Ślawski, Biecz i okolice, Biecz 2005, s. 33
  4. ↑ G. Ślawska, Związki z Bieczem Królowej Jadwigi, Biecz 1997, s. 72
  5. ↑ Powiat biecki w II połowie XVI w.
  6. ↑ Adolf Pawiński: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 3: Małopolska. Warszawa: Księgarnia Gebethnera i Wolffa, 1886, s. 8.
  7. ↑ Ziemie polskie Korony w drugiej połowie XVI wieku. Wydanie zbiorcze, pod red. M. Słonia, Cz. II: Komentarz, indeksy (Atlas historyczny Polski. Mapy szczegółowe XVI wieku. Wydanie zbiorcze serii, pod red. H. Rutkowskiego i M. Słonia), Warszawa 2021, s. 751-761

Bibliografia

  • Tadeusz Ślawski, Biecz i okolice, Biecz, 2005 ISBN 83-86744-97-9
  • Gabriela Ślawska, Związki z Bieczem Królowej Jadwigi, Biecz 1997 ISBN 83-86744-79-0
  • Tadeusz Ślawski, Biecz. Zarys historyczno-krajoznawczy, Biecz 1996
  • Ziemie polskie Korony w drugiej połowie XVI wieku. Wydanie zbiorcze, pod red. M. Słonia, Cz. II: Komentarz, indeksy (Atlas historyczny Polski. Mapy szczegółowe XVI wieku. Wydanie zbiorcze serii, pod red. H. Rutkowskiego i M. Słonia), Warszawa 2021, s. 751-761
  • Powiat biecki województwa krakowskiego w drugiej połowie XVI wieku, mapa 1:250 000; Atlas Fontium
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.